Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Organizacje pożytku publicznego pod lupą NIK

09.12.2014

Sprawozdania finansowe organizacji pożytku publicznego (OPP) otrzymujących 1 proc. PIT są nieczytelne, trzeba określić lepsze zasady rozliczeń - wynika z opublikowanej we wtorek informacji Najwyższej Izby Kontroli.

NIK skontrolowała, jak organizacje pożytku publicznego wykorzystują otrzymywany 1 proc. odpis podatkowy.

W informacji po kontroli Izba wskazała, że OPP są jednym z filarów wspierających obywatelską aktywność na rzecz dobra społecznego. "Chwalimy ten system. Pokazujemy, że coraz więcej Polaków z tego rozwiązania korzysta" - powiedział prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski we wtorek w Radio TOK FM.

Wskazał, że NIK ma jednak zastrzeżenia do jego działania. Chodzi np. o to, że OPP nie mają obowiązku przekazywania pieniędzy na cel wskazany przez darczyńcę. W efekcie niektóre organizacje przekazują 1 proc. podatku na inne cele.

Prezes NIK powiedział, że Izba postuluje też wprowadzenie limitu wydatków organizacji na reklamę.

"Żeby nie było tak, że zdecydowana większość zebranych pieniędzy później może trafić na reklamy, żeby pozyskać kolejne pieniądze. Nie temu ten system służy" - powiedział Kwiatkowski.

Zdaniem NIK należy bardziej precyzyjnie określić zasady dokumentowania i rozliczania się przez OPP z przekazanych przez podatników środków. "Główną przeszkodą w zapewnieniu pełnej transparentności jest brak prawnego obowiązku wyodrębniania przez OPP w ewidencji finansowo-księgowej zarówno przychodów z odpisu, jak i ponoszonych z tych środków kosztów administracyjnych" - napisano w dokumencie.

Według NIK konieczne jest ujednolicenie przepisów dotyczących funkcjonowania OPP. Są one niespójne, co powoduje kłopoty z odczytywaniem i interpretowaniem danych ze sprawozdań finansowych OPP. Z jednej bowiem strony OPP muszą określać w sprawozdaniach cel, na jaki wydały pieniądze z 1 proc. odpisów, z drugiej zaś nie mają obowiązku gromadzenia danych niezbędnych do sporządzenia rzetelnego sprawozdania.

"W konsekwencji blisko 30 proc. OPP nie uwzględnia w ogóle tych danych w sprawozdaniach, część organizacji podaje zaś wyłącznie dane szacunkowe" - wyjaśnia Izba. Zdaniem kontrolerów sytuacja ta wymaga uregulowania tym bardziej, że coraz więcej Polaków przekazuje swój 1 proc. podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. W 2005 r. zrobiło to zaledwie 0,3 proc. podatników, tymczasem w roku 2011 było to już 38 proc. (ponad 10 mln), a w 2014 roku 45 proc. (12 mln) podatników.

Zwrócono uwagę, że ciągle nie ustanowiono reguły dotyczącej wydawania pieniędzy pochodzących z odpisu 1 proc. na koszty administracyjne. NIK przyznała, że OPP muszą mieć pieniądze na pokrycie kosztów administracyjnych, np. na wypłatę wynagrodzeń pracowników, remonty czy działania promocyjne. Chcąc zdobyć jeszcze większe niż do tej pory zaufanie obywateli, w interesie OPP byłoby jednoznaczne zapisanie, jaką część uzyskiwanych środków i z jakiego źródła organizacje mogą wydawać na koszty administracyjne.

Kontrola wykazała, że część OPP nie przedkładała ministrowi pracy sprawozdań merytorycznych i finansowych. Organizacje, które - mimo wezwania - sprawozdań nie składały, minister konsekwentnie wykreślał z rejestru OPP. W ten sposób w latach 2011-2013 status OPP utraciło odpowiednio 44, 371 i 338 organizacji.

Zdaniem NIK minister pracy ma ograniczone możliwości działania - jedyną sankcją jest pozbawienie danej organizacji statusu OPP. Według NIK w przypadku, gdy skala stwierdzonych nieprawidłowości jest niewielka, może być to kara nadmiernie rygorystyczna.

NIK zwróciła uwagę, że ustawodawca zobowiązał publiczne radio i telewizję do nieodpłatnego rozpowszechniania, we współpracy z OPP, audycji popularyzujących m.in. ideę przekazywania konkretnym organizacjom pożytku publicznego 1 proc. podatku PIT. Z kontroli wynika, że OPP poza jednostkowymi przypadkami, z tej możliwości nie korzystały.

"Aby ministerstwo mogło sprawować skuteczny nadzór nad środkami otrzymywanymi z „jednego procenta”, powinny być one odrębnie ewidencjonowane. (...) Należy także ustanowić ustawowe reguły dysponowania tymi środkami, w odniesieniu do finansowania z nich kosztów administracyjnych" - dodano.

Według Izby organizacje, których roczne przychody przekraczają 100 tys. zł, powinny mieć obowiązek wyodrębniania przychodów z 1 proc. podatku oraz kosztów administracyjnych. Dzięki temu środki otrzymywane przez OPP byłyby rozliczane transparentnie i rzetelnie.

Izba postuluje ponadto, by określić jasne i przejrzyste zasady dysponowania przez OPP środkami z odpisu 1 proc., ujednolicić wzór sprawozdania z działalności OPP oraz przyjąć szerszy katalog sankcji nakładanych przez ministra pracy za nieprawidłowości w OPP.

PAP, lz

[fot: sxc.hu]

Warto poczytać

  1. PGNiG-gfgfd 25.05.2017

    PGNiG z wysokim zyskiem

    Zysk netto grupy PGNiG wzrósł w I kwartale 2017 roku do 1,6 mld zł i był o ponad 25 proc. wyższy od średniej prognoz analityków.

  2. pod321 25.05.2017

    MF przeciwko agresywnym optymalizacjom podatkowym

    W przyszłym tygodniu resort finansów przedstawi projekt, który ma przeciwdziałać agresywnym optymalizacjom podatkowym - zapowiedział w czwartek w Sejmie wiceminister finansów Paweł Gruza.

  3. daneGUSstrzalkaSI 25.05.2017

    Optymistyczne dane GUS

    Kolejne optymistyczne dane płyną z raportów GUS. Rosną zamówienia w przemyśle, obroty w handlu. Zwiększa się też liczba budowanych mieszkań.

  4. prac21 25.05.2017

    Stopa bezrobocia spadła do 7,7 proc.

    Stopa bezrobocia w kwietniu wyniosła 7,7 proc. wobec 8,1 proc. w marcu - podał w czwartek GUS.

  5. erdoganSIpapepaturcja 24.05.2017

    Erdogan zarobił na puczu?

    Przez osiem miesięcy od udaremnionej próby zamachu stanu w Turcji władze przejęły kontrolę nad 879 firmami o łącznej wartości 11,32 mld dolarów, albo je przejmując, albo wyznaczając swoich administratorów - podał kierujący tymi spółkami państwowy fundusz.

  6. tomatoes-946377STEF 24.05.2017

    Wysokie straty w rolnictwie na skutek klęsk żywiołowych

    Klęski żywiołowe dotknęły ponad 7 tys. gospodarstw rolnych.

  7. morawieckifuttechSI 24.05.2017

    Morawiecki: Polska ma szansę stać się Doliną Krzemową

    Coraz więcej twórczych projektów powstaje w Polsce i krajach Europy Środkowej - powiedział w środę podczas Kongresu FutureTech wicepremier, minister rozwoju i finansów Mateusz Morawiecki, który wyraził nadzieję, że Polska ma szansę stać się nową Doliną Krzemową.

  8. money-2-1240719-12701x714s54b56s4bs5b 24.05.2017

    MF: Deficyt budżetowy spadł do 0,9 mld zł

    Deficyt po kwietniu stanowi 1,5 proc. z dopuszczonego tegoroczną ustawą budżetową deficytu w wysokości 59,3 mld zł.

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook