Jedynie prawda jest ciekawa


Odwrócona hipoteka osłabi więzi rodzinne

26.02.2014

Rząd przygotowuje ustawę o tzw. odwróconej hipotece. Szkoda, że nie ma o niej dyskusji (tą organizuje się wokół matki Madzi czy Trynkiewicza), choć może ona doprowadzić do fundamentalnych zmian społecznych i ekonomicznych.

Stanowi ona radykalną ingerencję w podstawy prawa spadkowego i wynikających z niego praktyk społecznych, które gwarantują kultywowanie silnych, międzypokoleniowych więzów rodzinnych i budowanie pomyślności materialnej rodziny w oparciu o wysiłek jej pokoleń. W tym sensie odwrócona hipoteka posiada cechy instrumentu inżynierii społecznej. Podmiotem ją stosującym będzie nie państwo, lecz rynek. Przymus państwa będzie nieobecny, gdyż instytucja ta opiera się na właściwej prawu cywilnemu swobodzie umów, których długofalowe skutki społeczne będą dojmujące.

Propozycja ta kierowana jest do osób starszych, które w zamian za zwiększenie swoich dożywotnich dochodów zobowiążą się przekazać obcej, komercyjnej instytucji materialny dorobek życia, jakim jest mieszkanie czy dom. Decyzja taka osłabi ich poczucie wspólnoty losu ze swoimi bliskimi – spadkobiercami w rozumieniu dziedziczenia ustawowego. Obniży to ich poczucie odpowiedzialności za ich los po swojej śmierci, tak jak oni mniej będą czuć się odpowiedzialni za ich los za ich życia. Osłabi, zatem naturalną więź międzypokoleniową, szczególnie między rodzicami a dziećmi, której fundamentem jest gotowość do ponoszenia wyrzeczeń przez rodziców dziś, by zabezpieczyć pomyślność swych dzieci jutro. Będzie to sprzyjać również postawom egoistycznym, budowie etosu pracowania tylko na siebie, a w konsekwencji dezintegracji i atomizacji rodziny.

W wymiarze ekonomicznym odwrócona hipoteka doprowadzi do dalszego uzależnienia wszelkich planów ekonomicznych (otwieranie, powiększanie własnej firmy czy inwestycji rodzinnych np. kupno mieszkania) od instytucji komercyjnych bez tradycyjnej możliwości liczenia na pomoc rodziny. Innymi słowy, instytucja ta zasadniczo utrudni budowanie rodzimego, rodzinnego kapitału przez polskie rodziny, który winien być podstawą stabilności i niezależności małych i średnich przedsiębiorstw. Tym samym społeczeństwu polskiemu utrudni zbliżenie się do modelu zachodnich społeczeństw, gdzie odsetek należących do klasy średniej jest znacznie większy (a więc tych, którzy obok własnego wykształcenia, pracowitości i przedsiębiorczości dysponują jeszcze majątkiem rodzinnym). W warunkach polskich istotna część społeczeństwa wyszła z epoki komunizmu bez majątku, a nabycie swojego mieszkania przez starsze dziś pokolenie było jedyną formą powszechnego uwłaszczenia. Tymczasem odwrócona hipoteka jest instytucją, która otworzy drogę do utraty tego właśnie majątku.

Czy odwrócona hipoteka jest zgodna z polityka prorodzinną, tworzeniem warunków do rozwoju firm rodzinnych, czy też jest to jedynie chęć zapewnienia sobie nieco spokoju przez rządzących od emerytów i zwolnienie się z poszukiwania ambitniejszych rozwiązań?

Antoni Szymański

senator VI kadencji, socjolog, członek Zespołu ds. Rodziny Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu Polski.

[fot: sxc.hu]

Warto poczytać

  1. 1270hgwwwa 19.01.2018

    Prezydent Warszawy poleciła reprywatyzować nieruchomości przeznaczone na drogi

    - Komisja weryfikacyjna posiada informacje, że prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz osobiście poleciła reprywatyzować nieruchomości, które w przyszłości są przeznaczone na drogi

  2. Elektrowniajadrowa 18.01.2018

    To już pewne. W Polsce powstanie elektrownia jądrowa

    Elektrownia jądrowa będzie w Polsce budowana - to jest mój pogląd i ja go podtrzymuję - powiedział w czwartek minister energii Krzysztof Tchórzewski. Dodał, że jesteśmy dosyć blisko od tego, żeby powstał model finansowy

  3. modzelewski11012018 11.01.2018

    Prof. Modzelewski: przystąpienie do strefy euro to decyzja charakterze ustrojowym i politycznym

    "Ustrój pieniężny danego kraju stanowi podstawową wartość konstytucyjną, a uprawnienia Banku Centralnego w dziedzinie emisji są uregulowane ustawą zasadniczą".

  4. samsung 11.01.2018

    Francja: Pozew przeciwko Samsungowi za reklamy wprowadzające w błąd

    Dwie francuskie organizacje pozarządowe poinformowały w czwartek o złożeniu w sądzie w Paryżu pozwu przeciw koncernowi Samsung i jego francuskiej filii z powodu reklam wprowadzających w błąd i łamania praw pracowników, czego firma miała dopuścić się w Chinach.

  5. 1270rafalskaministerbiala 11.01.2018

    Rafalska: nic na to nie wskazuje, że będzie trzeba zwiększać finansowanie na "500 plus"

    Ok. 24,5 mld zł - taką kwotę w budżecie na 2018 r. zaplanowano na program "500 plus". Nic nie wskazuje na to, że będzie trzeba ją powiększać- powiedziała minister Elżbieta Rafalska

  6. Londyn 03.01.2018

    Wielka Brytania chce przystąpić do umowy handlowej w Azji

    Przedstawiciele rządu Wielkiej Brytanii przeprowadzili nieformalne rozmowy ws. przystąpienia kraju do zrzeszającej 11 państw azjatyckich Transpacyficznej Umowy o Wolnym Handlu (TPP), co ma pobudzić brytyjski eksport po Brexicie - podaje w środę "Financial Times".

  7. 1270lot 02.01.2018

    LOT zarobił w 2017 r. ponad 280 mln zł na działalności podstawowej

    Polskie Linie Lotnicze LOT w ubiegłym roku zarobiły ponad 280 mln zł na działalności podstawowej, czyli przewozie pasażerów - poinformował we wtorek prezes spółki Rafał Milczarski. To o ok. 100 mln zł więcej niż w 2016 r. Linia w ub.r. przewiozła prawie 7 mln pasażerów.

  8. 1270sklepikzmarzenami 30.12.2017

    Od Nowego Roku koniec z bezpłatnymi foliówkami w sklepach

    Od 1 stycznia 2018 roku do każdej plastikowej torby przy kasie doliczana będzie opłata recyklingowa na poziomie 20 groszy.

Wiadomości ze świata

więcej
CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook