Jedynie prawda jest ciekawa

NIK: klient źle chroniony

07.05.2014

Po kontroli przez NIK wyszło na jaw, że ochrona praw klientów rynku finansowego stała w ubiegłych latach 2011-13 na niskim poziomie. Pod lupę UOKiK-u, KNF, Rzecznika Ubezpieczonych i powiatowych rzeczników konsumentów. We wnioskach wskazano, że 60 procent umów zawierała niedozwolone zapisy, a kary dla nieuczciwych nie działały.

Najwyższa Izba Kontroli podkreśliła, że skontrolowane instytucje działały wprawdzie zgodnie z prawem, jednak nie stwarzały klientom rynku finansowego dostatecznej ochrony.

Boleśnie mogli się o tym przekonać m.in. klienci firmy Amber Gold, które kusiło wysokim

oprocentowaniem znacznie przekraczającym ofertę lokat bankowych. Tysiące osób, które powierzyło jej pieniądze straciło ogromne sumy, niekiedy majątek życia. W 2012 r. firma ogłosiła likwidację.

Rzecznik NIK Paweł Biedziak w środowym komunikacie wskazał, że klienci parabanków nie byli objęci dostateczną kontrolą. Brakowało odpowiednich przepisów regulujących działalność tych instytucji oraz braku nadzoru nad ich funkcjonowaniem.

- Komitet Stabilności Finansowej przeprowadził kompleksową analizę funkcjonowania sektora parabanków dopiero po ujawnieniu sprawy Amber Gold - wytknął NIK. Dopiero po tym Minister Finansów, UOKiK i KNF podjęły działania mające na celu wzmocnienie ochrony klientów parabanków.

Izba wskazała, że niejasny podział kompetencji pomiędzy instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę konsumentów zniechęcał poszkodowanych do dochodzenia swoich praw. Problemem było też praktycznie niefunkcjonujące sądownictwo polubowne.

- Przedsiębiorcom pozostawiono prawo odstąpienia od tego typu postępowania i regularnie z tego prawa korzystali. W ten sposób unikali postępowań przed sądem polubownym, zmuszając konsumentów do długotrwałej i kosztownej procedury dochodzenia roszczeń przed

sądem powszechnym - wyjaśnił NIK.

Pomiędzy 2011, a 2013 r. do sądów polubownych przy KNF i Rzeczniku Ubezpieczonych wpłynęło 366 wniosków - zgodę na procedurę polubowną wyraziło tylko 17 przedsiębiorców działających na rynku finansowym. Gorsze świadectwo naszym instytucjom i władzom wystawia fakt, że NIK zwracał uwagę na ten problem już po kontroli w 2010 r., jednak nie podjęto żadnych działań w tej sprawie.

Kontrolerzy policzyli też, że ponad 60 proc. wzorców umów zawierało niezgodne z przepisami lub naruszające interesy konsumentów postanowienia. Wynika to z tego, że co roku sprawdzano jedynie ok. 10 proc. umów.

- Taki zakres badań nie gwarantował skutecznej ochrony konsumentów i sprzyjał

występowaniu nieprawidłowości - napisał Biedziak.

Poprawie sytuacji nie sprzyjały za niskie i zbyt rzadko nakładane na nieuczciwe firmy kary. Prezes UOKiK w ciągu trzech lat skorzystał z prawa karania podmiotów rynku finansowego zaledwie 128 razy. Z kolei działania Rzecznika Ubezpieczonych i KNF były na tyle słabe, że nie zapobiegały naruszaniu praw konsumentów.

NIK wskazał też, że ograniczona była funkcjonalność rejestru niedozwolonych klauzul umownych.

- Znaczna rozbudowa rejestru (na koniec I półrocza 2013 r. liczył on blisko 5300 wpisów) sprawiła, że utrudnione stało się korzystanie z niego. Do końca okresu objętego kontrolą nie zostały wprowadzone istotne usprawnienia w tym zakresie - czytamy w informacji Izby.

We wnioskach NIK rekomenduje m.in. utworzenie łatwo identyfikowalnej, wyspecjalizowanej instytucji wspierającej ochronę konsumentów wszystkich sektorów rynku finansowego. Radzi też intensyfikację i nagłaśnianie kontroli, nakładanych kar i zacieśnienie współpracy między poszczególnymi instytucjami ws. przekazywania informacji o nieprawidłowościach.

W szczególności do prezesa UOKiK skierowano wnioski, które dotyczą m.in. podjęcia działań w celu poprawy efektywności sądownictwa polubownego, a także wprowadzenia formalnej procedury szczegółowo określającej czynności związane z monitoringiem rynku finansowego pod kątem ochrony interesów konsumentów.

PAP

[FOTO: nik.gov.pl]

Warto poczytać

  1. Warszawa 19.10.2017

    Luka podatkowa będzie mniejsza o 13 miliardów złotych? Jest raport PwC

    Luka podatkowa w VAT w Polsce wyniesie w tym roku ok. 39 mld zł, czyli o 13 mld zł mniej niż w zeszłym roku - wynika z raportu przedstawionego w czwartek przez firmę doradczą PwC.

  2. PocztaPolska 19.10.2017

    Znakomite wyniki Poczty Polskiej. "Będziemy inwestować"

    Poczta Polska w tym roku chce zwiększyć swoje przychody aż o 600 mln zł, czyli o 12 proc. Jak powiedział Przemysław Sypniewski, prezes przedsiębiorstwa, w Wywiadzie Gospodarczym Telewizji wPolsce.pl, ten plan zostanie zrealizowany

  3. Przekop 19.10.2017

    Znamy już miejsce przekopu przez Mierzeję Wiślaną

    Urząd Morski w Gdyni, a tym samym Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej wybrało lokalizację w miejscowości Nowy Świat, jako najlepszą do realizacji przekopu przez Mierzeję Wiślaną - poinformował szef MGMiŹŚ Marek Gróbarczyk.

  4. kartabankowapixabay 19.10.2017

    Mamy już dość gotówki. Polacy pokochali płatności elektroniczne

    Większość Polaków wybiera płatności elektroniczne zamiast gotówki. Cenione są za innowacyjność, wygodę, oszczędność czasu i łatwość korzystania - wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy eService w ramach kampanii społecznej "Warto Bezgotówkowo".

  5. Biurowiec 19.10.2017

    Opublikowano prognozę Banku Światowego dla polskiej gospodarki. Jest jedno "ale"

    W 2017 r. wzrost polskiej gospodarki przyspieszy do 4 proc. z 2,7 proc. w ub.r., dzięki konsumpcji prywatnej wspartej dobrą sytuacją na rynku pracy i programem Rodzina 500+. - wynika z opublikowanego w czwartek raportu Banku Światowego. Jak dodano w 2018 r. gospodarka może zwolnić do 3,6 proc.

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook