Jedynie prawda jest ciekawa


NIK krytycznie o eksploatacji kopalin

24.04.2015

Nadzór nad gospodarowaniem zasobami kopalin w Wielkopolsce nie funkcjonuje prawidłowo – wynika z kontroli NIK.


Wyniki kontroli w piątek w Poznaniu zaprezentował prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski. „Kontrola była przeprowadzana na terenie woj. wielkopolskiego, ale już dziś mogę powiedzieć, że (...) mamy smutne przekonanie, że (wnioski-PAP) są reprezentatywne dla całej Polski. Następstwem kontroli jest moje wystąpienie do ministra ochrony środowiska, ministra administracji i cyfryzacji oraz głównego geologa kraju o szczegółowe zapoznanie się z wnioskami i podjęcie stosownych działań” – powiedział Kwiatkowski.

Resort środowiska zapewnia, że urzędy górnicze mogą liczyć na niezbędny sprzęt, zaś kontrole zakładów górniczych będą częstsze i bardziej skuteczne.

Woj. wielkopolskie jest jednym z głównych regionów w Polsce, gdzie na masową skalę wydobywa się piaski i żwiry. W skali kraju ok. 80 proc. nielegalnej eksploatacji kopalin dotyczy właśnie wydobycia piasków i żwirów.

Według NIK, w regionie jest problem z obsadą stanowisk geologicznych w samorządach oraz w nadzorze górniczym. Zadania wymagające specjalistycznej wiedzy i doświadczenia wykonują często osoby bez wymaganych uprawnień, zaś służby geologiczne nieskutecznie przeciwdziałają nielegalnemu wydobywaniu kopalin.

„Efektem tych braków i niedoborów było to, że nadzór nad gospodarowaniem zasobami kopalin w wielu miejscach na terenie Wielkopolski faktycznie albo nie jest realizowany, albo jest realizowany w niewystarczający sposób lub nieprawidłowy” – zaznaczył prezes NIK.

Kwiatkowski dodał, że „nie udało się stworzyć skutecznego nadzoru ze strony służb geologicznych, co sprzyja niekontrolowanemu użytkowaniu i degradacji gruntów i stwarza warunki do nielegalnego składowania odpadów”. „Nielegalne wyrobiska są często wykorzystywane do nielegalnego składowania odpadów, co powoduje nieodwracalne zmiany w środowisku” – sprecyzował.

Jedynie w dwóch spośród siedmiu skontrolowanych starostw zatrudniano geologów powiatowych. W pozostałych pięciu powiatach zadania związane z nadzorem geologicznym, tj. prowadzenie spraw związanych z przygotowaniem koncesji na wydobywanie kopalin, wydawanie decyzji dla przedsiębiorców, kontrole w zakresie wywiązywania się z warunków koncesji oraz zadania dotyczące ochrony złóż przed nielegalną eksploatacją, wykonywały przeważnie osoby bez odpowiednich kwalifikacji w tej dziedzinie.

„Brak profesjonalizmu kadr przyczynił się do stosowania złych praktyk administracyjnych. Od części przedsiębiorców organy koncesyjne żądały kompletu wymaganych przepisami dokumentów, bez ustalenia czy dokumentacja złożona przy ubieganiu się o koncesję zachowała aktualność. Od innych z kolei nie żądano żadnych dokumentów. W konsekwencji dochodziło do nierównego traktowania przedsiębiorców” – wynika z informacji o wynikach kontroli.

Z kontroli NIK wynika, że główną przyczyną trudności z obsadą stanowisk geologów powiatowych były wysokie wymagania kwalifikacyjne, co jednak nie szło w parze z odpowiednim wynagrodzeniem. Według NIK, również Okręgowy Urząd Górniczy (OUG) w Poznaniu miał problemy kadrowe. W latach 2013-2014 na jednego pracownika Urzędu przypadał nadzór nad 163 zakładami górniczymi, co oznacza, że systematyczna kontrola wszystkich zakładów była praktycznie niemożliwa.

Innym istotnym utrudnieniem w skutecznym zwalczaniu nielegalnej eksploatacji kopalin było niewystarczające wyposażenie urzędu górniczego. NIK dodała, że nielegalne wydobywanie kopalin ma także swoje skutki finansowe – gminy i fundusz ochrony środowiska tracą wpływy z niewnoszonych opłat eksploatacyjnych.

Kontrola NIK wykazała ponadto, że Marszałek Województwa Wielkopolskiego w latach 2012–2013 skontrolował zaledwie 6 proc. koncesjonowanych złóż, choć prowadził nadzór nad realizacją 327 koncesji. W efekcie nie wiedział, jak przedsiębiorcy wypełniają warunki określone w pozwoleniach na eksploatację kopalin. Planowe kontrole przedsiębiorców prowadzono tylko w jednym spośród siedmiu skontrolowanych starostw, choć skontrolowani przez NIK starostowie w sumie sprawowali nadzór nad 144 koncesjami.

Rzeczniczka resortu środowiska Katarzyna Pliszczyńska poinformowała w piątek PAP, że administracja geologiczna w samorządach może liczyć na szkolenia. Należy się też spodziewać, że kontrole zakładów górniczych będą częstsze i bardziej skuteczne.

„Prawdą jest, że często brakuje geologa powiatowego, że kompetencje osób, które się zajmują m.in. geologią, nie są dostosowane do tego zadania. Wiemy też o brakach sprzętowych. Wraz z Państwowym Instytutem Geologicznym szkolimy administrację geologiczną w terenie. Instytut prowadzi m.in. portal poświęcony geologii samorządowej. Ponadto w ub. roku rozpoczął się projekt wspierający administrację samorządową w zakresie geologii poprzez szkolenia i konferencje” – powiedziała.

Rzeczniczka podkreśliła, że Państwowy Instytut Geologiczny zbiera informacje od geologów powiatowych odnośnie ich potrzeb. Na tej podstawie opracowywana jest oferta szkoleniowa.

Pliszczyńska poinformowała, że na początku miesiąca minister środowiska podpisał rozporządzenie powołujące nowy Okręgowy Urząd Górniczy w Gdańsku.

„Ten okręg przejął od urzędu w Poznaniu dwa województwa. Okręgowy Urząd Górniczy w Poznaniu ma obecnie pod swoją kontrolą trzy województwa i już nie ponad 2 tys. zakładów górniczych, ale o prawie 900 mniej. Spodziewamy się, że im mniej zakładów górniczych jest do skontrolowania, tym większa będzie częstotliwość i skuteczność kontroli” – dodała.

Rzeczniczka podała ponadto, że można się spodziewać dodatkowego wyposażenia urzędów górniczych w niezbędny sprzęt do prowadzenia kontroli. Według niej Wyższy Urząd Górniczy wystąpił już o sfinansowanie zakupu sprzętu dla kontrolerów. "Czekamy, aż ten sprzęt się pojawi, sprawa jest w toku” – zapewniła.

Jak przekazała w piątek PAP rzeczniczka prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (WUG) Jolanta Talarczyk, „problemy kadrowe w OUG w Poznaniu wynikały z prozaicznej przyczyny”. „Wymogi stawiane inspektorom są bardzo wysokie - bo takie być muszą - a warunki płacowe, które może zaoferować OUG, nie spełniały oczekiwań potencjalnych kandydatów. Dlatego prowadzone nabory nie były skuteczne” – dodała.

Według informacji przekazanych przez WUG, doposażenie pracowników nadzoru górniczego we własny sprzęt pomiarowy rozpoczęło się zaledwie siedem lat temu, a „dopiero nowa ustawa Prawo geologiczne i górnicze z 2012 r. rozszerzyła możliwości ich stosowania”.

WUG wskazuje, że wyposażanie nadzoru górniczego w aparaturę wspomagającą możliwości wykrywania nieprawidłowości na szeroką skalę miało swój początek w 2008 r. Impulsem było nawiązanie współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. „W tym roku przygotowaliśmy kolejny wniosek do NFOŚiGW licząc na wsparcie w zakupach nowoczesnych GPS dla 11 OUG oraz komputerów” – poinformowała Talarczyk.

W okresie objętym kontrolą NIK w woj. wielkopolskim zarejestrowano 84 sprawy dotyczące nielegalnej eksploatacji. Po ich rozpatrzeniu wydano 42 decyzje ws. wstrzymania nielegalnego wydobycia. W niemal wszystkich zakończonych dotąd postępowaniach nastąpiło umorzenie sprawy ze względu na niewykrycie sprawcy.

PAP/mmil

[Fot. wPolityce.pl]

Warto poczytać

  1. 1270strazstraz 18.04.2018

    Udawali Straż Pożarną, aby przemycać papierosy

    Funkcjonariusze Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej zatrzymali dwóch mężczyzn, którzy w pojeździe udającym wóz Straży Pożarnej przemycali papierosy

  2. Biznes1 17.04.2018

    Ta wiadomość nie ucieszy opozycji. MFW prognozuje wyższy wzrost PKB w Polsce niż przewidywano

    Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje, że wzrost PKB Polski w 2018 r. wyniesie 4,1 proc., a w 2019 r. 3,5 proc. - wynika z kwietniowej edycji World Economic Outlook. W październiku 2017 r. ekonomiści funduszu oczekiwali, że dynamika PKB w 2018 r. wyniesie 3,3 proc

  3. Elektrowniaatomowa 16.04.2018

    Wraca temat budowy elektrowni atomowej w Polsce. Decyzja ma zapaść jeszcze w tym roku

    Mamy silne państwo, zbudowaliśmy silny system finansowy i jesteśmy gotowi z własnych źródeł sfinansować projekt budowy elektrowni jądrowej - powiedział PAP minister inwestycji i rozwoju. Minister energii ocenił, że decyzja ws. atomówki będzie "w tym roku albo wcale"

  4. 1270mateuszkmorawiecki 16.04.2018

    Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju: wypełniamy zobowiązania premiera Mateusza Morawieckiego

    Z satysfakcją przyjąłem zapowiedzi premiera Mateusza Morawieckiego dotyczące kwestii gospodarczych, nad którymi pracuję wraz z zespołem w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju.

  5. obajtekdaniel 28.03.2018

    Obajtek zdradził plan połączenia Orlenu z Lotosem

    Będziemy się starać, aby proces konsolidacji PKN Orlen z Lotosem zakończyć w ciągu maksymalnie kilkunastu miesięcy - zapowiedział w rozmowie z PAP prezes PKN Orlen Daniel Obajtek

  6. orlen 21.03.2018

    Transport irańskiej ropy w drodze do rafinerii PKN Orlen

    W połowie kwietnia dotrze do Polski tankowiec z ładunkiem 130 tys. ton ropy naftowej z Iranu przeznaczonej dla rafinerii PKN Orlen w Płocku. Dostawa surowca jest w drodze. Tankowiec, największy, jaki jest w stanie przepłynąć Kanał Sueski, wypłynął już z wyspy Kharg.

  7. ociepa 21.03.2018

    Ociepa: naszym wyzwaniem podbój gospodarczy Afryki

    „Naszym wyzwaniem jest podbój gospodarczy Afryki” - powiedział wiceminister przedsiębiorczości i technologii Marcin Ociepa podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju. Dodał, że trzeba wspomagać te inwestycje.

  8. LOT 21.03.2018

    Piękny pomysł na 100-lecie niepodległości. Polskie samoloty będą biało-czerwone

    Z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości Polskie Linie Lotnicze LOT pomalują w biało-czerwone barwy dwa najnowsze swoje samoloty Boeing 787-9 Dreamliner oraz Boeing 737 MAX 8 - mówi PAP dyrektor biura komunikacji korporacyjnej LOT-Adrian Kubicki

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook