Jedynie prawda jest ciekawa


Organizacje pożytku publicznego pod lupą NIK

09.12.2014

Sprawozdania finansowe organizacji pożytku publicznego (OPP) otrzymujących 1 proc. PIT są nieczytelne, trzeba określić lepsze zasady rozliczeń - wynika z opublikowanej we wtorek informacji Najwyższej Izby Kontroli.

NIK skontrolowała, jak organizacje pożytku publicznego wykorzystują otrzymywany 1 proc. odpis podatkowy.

W informacji po kontroli Izba wskazała, że OPP są jednym z filarów wspierających obywatelską aktywność na rzecz dobra społecznego. "Chwalimy ten system. Pokazujemy, że coraz więcej Polaków z tego rozwiązania korzysta" - powiedział prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski we wtorek w Radio TOK FM.

Wskazał, że NIK ma jednak zastrzeżenia do jego działania. Chodzi np. o to, że OPP nie mają obowiązku przekazywania pieniędzy na cel wskazany przez darczyńcę. W efekcie niektóre organizacje przekazują 1 proc. podatku na inne cele.

Prezes NIK powiedział, że Izba postuluje też wprowadzenie limitu wydatków organizacji na reklamę.

"Żeby nie było tak, że zdecydowana większość zebranych pieniędzy później może trafić na reklamy, żeby pozyskać kolejne pieniądze. Nie temu ten system służy" - powiedział Kwiatkowski.

Zdaniem NIK należy bardziej precyzyjnie określić zasady dokumentowania i rozliczania się przez OPP z przekazanych przez podatników środków. "Główną przeszkodą w zapewnieniu pełnej transparentności jest brak prawnego obowiązku wyodrębniania przez OPP w ewidencji finansowo-księgowej zarówno przychodów z odpisu, jak i ponoszonych z tych środków kosztów administracyjnych" - napisano w dokumencie.

Według NIK konieczne jest ujednolicenie przepisów dotyczących funkcjonowania OPP. Są one niespójne, co powoduje kłopoty z odczytywaniem i interpretowaniem danych ze sprawozdań finansowych OPP. Z jednej bowiem strony OPP muszą określać w sprawozdaniach cel, na jaki wydały pieniądze z 1 proc. odpisów, z drugiej zaś nie mają obowiązku gromadzenia danych niezbędnych do sporządzenia rzetelnego sprawozdania.

"W konsekwencji blisko 30 proc. OPP nie uwzględnia w ogóle tych danych w sprawozdaniach, część organizacji podaje zaś wyłącznie dane szacunkowe" - wyjaśnia Izba. Zdaniem kontrolerów sytuacja ta wymaga uregulowania tym bardziej, że coraz więcej Polaków przekazuje swój 1 proc. podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. W 2005 r. zrobiło to zaledwie 0,3 proc. podatników, tymczasem w roku 2011 było to już 38 proc. (ponad 10 mln), a w 2014 roku 45 proc. (12 mln) podatników.

Zwrócono uwagę, że ciągle nie ustanowiono reguły dotyczącej wydawania pieniędzy pochodzących z odpisu 1 proc. na koszty administracyjne. NIK przyznała, że OPP muszą mieć pieniądze na pokrycie kosztów administracyjnych, np. na wypłatę wynagrodzeń pracowników, remonty czy działania promocyjne. Chcąc zdobyć jeszcze większe niż do tej pory zaufanie obywateli, w interesie OPP byłoby jednoznaczne zapisanie, jaką część uzyskiwanych środków i z jakiego źródła organizacje mogą wydawać na koszty administracyjne.

Kontrola wykazała, że część OPP nie przedkładała ministrowi pracy sprawozdań merytorycznych i finansowych. Organizacje, które - mimo wezwania - sprawozdań nie składały, minister konsekwentnie wykreślał z rejestru OPP. W ten sposób w latach 2011-2013 status OPP utraciło odpowiednio 44, 371 i 338 organizacji.

Zdaniem NIK minister pracy ma ograniczone możliwości działania - jedyną sankcją jest pozbawienie danej organizacji statusu OPP. Według NIK w przypadku, gdy skala stwierdzonych nieprawidłowości jest niewielka, może być to kara nadmiernie rygorystyczna.

NIK zwróciła uwagę, że ustawodawca zobowiązał publiczne radio i telewizję do nieodpłatnego rozpowszechniania, we współpracy z OPP, audycji popularyzujących m.in. ideę przekazywania konkretnym organizacjom pożytku publicznego 1 proc. podatku PIT. Z kontroli wynika, że OPP poza jednostkowymi przypadkami, z tej możliwości nie korzystały.

"Aby ministerstwo mogło sprawować skuteczny nadzór nad środkami otrzymywanymi z „jednego procenta”, powinny być one odrębnie ewidencjonowane. (...) Należy także ustanowić ustawowe reguły dysponowania tymi środkami, w odniesieniu do finansowania z nich kosztów administracyjnych" - dodano.

Według Izby organizacje, których roczne przychody przekraczają 100 tys. zł, powinny mieć obowiązek wyodrębniania przychodów z 1 proc. podatku oraz kosztów administracyjnych. Dzięki temu środki otrzymywane przez OPP byłyby rozliczane transparentnie i rzetelnie.

Izba postuluje ponadto, by określić jasne i przejrzyste zasady dysponowania przez OPP środkami z odpisu 1 proc., ujednolicić wzór sprawozdania z działalności OPP oraz przyjąć szerszy katalog sankcji nakładanych przez ministra pracy za nieprawidłowości w OPP.

PAP, lz

[fot: sxc.hu]

Warto poczytać

  1. 1270hgwwwa 19.01.2018

    Prezydent Warszawy poleciła reprywatyzować nieruchomości przeznaczone na drogi

    - Komisja weryfikacyjna posiada informacje, że prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz osobiście poleciła reprywatyzować nieruchomości, które w przyszłości są przeznaczone na drogi

  2. Elektrowniajadrowa 18.01.2018

    To już pewne. W Polsce powstanie elektrownia jądrowa

    Elektrownia jądrowa będzie w Polsce budowana - to jest mój pogląd i ja go podtrzymuję - powiedział w czwartek minister energii Krzysztof Tchórzewski. Dodał, że jesteśmy dosyć blisko od tego, żeby powstał model finansowy

  3. modzelewski11012018 11.01.2018

    Prof. Modzelewski: przystąpienie do strefy euro to decyzja charakterze ustrojowym i politycznym

    "Ustrój pieniężny danego kraju stanowi podstawową wartość konstytucyjną, a uprawnienia Banku Centralnego w dziedzinie emisji są uregulowane ustawą zasadniczą".

  4. samsung 11.01.2018

    Francja: Pozew przeciwko Samsungowi za reklamy wprowadzające w błąd

    Dwie francuskie organizacje pozarządowe poinformowały w czwartek o złożeniu w sądzie w Paryżu pozwu przeciw koncernowi Samsung i jego francuskiej filii z powodu reklam wprowadzających w błąd i łamania praw pracowników, czego firma miała dopuścić się w Chinach.

  5. 1270rafalskaministerbiala 11.01.2018

    Rafalska: nic na to nie wskazuje, że będzie trzeba zwiększać finansowanie na "500 plus"

    Ok. 24,5 mld zł - taką kwotę w budżecie na 2018 r. zaplanowano na program "500 plus". Nic nie wskazuje na to, że będzie trzeba ją powiększać- powiedziała minister Elżbieta Rafalska

  6. Londyn 03.01.2018

    Wielka Brytania chce przystąpić do umowy handlowej w Azji

    Przedstawiciele rządu Wielkiej Brytanii przeprowadzili nieformalne rozmowy ws. przystąpienia kraju do zrzeszającej 11 państw azjatyckich Transpacyficznej Umowy o Wolnym Handlu (TPP), co ma pobudzić brytyjski eksport po Brexicie - podaje w środę "Financial Times".

  7. 1270lot 02.01.2018

    LOT zarobił w 2017 r. ponad 280 mln zł na działalności podstawowej

    Polskie Linie Lotnicze LOT w ubiegłym roku zarobiły ponad 280 mln zł na działalności podstawowej, czyli przewozie pasażerów - poinformował we wtorek prezes spółki Rafał Milczarski. To o ok. 100 mln zł więcej niż w 2016 r. Linia w ub.r. przewiozła prawie 7 mln pasażerów.

  8. 1270sklepikzmarzenami 30.12.2017

    Od Nowego Roku koniec z bezpłatnymi foliówkami w sklepach

    Od 1 stycznia 2018 roku do każdej plastikowej torby przy kasie doliczana będzie opłata recyklingowa na poziomie 20 groszy.

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook