Jedynie prawda jest ciekawa


Szewczak: Polskie firmy jak piramidy

30.07.2012

Polskie firmy coraz częściej przypominają piramidy, a gospodarka łańcuszek szczęścia. Wszystko gra, gdy łańcuszek szczęścia trwa w najlepsze i da się dalej pożyczać.

OLT – Express, Amber – Gold, czy firmy turystyczne to zaledwie mały, wcale nie najgroźniejszy przykład. Mamy dużą grupę firm budowlanych czy deweloperskich  spółek giełdowych,  w które akcjonariusze zainwestowali miliardy złotych. Jeszcze w końcu  ubiegłego roku wykazywały doskonałą płynność i setki milionów zysku, a dziś są całkowitymi bankrutami. Wartość publicznych informacji finansowych, bilanse i audyty profesjonalnych audytorów są dziś często niewarte funta kłaków. Dopóki są nowi „frajerzy”, którzy chcą nabyć nowe prywatne emisje akcji, zakupić jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, zakupić certyfikaty złota, czy po prostu wpłacić własne pieniądze, a banki chcą pożyczyć kolejne środki na przetrwanie, czy zrolować choćby na miesiąc długi - to interes się jeszcze kręci. Gdy w którymkolwiek ogniwie łańcuszek szczęścia zostaje przerwany mamy natychmiast lawinę wniosków o upadłość. Biura turystyczne, oszukańcze firmy, rozzuchwalone bezkarnością (procesy o zwrot pieniędzy klientów trwają w Polsce nawet 8-10 lat), bezwolnością i opieszałością instytucji ochrony klientów i konsumentów funkcjonują na naszym rynku w najlepsze. Kasują bezbronnych, bezradnych klientów do ostatniego dnia funkcjonowania.

Sezon upadłości dopiero się rozpoczyna, bo działa tu też efekt domina. Jeden bankrut pociąga często za sobą upadłość nawet dobrze funkcjonującej firmy – często Bogu ducha winnej. Dziś na warszawskiej giełdzie jest co najmniej 20-25 spółek, które są potencjalnymi bankrutami i ich dalsze funkcjonowanie zależy wyłącznie od tego czy banki przedłużą ich żywot nie żądając natychmiastowej spłaty dotychczasowego, gigantycznego często zadłużenia,  czy zrolują to zadłużenie, lub udzielą nowego kredytu obrotowego, choćby na miesiąc. Jesień bankrutów dopiero przed nami, zaskoczeń może być co niemiara, nawet wielcy są na zakręcie. Kończy się bowiem sztucznie wykreowany na „zielonej wyspie” dobrobyt i rozwój oparty o kredyt i zadłużanie się ponad siły i możliwości.

Oszustwo stało się regułą polskiego biznesu. Kłamstwo i manipulacja stały się normalną strategią w relacjach finansowych. Ten biznesowy model przestaje już wystarczać. Kończy się prywatyzacja zysków – zaczyna upublicznianie strat. Przed nami groźba bankructw firm, nie tylko kolejnych firm budowlanych, ale i firm deweloperskich. Coraz więcej z nich nie jest w stanie dłużej obsługiwać swych zobowiązań i kredytów, przy jednocześnie zamierającym rynku kredytów hipotecznych i znaczącej nadprodukcji nowych mieszkań ( już ok. 60 tys.). Kilka z nich, w tym spółek giełdowych, jest w przededniu ogłoszenia upadłości. Nienajlepiej wygląda sytuacja w branży motoryzacyjnej ze względu na ogromny spadek eksportu aut z fabryk w Polsce o ok. 30-35 proc.. Również w branży transportowej, stalowej, a nawet branży handlowej jest coraz gorzej. Te bardzo złe warianty,  o których o dziwo ostatnio zaczął mówić sam MF J.V.Rostowski, nie dotyczą tylko sfery finansów publicznych, ale niestety również realnej gospodarki.

Rok 2013 będzie niewątpliwie rokiem czystki dla słabszych i bardziej zadłużonych polskich firm i wywróceniem dotychczasowej sceny spółek giełdowych na GPW. Zagrożenie może też dotknąć niektóre banki, fundusze inwestycyjne i domy maklerskie. Przykład Idea Premium jest tu wielce symptomatyczny. Nic dziwnego, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny przygotowuje procedury uporządkowanej likwidacji banków tzw. resolution z obawy o pogłębienie się kryzysu. Otwiera to możliwość likwidacji banku regulacyjnie niewypłacalnego przez regulatora i nadzorcę. BFG otworzył sobie jednocześnie otwartą linię kredytową w NBP by w razie gwałtownego pogorszenia się sytuacji na rynku bankowym sprostać swym zobowiązaniom gwarancyjnym i depozytowym.

Nie jest  więc wesoło, choć przecież do niedawna słyszeliśmy jedynie rządowe zapowiedzi o mocnych i stabilnych fundamentach gospodarczych, najlepszym systemie bankowym w Europie i pełnej odporności na kryzys. Po czarnym czerwcu - jeśli chodzi o wskaźniki gospodarcze w Polsce - olimpijski i urlopowy lipiec będzie jedynie krótką chwilą wytchnienia przed  prośbą o pomoc Hiszpanii, wrześniowym bankructwem Grecji i w pełni już kryzysową jesienią nad Wisłą. Niemieccy przedsiębiorcy są  w najgorszych nastrojach od ponad 2,5 lat, recesja w UE dopiero zbierze swe żniwo. Nie może to pozostać bez wpływu na polską gospodarkę.         

Dołożyliśmy do tego przez ostatnie lata wiele własnych, bardzo poważnych błędów i zaniechań. Zadłużyliśmy się wręcz kosmicznie. Dramat polskich finansów publicznych i pustka w portfelach polskich konsumentów wymuszą ostre hamowanie w polskiej gospodarce. Dobrze już było, teraz czas pomyśleć o latach wyrzeczeń i spłacania długów.

Janusz Szewczak
Główny Ekonomista SKOK

Warto poczytać

  1. 1270strazstraz 18.04.2018

    Udawali Straż Pożarną, aby przemycać papierosy

    Funkcjonariusze Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej zatrzymali dwóch mężczyzn, którzy w pojeździe udającym wóz Straży Pożarnej przemycali papierosy

  2. Biznes1 17.04.2018

    Ta wiadomość nie ucieszy opozycji. MFW prognozuje wyższy wzrost PKB w Polsce niż przewidywano

    Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje, że wzrost PKB Polski w 2018 r. wyniesie 4,1 proc., a w 2019 r. 3,5 proc. - wynika z kwietniowej edycji World Economic Outlook. W październiku 2017 r. ekonomiści funduszu oczekiwali, że dynamika PKB w 2018 r. wyniesie 3,3 proc

  3. Elektrowniaatomowa 16.04.2018

    Wraca temat budowy elektrowni atomowej w Polsce. Decyzja ma zapaść jeszcze w tym roku

    Mamy silne państwo, zbudowaliśmy silny system finansowy i jesteśmy gotowi z własnych źródeł sfinansować projekt budowy elektrowni jądrowej - powiedział PAP minister inwestycji i rozwoju. Minister energii ocenił, że decyzja ws. atomówki będzie "w tym roku albo wcale"

  4. 1270mateuszkmorawiecki 16.04.2018

    Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju: wypełniamy zobowiązania premiera Mateusza Morawieckiego

    Z satysfakcją przyjąłem zapowiedzi premiera Mateusza Morawieckiego dotyczące kwestii gospodarczych, nad którymi pracuję wraz z zespołem w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju.

  5. obajtekdaniel 28.03.2018

    Obajtek zdradził plan połączenia Orlenu z Lotosem

    Będziemy się starać, aby proces konsolidacji PKN Orlen z Lotosem zakończyć w ciągu maksymalnie kilkunastu miesięcy - zapowiedział w rozmowie z PAP prezes PKN Orlen Daniel Obajtek

  6. orlen 21.03.2018

    Transport irańskiej ropy w drodze do rafinerii PKN Orlen

    W połowie kwietnia dotrze do Polski tankowiec z ładunkiem 130 tys. ton ropy naftowej z Iranu przeznaczonej dla rafinerii PKN Orlen w Płocku. Dostawa surowca jest w drodze. Tankowiec, największy, jaki jest w stanie przepłynąć Kanał Sueski, wypłynął już z wyspy Kharg.

  7. ociepa 21.03.2018

    Ociepa: naszym wyzwaniem podbój gospodarczy Afryki

    „Naszym wyzwaniem jest podbój gospodarczy Afryki” - powiedział wiceminister przedsiębiorczości i technologii Marcin Ociepa podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju. Dodał, że trzeba wspomagać te inwestycje.

  8. LOT 21.03.2018

    Piękny pomysł na 100-lecie niepodległości. Polskie samoloty będą biało-czerwone

    Z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości Polskie Linie Lotnicze LOT pomalują w biało-czerwone barwy dwa najnowsze swoje samoloty Boeing 787-9 Dreamliner oraz Boeing 737 MAX 8 - mówi PAP dyrektor biura komunikacji korporacyjnej LOT-Adrian Kubicki

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook