Jedynie prawda jest ciekawa

Prezes ZUS: Dzietność jest wyzwaniem

17.06.2014

Dzietność jest wyzwaniem dla systemu emerytalnego i dla państwa, dlatego zasadne jest aktywne prowadzenie polityki prorodzinnej – podkreśla prezes ZUS Zbigniew Derdziuk.

Wywiad:

Jaka przyszłość czeka Polaków, którzy na emerytury przejdą za 20-30 lat? Czy wtedy jeszcze będą emerytury?

Zbigniew Derdziuk, prezes ZUS: - Tak, będą, dlatego że gwarantem wypłaty świadczeń emerytalnych jest państwo. Polska jak wszystkie cywilizowane kraje myśli odpowiedzialnie. Wspólnota obywateli, która stanowi państwo jest gwarantem dla kolejnych pokoleń, bo emerytury bazują na systemie solidarności międzypokoleniowej. Trzeba jednak pamiętać, że emerytury są gwarantowane przez państwo dla tych, którzy płacą składki.

W 1999 roku zmieniono ich sposób liczenia. Od tego, ile dzisiaj wkładamy do systemu, od sumy zarejestrowanych składek będzie zależeć wysokość przyszłej emerytury. Każdy obywatel może zobaczyć jak ta składka wygląda wchodząc na swoje konto w ZUS przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE). Już 650 tys. osób pobrało login i hasło, żeby to sprawdzić.

Obecnie, w sytuacji wyzwań związanych z demografią i rynkiem pracy właśnie po to podwyższyliśmy wiek emerytalny i ograniczyliśmy możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę, żeby poprawić bilans systemu emerytalnego, a tym samym zapewnić godziwe świadczenia w przyszłości i aby gwarancja państwa była w tym zakresie niezawodna. 

Wspomniał Pan o wyzwaniach związanych z sytuacją demograficzną Polski. Społeczeństwo gwałtownie starzeje się. Czy to Pana nie niepokoi jako prezesa instytucji opartej jednak na solidarności międzypokoleniowej?

Solidarność międzypokoleniowa przekłada się na naszą odpowiedzialność za nasze państwo. To że jest mniej dzieci, świadczy m.in. o zmianie stylu życia. ZUS robi prognozy długoterminowe i analizy, jak system będzie się bilansował. Wynika z nich, że obciążenia będą stałe choć nieco wyższe około 2030 r. Zmiany demograficzne są pochodną dwóch czynników: mniejszej liczby dzieci, ale też dłuższego życia. W ciągu ostatnich 25 lat dalsze średnie trwanie życia noworodka wzrosło o przeszło 5 lat, a średnie dalsze trwanie życia dla mężczyzn w wieku 65 lat wydłużyło się o ok. 3 lata, natomiast dla kobiet w wieku 60 wskaźnik wzrósł o blisko 4 lata, czyli o ok. 20 procent. Przykładowo, statystyczna Polka po przejściu na emeryturę w wieku 60 lat ma przed sobą prawie 24 lata życia.

Musimy być świadomi, że to wyzwanie wymaga też wyższej aktywności zawodowej. Trzeba, żeby teraz więcej ludzi pracowało i płaciło składki, gdyż w ten sposób budują swoją przyszłość. Z drugiej strony, dzięki dłuższej pracy, poprawia się również wydolność systemu.

Pamiętajmy, że w 1950 r. w Polsce współczynnik dzietności wynosił 3,7. Zastępowalność pokoleń straciliśmy między rokiem 1988 a1989. 25 lat temu zeszliśmy poniżej wskaźnika 2,1 czyli poniżej zastępowalności pokoleń. Dzisiaj wynosi on 1,3, co oznacza, że dzietność jest wyzwaniem dla systemu emerytalnego i dla państwa. Dlatego zasadne jest aktywne prowadzenie polityki prorodzinnej, stąd dłuższe urlopy macierzyńskie, ojcowskie i rodzicielskie, finansowanie składek przez państwo osobom na urlopie wychowawczym, wprowadzane karty dużych rodzin itp.

Czy wydłużenie urlopów macierzyńskich do 52 tygodni płatnego urlopu po urodzeniu dziecka zmotywowało Polaków do powiększania rodzin? Jak to wygląda z perspektywy ZUS, który wypłaca te zasiłki?

Wszystkie badania dotyczące polityki prorodzinnej, w tym kompleksowy raport, przygotowany przez Kancelarię Prezydenta, pokazują, że polityka musi być stabilna i długoterminowa. Urlopy macierzyńskie to tylko jeden z jej czynników. Mamy wyliczenia, które potwierdzają, że jest to dobra inwestycja. Zwiększone wydatki teraz – na urlopy, zwrócą się w perspektywie 25-30 lat. Skutek wzrostu dzietności na dzisiaj nie jest jeszcze istotnie obserwowalny, ale na pewno musimy się zastanawiać czy bez tych działań nie spadłby bardziej. 

Urlop macierzyński to rozwiązanie, które daje możliwość nie uszczuplenia dochodów rodziny z tytułu posiadania dziecka, ale także zapewnienia dobrej opieki, czuwania nad jego rozwojem w tym okresie. Poza tym wpływa na wyższą emeryturę tych kobiet, którym świadczenie to jest płacone. Gdybyśmy nie płacili za nich składek w okresach opieki nad dziećmi, ich emerytura byłaby niższa.

Niekiedy można spotkać się z opiniami, że ZUS to „worek bez dna”, gdzie giną składki i ludzie. Jak wygląda gospodarowanie tymi środkami, które tam trafiają. Co się z nimi dzieje?

ZUS jest instytucją w pełni transparentną. Plan finansowy Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, czyli tego, co ZUS zbiera ze składek i wydaje na świadczenia jest częścią ustawy budżetowej. Już w pierwszej połowie roku ZUS w odpowiedzi na zgłoszenie ministra finansów przygotowuje prognozę składek na następny rok w oparciu o parametry ekonomiczne. Potem dyskutuje nad tymi założeniami rząd, Sejm, Senat, prezydent podpisuje ustawę a następnie ZUS sporządza sprawozdania z jej realizacji.

KAI, lz 

[fot: youtube]

Warto poczytać

  1. Wozekwidlowy 20.10.2017

    Cała Polska zostanie Specjalną Strefą Ekonomiczną? Ruszają konsultacje projektu

    Udzielanie pomocy publicznej w formie zwolnienia podatkowego z tytułu realizacji nowej inwestycji na terenie całej Polski, a nie na wyznaczonym terenie specjalnej strefy ekonomicznej, zakłada projekt ustawy, który Ministerstwo Rozwoju skierowało w piątek do konsultacji i uzgodnień.

  2. Kontenerowiec 20.10.2017

    Gdyński port chce pobić rekord. Jest spory wzrost przeładunków

    Przeładunki w Porcie Gdynia wzrosły w ciągu trzech kwartałów tego roku o 8,8 proc. do 15,6 mln ton - informuje zarząd portu i zapowiada, że w tym roku mogą być wyższe od ubiegłorocznego rekordu, kiedy to przeładowano 19,5 mln ton towarów.

  3. morawiecki10102017 20.10.2017

    Morawiecki zapowiada: zapełnimy lukę VAT

    W tym roku zapełnimy lukę VAT na kwotę ponad dwadzieścia miliardów złotych, a w przyszłym roku o kolejne dziesięć miliardów - mówił wicepremier Mateusz Morawiecki w czwartek w TVP Info. To jest, jak dodał, przejaw „przywrócenia powagi państwa”.

  4. Warszawa 19.10.2017

    Luka podatkowa będzie mniejsza o 13 miliardów złotych? Jest raport PwC

    Luka podatkowa w VAT w Polsce wyniesie w tym roku ok. 39 mld zł, czyli o 13 mld zł mniej niż w zeszłym roku - wynika z raportu przedstawionego w czwartek przez firmę doradczą PwC.

  5. PocztaPolska 19.10.2017

    Znakomite wyniki Poczty Polskiej. "Będziemy inwestować"

    Poczta Polska w tym roku chce zwiększyć swoje przychody aż o 600 mln zł, czyli o 12 proc. Jak powiedział Przemysław Sypniewski, prezes przedsiębiorstwa, w Wywiadzie Gospodarczym Telewizji wPolsce.pl, ten plan zostanie zrealizowany

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook