Jedynie prawda jest ciekawa


Odwrócona hipoteka osłabi więzi rodzinne

26.02.2014

Rząd przygotowuje ustawę o tzw. odwróconej hipotece. Szkoda, że nie ma o niej dyskusji (tą organizuje się wokół matki Madzi czy Trynkiewicza), choć może ona doprowadzić do fundamentalnych zmian społecznych i ekonomicznych.

Stanowi ona radykalną ingerencję w podstawy prawa spadkowego i wynikających z niego praktyk społecznych, które gwarantują kultywowanie silnych, międzypokoleniowych więzów rodzinnych i budowanie pomyślności materialnej rodziny w oparciu o wysiłek jej pokoleń. W tym sensie odwrócona hipoteka posiada cechy instrumentu inżynierii społecznej. Podmiotem ją stosującym będzie nie państwo, lecz rynek. Przymus państwa będzie nieobecny, gdyż instytucja ta opiera się na właściwej prawu cywilnemu swobodzie umów, których długofalowe skutki społeczne będą dojmujące.

Propozycja ta kierowana jest do osób starszych, które w zamian za zwiększenie swoich dożywotnich dochodów zobowiążą się przekazać obcej, komercyjnej instytucji materialny dorobek życia, jakim jest mieszkanie czy dom. Decyzja taka osłabi ich poczucie wspólnoty losu ze swoimi bliskimi – spadkobiercami w rozumieniu dziedziczenia ustawowego. Obniży to ich poczucie odpowiedzialności za ich los po swojej śmierci, tak jak oni mniej będą czuć się odpowiedzialni za ich los za ich życia. Osłabi, zatem naturalną więź międzypokoleniową, szczególnie między rodzicami a dziećmi, której fundamentem jest gotowość do ponoszenia wyrzeczeń przez rodziców dziś, by zabezpieczyć pomyślność swych dzieci jutro. Będzie to sprzyjać również postawom egoistycznym, budowie etosu pracowania tylko na siebie, a w konsekwencji dezintegracji i atomizacji rodziny.

W wymiarze ekonomicznym odwrócona hipoteka doprowadzi do dalszego uzależnienia wszelkich planów ekonomicznych (otwieranie, powiększanie własnej firmy czy inwestycji rodzinnych np. kupno mieszkania) od instytucji komercyjnych bez tradycyjnej możliwości liczenia na pomoc rodziny. Innymi słowy, instytucja ta zasadniczo utrudni budowanie rodzimego, rodzinnego kapitału przez polskie rodziny, który winien być podstawą stabilności i niezależności małych i średnich przedsiębiorstw. Tym samym społeczeństwu polskiemu utrudni zbliżenie się do modelu zachodnich społeczeństw, gdzie odsetek należących do klasy średniej jest znacznie większy (a więc tych, którzy obok własnego wykształcenia, pracowitości i przedsiębiorczości dysponują jeszcze majątkiem rodzinnym). W warunkach polskich istotna część społeczeństwa wyszła z epoki komunizmu bez majątku, a nabycie swojego mieszkania przez starsze dziś pokolenie było jedyną formą powszechnego uwłaszczenia. Tymczasem odwrócona hipoteka jest instytucją, która otworzy drogę do utraty tego właśnie majątku.

Czy odwrócona hipoteka jest zgodna z polityka prorodzinną, tworzeniem warunków do rozwoju firm rodzinnych, czy też jest to jedynie chęć zapewnienia sobie nieco spokoju przez rządzących od emerytów i zwolnienie się z poszukiwania ambitniejszych rozwiązań?

Antoni Szymański

senator VI kadencji, socjolog, członek Zespołu ds. Rodziny Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu Polski.

[fot: sxc.hu]

Warto poczytać

  1. 1270strazstraz 18.04.2018

    Udawali Straż Pożarną, aby przemycać papierosy

    Funkcjonariusze Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej zatrzymali dwóch mężczyzn, którzy w pojeździe udającym wóz Straży Pożarnej przemycali papierosy

  2. Biznes1 17.04.2018

    Ta wiadomość nie ucieszy opozycji. MFW prognozuje wyższy wzrost PKB w Polsce niż przewidywano

    Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje, że wzrost PKB Polski w 2018 r. wyniesie 4,1 proc., a w 2019 r. 3,5 proc. - wynika z kwietniowej edycji World Economic Outlook. W październiku 2017 r. ekonomiści funduszu oczekiwali, że dynamika PKB w 2018 r. wyniesie 3,3 proc

  3. Elektrowniaatomowa 16.04.2018

    Wraca temat budowy elektrowni atomowej w Polsce. Decyzja ma zapaść jeszcze w tym roku

    Mamy silne państwo, zbudowaliśmy silny system finansowy i jesteśmy gotowi z własnych źródeł sfinansować projekt budowy elektrowni jądrowej - powiedział PAP minister inwestycji i rozwoju. Minister energii ocenił, że decyzja ws. atomówki będzie "w tym roku albo wcale"

  4. 1270mateuszkmorawiecki 16.04.2018

    Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju: wypełniamy zobowiązania premiera Mateusza Morawieckiego

    Z satysfakcją przyjąłem zapowiedzi premiera Mateusza Morawieckiego dotyczące kwestii gospodarczych, nad którymi pracuję wraz z zespołem w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju.

  5. obajtekdaniel 28.03.2018

    Obajtek zdradził plan połączenia Orlenu z Lotosem

    Będziemy się starać, aby proces konsolidacji PKN Orlen z Lotosem zakończyć w ciągu maksymalnie kilkunastu miesięcy - zapowiedział w rozmowie z PAP prezes PKN Orlen Daniel Obajtek

  6. orlen 21.03.2018

    Transport irańskiej ropy w drodze do rafinerii PKN Orlen

    W połowie kwietnia dotrze do Polski tankowiec z ładunkiem 130 tys. ton ropy naftowej z Iranu przeznaczonej dla rafinerii PKN Orlen w Płocku. Dostawa surowca jest w drodze. Tankowiec, największy, jaki jest w stanie przepłynąć Kanał Sueski, wypłynął już z wyspy Kharg.

  7. ociepa 21.03.2018

    Ociepa: naszym wyzwaniem podbój gospodarczy Afryki

    „Naszym wyzwaniem jest podbój gospodarczy Afryki” - powiedział wiceminister przedsiębiorczości i technologii Marcin Ociepa podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju. Dodał, że trzeba wspomagać te inwestycje.

  8. LOT 21.03.2018

    Piękny pomysł na 100-lecie niepodległości. Polskie samoloty będą biało-czerwone

    Z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości Polskie Linie Lotnicze LOT pomalują w biało-czerwone barwy dwa najnowsze swoje samoloty Boeing 787-9 Dreamliner oraz Boeing 737 MAX 8 - mówi PAP dyrektor biura komunikacji korporacyjnej LOT-Adrian Kubicki

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook