Jedynie prawda jest ciekawa

NIK krytycznie o finansowaniu lotnisk przez MSW

08.08.2013

MSW nie radzi sobie z finansowaniem lotniczych przejść granicznych; przeznaczane na to sumy są zbyt małe i źle rozdzielane - uważa NIK. Izba stwierdziła dużą dowolność przy ustalaniu stawek za wynajem powierzchni i sprzętu potrzebnych do kontroli granicznej.

NIK sprawdziła, jak w latach 2008-12 funkcjonowały lotnicze przejścia graniczne. W okresie objętym kontrolą Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przeznaczyło na nie od ponad 92 mln zł w 2008 r. do prawie 107 mln zł w roku 2012. Zdaniem Izby to zdecydowanie za mało w stosunku do potrzeb. Np. w 2008 r. brakowało 25 proc. potrzebnej sumy, natomiast w 2011 r. - prawie 20 procent.

W reakcji na raport MSW zapowiedziało zmianę praktyki co do współpracy z wojewodami odnośnie finansowania przejść granicznych.

Badano działania MSW w zakresie prowadzenia spraw związanych zarządzaniem granicą państwową, jej ochroną i kontrolą ruchu granicznego, planowania wydatków z budżetu na ten cel, działań wojewodów oraz współpracy spółek zarządzających portami lotniczymi z organami administracji publicznej. Kontrolerzy pracowali w MSW, czterech urzędach wojewódzkich (Gdańsk, Katowice, Kraków i Wrocławiu) oraz u zarządców portów lotniczych Gdańsk-Rębiechowo, Katowice-Pyrzowice, Kraków-Balice i Wrocław-Strachowice.

Zdaniem NIK MSW nie prowadziło analizy dotyczącej potrzeb poszczególnych lotniczych przejść granicznych, a zamiast tego przyznawało pieniądze automatycznie, na podstawie danych z poprzednich lat, nie uwzględniając ani specyfiki poszczególnych przejść, ani kalkulacji wydatków.

"NIK uznaje to za niezrozumiałe, tym bardziej że minister ma do dyspozycji odpowiednie informacje (od wojewodów). Wykorzystuje je jednak tylko do szacowania skutków zmian legislacyjnych" - uważa NIK.

W ocenie Izby wyniki kontroli uzasadniają konieczność podjęcia przez MSW działań, w rezultacie których warunki współpracy oraz dokonywania wzajemnych rozliczeń finansowych pomiędzy zarządzającymi portami lotniczymi a służbami i organami administracji publicznej będą jasno i precyzyjnie określone.

Wątpliwości kontrolerów wzbudziła też wieloletnia praktyka współfinansowania przejść z rezerwy celowej budżetu państwa. "Co prawda już w 2007 r. powstała w ministerstwie Grupa Robocza ds. Oceny Kosztów Utrzymania Lotniczych Przejść Granicznych, jednak wnioski z jej prac do tej pory nie zostały uwzględnione. Ten brak jakichkolwiek prób rozpoznania i oszacowania kosztów związanych z działaniem lotniczych przejść granicznych NIK ocenia zdecydowanie negatywnie" - podkreślono w raporcie.

Kontrola wykazała też brak jednolitych zasad co do rozliczania się wojewodów z zarządcami portów lotniczych, który pozwala na stosowanie dowolnych stawek i zasad wynajmu powierzchni i sprzętu używanego do kontroli granicznej.

"Prawo nie wymaga też od zarządców lotnisk wyodrębniania w ewidencji księgowej kosztów związanych stricte z funkcjonowaniem przejść granicznych. Uniemożliwia to obliczenie rzeczywistych kosztów utrzymania przejść granicznych na poszczególnych lotniskach" - podkreślili kontrolerzy.

W ich ocenie w skrajnych przypadkach zarządcy mogą to wykorzystywać i wysuwać roszczenia wobec Skarbu Państwa. Tak stało się np. w Krakowie, gdzie doszło do sporu sądowego. NIK zwraca uwagę, że niejasny stan prawny stawia organy administracji państwowej w takich sporach w niekorzystnej sytuacji.

Zdaniem NIK nie wojewodowie, a służby kontroli granicznej (Straż Graniczna, służba celna) powinny zawierać umowy z zarządcami lotnisk.

"Izba uznaje za konieczne szybkie wprowadzenie kompleksowych zmian w prawie, które wyeliminują problemy z rozliczeniami pomiędzy organami państwa a zarządcami portów lotniczych. Tymczasem prace nad zmianą ustawy o ochronie granicy państwowej, podjęte przez ministerstwo w 2008 r., prowadzone są już od niemal pięciu lat" - alarmuje Izba.

Kontrolę finansowania bieżącego utrzymania lotniczych przejść granicznych NIK podjęła z własnej inicjatywy. Jej uzasadnieniem były wyniki kontroli wykonania w 2011 r. budżetu państwa przez województwo małopolskie, przeprowadzonej w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie. Kontrola wykazała na nieprawidłowości związane z finansowaniem zadań wojewody w zakresie bieżącego utrzymania przejścia granicznego w Krakowie-Balicach.

W odpowiedzi skierowanej do NIK minister spraw wewnętrznych złożył pięć zastrzeżeń do raportu Izby. Nie zgodził się z negatywną oceną ogólną oraz negatywną oceną cząstkową dotyczącą udziału resortu w systemie planowania i finansowania wydatków na utrzymanie lotniczych przejść granicznych. Po zbadaniu zastrzeżeń NIK uwzględniła jedno z nich, a cztery pozostałe zostały oddalone. Wojewoda Śląski złożył dwa zastrzeżenia, z których jedno uwzględniono, a drugie oddalono. Zarządzający portem w Krakowie-Balicach złożył pięć zastrzeżeń. NIK nie podzieliła żadnego z nich. 

W piśmie do NIK MSW zapowiedziało, że chce zmienić praktykę i zobowiązać wojewodów do tego, by przedstawiali mu uzasadnienia wysokości kwoty z budżetu państwa, o jaką za jego pośrednictwem zwracają się do resortu finansów na sprawy związane z lotniczymi przejściami granicznymi. MSW chce też, by wojewodowie informowali go o sposobie wydatkowania środków na bieżące utrzymanie przejść granicznych w poprzednim roku.

MSW planuje też powołanie w ramach Zespołu do Spraw Zagospodarowania Granicy Państwowej grupy roboczej do podziału limitu środków na bieżące utrzymanie przejść granicznych.

"W ramach prac nad projektem założeń do nowelizacji ustawy o ochronie granicy państwowej minister spraw wewnętrznych zaplanował spotkanie z przedstawicielami urzędów wojewódzkich oraz służb wykonujących kontrolę na przejściach granicznych, w celu ostatecznego ustalenia zakresu oczekiwanych zmian - po zakończeniu roboczych uzgodnień z przedstawicielami administracji rządowej zostaną podjęte dalsze prace legislacyjne" - zapowiedziano.

PAP/run

fot. airport.gdansk.pl


Warto poczytać

  1. Wozekwidlowy 20.10.2017

    Cała Polska zostanie Specjalną Strefą Ekonomiczną? Ruszają konsultacje projektu

    Udzielanie pomocy publicznej w formie zwolnienia podatkowego z tytułu realizacji nowej inwestycji na terenie całej Polski, a nie na wyznaczonym terenie specjalnej strefy ekonomicznej, zakłada projekt ustawy, który Ministerstwo Rozwoju skierowało w piątek do konsultacji i uzgodnień.

  2. Kontenerowiec 20.10.2017

    Gdyński port chce pobić rekord. Jest spory wzrost przeładunków

    Przeładunki w Porcie Gdynia wzrosły w ciągu trzech kwartałów tego roku o 8,8 proc. do 15,6 mln ton - informuje zarząd portu i zapowiada, że w tym roku mogą być wyższe od ubiegłorocznego rekordu, kiedy to przeładowano 19,5 mln ton towarów.

  3. morawiecki10102017 20.10.2017

    Morawiecki zapowiada: zapełnimy lukę VAT

    W tym roku zapełnimy lukę VAT na kwotę ponad dwadzieścia miliardów złotych, a w przyszłym roku o kolejne dziesięć miliardów - mówił wicepremier Mateusz Morawiecki w czwartek w TVP Info. To jest, jak dodał, przejaw „przywrócenia powagi państwa”.

  4. Warszawa 19.10.2017

    Luka podatkowa będzie mniejsza o 13 miliardów złotych? Jest raport PwC

    Luka podatkowa w VAT w Polsce wyniesie w tym roku ok. 39 mld zł, czyli o 13 mld zł mniej niż w zeszłym roku - wynika z raportu przedstawionego w czwartek przez firmę doradczą PwC.

  5. PocztaPolska 19.10.2017

    Znakomite wyniki Poczty Polskiej. "Będziemy inwestować"

    Poczta Polska w tym roku chce zwiększyć swoje przychody aż o 600 mln zł, czyli o 12 proc. Jak powiedział Przemysław Sypniewski, prezes przedsiębiorstwa, w Wywiadzie Gospodarczym Telewizji wPolsce.pl, ten plan zostanie zrealizowany

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook