Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

RPO skarży reformę OFE

29.08.2014

Naruszenie zasad: zaufania obywateli do państwa oraz niedziałania prawa wstecz zarzuciła rzecznik praw obywatelskich Irena Lipowicz zapisom reformy OFE. Wniosek RPO o uznanie niekonstytucyjności tych zapisów trafił w piątek do Trybunału Konstytucyjnego.

Prof. Lipowicz poinformowała, że prace w biurze RPO nad tym wnioskiem były długotrwałe i wymagały rozważenia wielu problemów prawnych. Przede wszystkim rozstrzygnięcia wymagał dylemat, czy środki z OFE mają charakter publiczny, czy też prywatny. Analizy specjalistów z biura Rzecznika wskazały na publiczny charakter tych środków.

"RPO, podzielając stanowisko o publicznoprawnym charakterze środków zgromadzonych w OFE, nie stwierdza podstaw do podważenia operacji przymusowego umorzenia (przekazania) 51,5 proc. aktywów z OFE z punktu widzenia niezgodności z konstytucyjną zasadą ochrony własności" - zaznaczono we wniosku.

Wobec reformy OFE - jak tłumaczyła Lipowicz - należało jednak wysunąć inne zarzuty konstytucyjne.

"Treścią wniosku jest teza o naruszeniu przez zakwestionowaną regulację prawną swoistej umowy społecznej pomiędzy państwem a ubezpieczonymi w OFE, rządzącej się zasadą pacta sunt servanda, czyli umowy obowiązują w sposób stały" - powiedziała, prezentując wniosek do TK.

"Można zatem twierdzić, że pełne przestrzeganie zasady pacta sunt servanda nakazuje, aby istotne zmiany w warunkach ubezpieczenia obowiązywały tylko te osoby, które wchodzą do systemu ubezpieczenia, od dnia wejścia w życie takich zmian" - napisała RPO we wniosku.

Dodała, że zarzut ten wynika w szczególności z faktu, że członkom OFE nie przyznano prawa do wypowiedzenia się na temat przesunięcia środków zgromadzonych na rachunkach w OFE na ich subkonta w ZUS.

"Brak takiej możliwości oznacza, że sami ubezpieczeni zostali potraktowani przez ustawodawcę w sposób paternalistyczny, w myśl zasady, że władza publiczna wie lepiej, co jest dobre dla jej obywateli. Może nawet oznaczać, że celem tej regulacji nie była w istocie troska o bezpieczeństwo przyszłych emerytów, lecz dążenie do poprawy bieżącej sytuacji budżetowej" - zaznaczono we wniosku RPO.

Ponadto - jak zaznaczyła RPO - z punktu widzenia wyróżnionych zasad konstytucyjnych chodzi o respektowanie dokonanych w przeszłości wyborów, zwłaszcza przewidzianego w reformie emerytalnej z 1999 r. dobrowolnego przystąpienia do OFE osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. "Ustawodawca unieważnił te wybory, pozbawiając w rzeczywistości znaczenia złożone w przeszłości oświadczenia woli tych osób" - napisano we wniosku.

Jak wskazała, choć z uregulowań emerytalnych wprowadzonych w 1999 r. wynikało, że oświadczenie woli ubezpieczonego urodzonego w latach 1949-1968 o przystąpieniu do OFE jest nieodwoływalne, to w zaskarżonym przez RPO przepisie ustawodawca "w istocie zażądał ponownego potwierdzenia tego oświadczenia woli". "Brak powtórnego oświadczenia woli powoduje bowiem, że ubezpieczony z mocy samego prawa przestaje być członkiem otwartego funduszu emerytalnego, zaś jego składki w całości trafiają do ZUS" - głosi wniosek RPO.

"Skoro ustawodawca przewidział, także po wejściu w życie ustawy zmieniającej, kontynuację gromadzenia środków w OFE, to wystarczające (...) byłoby rozwiązanie stwarzające możliwość tej kategorii osób, która w przeszłości nieodwołalnie wstąpiła do funduszu, złożenia oświadczenia woli o wystąpieniu z funduszu" - argumentuje RPO.

W TK na rozpatrzenie oczekuje już wniosek prezydenta dotyczący niektórych zapisów reformy OFE. Prezydent Bronisław Komorowski ustawę podpisał 27 grudnia 2013 r., ale skierował do Trybunału wniosek o zbadanie, czy jest ona zgodna z ustawą zasadniczą. Prezydent zakwestionował m.in. zakaz inwestowania w obligacje, nakaz inwestowania w akcje i zakaz reklamy OFE.

Znowelizowana ustawa reformująca OFE dała przyszłym emerytom prawo do decydowania, czy nadal chcą przekazywać część składki do OFE, czy też jej całość do ZUS. Na decyzje był czas do 31 lipca. Według stanu na 27 sierpnia chęć pozostania w OFE wyraziło 2 mln 518 tys. 505 osób, czyli 15,1 proc. uprawnionych. Ponowne "okienko transferowe", kiedy będzie można zmienić zdanie co do przyszłości składek, otworzy się za dwa lata, potem będzie otwierane co cztery lata.

Zgodnie z zapisami ustawy na początku lutego z OFE do ZUS przeniesiono obligacje Skarbu Państwa. W te papiery, jak i w inne instrumenty dłużne gwarantowane przez Skarb Państwa, OFE nie mogą już inwestować.

Ustawa przesądziła też, że wypłatą emerytur, także w części pochodzących z OFE, ma zajmować się ZUS. Przez 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego środki z OFE mają być stopniowo przenoszone na fundusz emerytalny FUS i ewidencjonowane na prowadzonym przez ZUS subkoncie (tzw. suwak bezpieczeństwa). Po osiągnięciu wieku emerytalnego środki stanowiące podstawę wyliczenia emerytury będą przez trzy lata podlegać dziedziczeniu.

PAP, lz

[fot: PAP/Jakub Kamiński]

Warto poczytać

  1. mid-17322158 23.03.2017

    Oświadczenie byłego prezesa zarządu PZU

    - Kierowanie tak znakomitą spółką jak PZU było dla mnie zaszczytem - pisze w oświadczeniu były prezes PZU SA Michał Krupiński.

  2. MinisterstwoSrodowiskaulWawelska52 23.03.2017

    MŚ: Wniosek o odwołanie Szyszki osłabia pozycję Polski

    Wniosek PO o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra środowiska Jana Szyszki to osłabianie pozycji Polski, jeżeli chodzi o możliwości negocjacji kwestii klimatycznych.

  3. industrial-16363901280 23.03.2017

    MRPiPS: Dobry wynik stopy bezrobocia w lutym

    Według danych GUS stopa bezrobocia w lutym utrzymała poziom ze stycznia na poziomie 8,5 proc.

  4. pzuchludzinski 23.03.2017

    Marcin Chludziński będzie p. o. prezesa PZU

    Rada nadzorcza PZU SA oddelegowała w czwartek członka rady nadzorczej Marcina Chludzińskiego do czasowego wykonywania czynności prezesa spółki.

  5. mid-epa05863336-1 22.03.2017

    Putin wybiela Nord Stream 2

    "Ten projekt nie jest skierowany przeciwko jakiemukolwiek spośród naszych partnerów, w tym ukraińskich”.

  6. europe-13959161280 22.03.2017

    Wielki wzrost polskiej gospodarki dzięki UE

    „Od momentu przystąpienia do Unii Europejskiej polska gospodarka urosła o prawie 59 proc.” - podał wiceminister rozwoju Adam Hamryszczak.

  7. london-2033595960720 22.03.2017

    Powrócą pozwolenia na pracę na Wyspach?

    Theresa May zleciła szefowej MSW Amber Rudd, ministrowi ds. pracy i emerytur Damianowi Greenowi i ministrowi ds. Brexitu Davidowi Davisowi przygotowanie nowych przepisów, które miałyby wejść w życie po opuszczeniu przez kraj UE.

  8. power-plant-675381280 22.03.2017

    Nowe odwierty geotermii w Polsce

    „Potencjał wód geotermalnych w Polsce jest niewykorzystany i w tym względzie możemy wzorować się na Islandii. W najbliższych latach zrobimy duży postęp w tym zakresie".

CS141fotMINI

Czas Stefczyka 141/2017

PDF (4,89 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook