Jedynie prawda jest ciekawa


Rybiński: Europa Zachodnia stanęła w miejscu

10.04.2014

Dawniej przedsiębiorczość polegała na wyprawieniu się w niebezpieczną podróż morską z narażeniem życia, żeby odkrywać zamorskie bogactwa i się bogacić. Tak zbudowano potęgę Europy. Współcześnie oznacza to tworzenie nowych, innowacyjnych firm, które zalewają swoimi produktami i usługami cały świat – przekonuje prof. Krzysztof Rybiński na łamach „Dziennika Gazety Prawnej”.

Według niego  produkt krajowy brutto Europy Zachodniej wynosił w 1870 roku 366 mld dol. (w cenach stałych z 1990 r.). Tuż przed wybuchem I wojny światowej było to już 902 mld dol. Czyli w ciągu pięciu dekad wzrost wyniósł 250 proc. Do 1950 r. PKB Europy Zachodniej rósł, osiągając 1396 mld dol. (wzrost o 55 proc. – mimo dwóch wojen światowych). „W latach 1950–1980 mieliśmy eksplozję wzrostu gospodarczego w Europie, w 1980 r. PKB wyniósł 4850 mld dol., czyli w ciągu 30 lat PKB powiększył się o 350 proc. A minione lata, kryzysowe, przyniosły stagnację lub kilkuletnią recesję w wielu krajach europejskich”- pisze rektor Akademii Finansów i Biznesu Vistula.

Jego zdaniem rodzi to pytanie, dlaczego Europa Zachodnia rozwijała się tak wolno w minionych trzech dekadach, a ostatnio stanęła w miejscu. „W ekonomii spieramy się o to, co jest motorem wzrostu. Jedni eksponują postęp technologiczny, inni popyt. W swojej słynnej książce „Dlaczego narody upadają” Acemoglu i Robinson wręcz wymieniają popyt, żądzę bogacenia się jako jeden z najważniejszych czynników sukcesu świata Zachodu. Chęć bogacenia się może być manifestowana na dwa sposoby: w postaci przedsiębiorczości lub w postaci długu”-tłumaczy prof. Rybiński.

W jego ocenie dawniej przedsiębiorczość polegała na wyprawieniu się w niebezpieczną podróż morską z narażeniem życia, żeby odkrywać zamorskie bogactwa i się bogacić. „Tak zbudowano potęgę Europy”-zaznacza. Współcześnie oznacza to według niego tworzenie nowych, innowacyjnych firm, które zalewają swoimi produktami i usługami cały świat. Drugi model bogacenia się, w oparciu o dług, polega na tym, że rządy i sektor prywatny coraz bardziej się zadłużają, za pożyczone pieniądze kupują nowe towary, budują nowe obiekty i w ten sposób nakręcają koniunkturę i wspierają rozwój.

Według niego zmiana modelu rozwoju nastąpiła w latach 60. XX w. „Wraz z budową państwa socjalnego w Europie zaczęła maleć liczba osób gotowych (z narażeniem kiedyś życia, a obecnie własnego bezpieczeństwa finansowego) tworzyć nowe firmy. Znacząco wzrosła za to rola rozwoju opartego na długu”- pisze ekonomista. Dane dla 14 krajów rozwiniętych pokazują, że w 1960 r. dług publiczny wynosił około 40 proc. PKB, w 1980 r. między 50 a 60 proc., aby obecnie przekroczyć 90 proc. PKB. […]

Jednocześnie – przekonuje prof. Rybiński -doszło do bezprecedensowego wzrostu zadłużenia sektora prywatnego. „Jeżeli miarą tego długu są aktywa banków w relacji do PKB, to w tych 14 krajach relacja długu prywatnego do PKB była na poziomie 60 proc. w 1960 r., w 1980 r. zbliżała się do 100 proc., a obecnie przekracza 200 proc.” – wyjaśnia. Jego zdaniem wyraźnie widać, że od czasu gdy szybko rośnie zadłużenie publiczne i prywatne, wzrost gospodarczy zwolnił. „Co więcej, szybkie przyrastanie długu powoduje ryzyko krachów finansowych, przed czym przestrzega nawet oszczędny w słowach MFW, który niedawno wręcz ostrzegł, że możliwe są bankructwa instytucji finansowych podobne do tych, które miały miejsce w latach 30. XX w.” –ciągnie dalej.

Według niego politycy nie wyciągnęli jednak lekcji z historii. „Tworzą kolejne programy, których celem jest zwiększenie stopnia zadłużenia sektora prywatnego, zwiększają dalej dług publiczny. Na razie to działa, wszędzie tam, gdzie dług zaczął szybko rosnąć, pojawia się ożywienie gospodarcze. Zerowe stopy procentowe, druk pieniądza, programy rządowe finansowania zakupu nieruchomości faktycznie zaczynają przynosić efekty, również w Polsce. Ale jednocześnie poziomy zadłużenia już są najwyższe w historii, a tempo ożywienia gospodarczego jest rachityczne, co nie powinno nikogo dziwić w świetle doświadczeń historycznych. Niestety ten sposób walki z kryzysem jest skazany na niepowodzenie i prędzej czy później zacznie materializować się ryzyko, o którym pisze MFW”-konkluduje.

fot.[sxc.hu]

Warto poczytać

  1. 1270solidarnoscq 16.07.2018

    Solidarność planuje pikietę w Puławach w obronie praw związkowych

    Pikietę w obronie praw związkowych planuje urządzić 25 lipca Solidarność w Azotach Puławy. Według związkowców dochodzi tam do szykanowania i zastraszania działaczy. Zarząd Grupy Azoty Puławy uznał te zarzuty za bezpodstawne.

  2. pieniadze16072018 16.07.2018

    Polacy dobrze oceniają swoją sytuację finansową. Aż 68% rodaków jest zadowolonych z zawartości portfela

    68 proc. rodaków pozytywnie ocenia swoją sytuację finansową, a 22 proc. przyznało, że ma gorszą sytuację finansową, bo ich dochody zmalały wobec ubiegłego roku - wynika z raportu Krajowego Rejestru Długów "Portfel statystycznego Polaka".

  3. commision12072018 12.07.2018

    Polska gospodarka jedną z trzech najszybciej rozwijających się w UE. KE podnosi prognozę wzrostu PKB

    Ekonomiści Komisji Europejskiej podwyższyli prognozę wzrostu PKB Polski w 2018 roku do 4,6 proc. z 4,3 proc. wcześniej, szacunki na rok 2019 utrzymali na poziomie 3,7 proc.

  4. 1270wikipedia 04.07.2018

    Polska Wikipedia wyłączona na 24 godziny - powodem Unia Europejska

    W środę kilka minut po godz. 15 polska Wikipedia została wyłączona na 24 godziny. To protest przeciw nowej unijnej dyrektywie o ochronie praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym - poinformowało w oświadczeniu przesłanym PAP stowarzyszenie Wikimedia Polska.

  5. gospowizja 03.07.2018

    Za nami Forum Wizja Rozwoju w Gdyni

    „Państwo jest od tego, żeby wspierać sektor stoczniowy. Cieszę się, że Terminal DCT, w który zainwestował Polski Fundusz Rozwoju, staje się największym terminalem kontenerowym na Bałtyku".

  6. wisla02072018 02.07.2018

    Połączą Bałtyk z Morzem Czarnym. To jeden z najważniejszych geopolitycznych projektów tego rządu

    W ciągu 18 miesięcy powstanie studium wykonalności zagospodarowania Wisły na odcinku od Gdańska do Warszawy oraz dróg wodnych od Warszawy do granicy z Białorusią i na odcinku od Wisły do Zalewu Wiślanego. Umowę w tej sprawie podpisano w poniedziałek w Zarządzie Morskiego Portu Gdańsk (ZMPG).

  7. frw24062018 24.06.2018

    Ponad 500 prelegentów ma wystąpić podczas Forum Wizja Rozwoju w Gdyni

    Ponad 500 prelegentów w 91 panelach dyskusyjnych ma wystąpić podczas organizowanego po raz pierwszy Forum Wizja Rozwoju rozpoczynającego się w poniedziałek w Gdyni.

  8. gdynia19062018 20.06.2018

    Społecznicy będą startować w wyborach samorządowych. Powołali „Ruch Miejski Wspólna Gdynia”

    Więcej inwestycji w dzielnicach, lepszy dialogu z mieszkańcami i większa transparentność – takie są główne postulaty Ruchu Miejskiego Wspólna Gdynia, który zamierza wystartować w jesiennych wyborach samorządowych.

Wiadomości ze świata

więcej
CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook