Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Rybiński: Europa Zachodnia stanęła w miejscu

10.04.2014

Dawniej przedsiębiorczość polegała na wyprawieniu się w niebezpieczną podróż morską z narażeniem życia, żeby odkrywać zamorskie bogactwa i się bogacić. Tak zbudowano potęgę Europy. Współcześnie oznacza to tworzenie nowych, innowacyjnych firm, które zalewają swoimi produktami i usługami cały świat – przekonuje prof. Krzysztof Rybiński na łamach „Dziennika Gazety Prawnej”.

Według niego  produkt krajowy brutto Europy Zachodniej wynosił w 1870 roku 366 mld dol. (w cenach stałych z 1990 r.). Tuż przed wybuchem I wojny światowej było to już 902 mld dol. Czyli w ciągu pięciu dekad wzrost wyniósł 250 proc. Do 1950 r. PKB Europy Zachodniej rósł, osiągając 1396 mld dol. (wzrost o 55 proc. – mimo dwóch wojen światowych). „W latach 1950–1980 mieliśmy eksplozję wzrostu gospodarczego w Europie, w 1980 r. PKB wyniósł 4850 mld dol., czyli w ciągu 30 lat PKB powiększył się o 350 proc. A minione lata, kryzysowe, przyniosły stagnację lub kilkuletnią recesję w wielu krajach europejskich”- pisze rektor Akademii Finansów i Biznesu Vistula.

Jego zdaniem rodzi to pytanie, dlaczego Europa Zachodnia rozwijała się tak wolno w minionych trzech dekadach, a ostatnio stanęła w miejscu. „W ekonomii spieramy się o to, co jest motorem wzrostu. Jedni eksponują postęp technologiczny, inni popyt. W swojej słynnej książce „Dlaczego narody upadają” Acemoglu i Robinson wręcz wymieniają popyt, żądzę bogacenia się jako jeden z najważniejszych czynników sukcesu świata Zachodu. Chęć bogacenia się może być manifestowana na dwa sposoby: w postaci przedsiębiorczości lub w postaci długu”-tłumaczy prof. Rybiński.

W jego ocenie dawniej przedsiębiorczość polegała na wyprawieniu się w niebezpieczną podróż morską z narażeniem życia, żeby odkrywać zamorskie bogactwa i się bogacić. „Tak zbudowano potęgę Europy”-zaznacza. Współcześnie oznacza to według niego tworzenie nowych, innowacyjnych firm, które zalewają swoimi produktami i usługami cały świat. Drugi model bogacenia się, w oparciu o dług, polega na tym, że rządy i sektor prywatny coraz bardziej się zadłużają, za pożyczone pieniądze kupują nowe towary, budują nowe obiekty i w ten sposób nakręcają koniunkturę i wspierają rozwój.

Według niego zmiana modelu rozwoju nastąpiła w latach 60. XX w. „Wraz z budową państwa socjalnego w Europie zaczęła maleć liczba osób gotowych (z narażeniem kiedyś życia, a obecnie własnego bezpieczeństwa finansowego) tworzyć nowe firmy. Znacząco wzrosła za to rola rozwoju opartego na długu”- pisze ekonomista. Dane dla 14 krajów rozwiniętych pokazują, że w 1960 r. dług publiczny wynosił około 40 proc. PKB, w 1980 r. między 50 a 60 proc., aby obecnie przekroczyć 90 proc. PKB. […]

Jednocześnie – przekonuje prof. Rybiński -doszło do bezprecedensowego wzrostu zadłużenia sektora prywatnego. „Jeżeli miarą tego długu są aktywa banków w relacji do PKB, to w tych 14 krajach relacja długu prywatnego do PKB była na poziomie 60 proc. w 1960 r., w 1980 r. zbliżała się do 100 proc., a obecnie przekracza 200 proc.” – wyjaśnia. Jego zdaniem wyraźnie widać, że od czasu gdy szybko rośnie zadłużenie publiczne i prywatne, wzrost gospodarczy zwolnił. „Co więcej, szybkie przyrastanie długu powoduje ryzyko krachów finansowych, przed czym przestrzega nawet oszczędny w słowach MFW, który niedawno wręcz ostrzegł, że możliwe są bankructwa instytucji finansowych podobne do tych, które miały miejsce w latach 30. XX w.” –ciągnie dalej.

Według niego politycy nie wyciągnęli jednak lekcji z historii. „Tworzą kolejne programy, których celem jest zwiększenie stopnia zadłużenia sektora prywatnego, zwiększają dalej dług publiczny. Na razie to działa, wszędzie tam, gdzie dług zaczął szybko rosnąć, pojawia się ożywienie gospodarcze. Zerowe stopy procentowe, druk pieniądza, programy rządowe finansowania zakupu nieruchomości faktycznie zaczynają przynosić efekty, również w Polsce. Ale jednocześnie poziomy zadłużenia już są najwyższe w historii, a tempo ożywienia gospodarczego jest rachityczne, co nie powinno nikogo dziwić w świetle doświadczeń historycznych. Niestety ten sposób walki z kryzysem jest skazany na niepowodzenie i prędzej czy później zacznie materializować się ryzyko, o którym pisze MFW”-konkluduje.

fot.[sxc.hu]

Słowa kluczowe:

Krzysztof Rybiński

,

PKB

,

Europa

,

rozwój

,

dług

Warto poczytać

  1. sxd 28.05.2017

    Owoce i warzywa zamiast piwa

    W dawnym Browarze Saskim w Radomiu będzie prowadzona produkcja przetwórstwa owocowo-warzywnego.

  2. spawaczpixabay 28.05.2017

    Brakuje średniej kadry technicznej

    Polakom, którzy za pracą wyjechali za granicę, powrót do kraju może zacząć się opłacać - mówi prezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Cezary Kaźmierczak.Wiele inwestycji jest wstrzymanych, bo nie ma średniej kadry technicznej. Według eksperta pensje tej grupy będą dynamicznie rosły.

  3. pieniadzeratingpixabay 28.05.2017

    Będą ułatwienia podatkowe dla firm

    Firmy będą mogły jednorazowo zaliczyć w koszty inwestycje do 100 tys. zł - przewiduje projekt nowelizacji ustawy o PIT i CIT, którym w najbliższy wtorek ma zająć się rząd.

  4. fiaci 28.05.2017

    25 lat inwestycji Fiata w Polsce

    Włoska firma zainwestowała do tej pory 11,2 mld złotych.

  5. Ministerstwo-Finansow-gfsdsdfffs 27.05.2017

    MF: Niższy podatek za wynajem

    Ministerstwo Finansów zaprezentowało w piątek najnowszą wersje projektu ustawy o spółkach rynku wynajmu nieruchomości.

  6. slovakia-1413245960720 26.05.2017

    Podpisano umowy na polsko-słowackie mikroprojekty

    W piątek w Rzeszowie podpisano osiem polsko-słowackich umów na realizację transgranicznych mikroprojektów finansowanych z programu Polska-Słowacja 2014-2020. W ramach wspólnych przedsięwzięć powstaną m.in. nowe szlaki rekreacyjne, odbędą się też targi turystyczne.

  7. mid-17526072-stef 26.05.2017

    Jarosław Gowin: Bez rozwoju nauki i uczelni nie ma gospodarki

    Plan przebudowy polskiej gospodarki nie powiedzie się bez rozwoju nauki i uczelni.

  8. ASDSC09534t5742cf97m800x3f4d46bf 26.05.2017

    Niepewne prognozy cen paliw na stacjach

    Analitycy z e-petrol uważają, że w najbliższych dniach ceny paliw na stacjach - z wyjątkiem LPG - mogą nieznacznie podskoczyć. Innego zdania są eksperci z BM Reflex, którzy spodziewają się, przynajmniej na części stacji, utrzymania obniżek.

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook