Jedynie prawda jest ciekawa


Kosztowne zyski banków

21.05.2012

Zgodnie z obliczeniami Komisji Nadzoru Finansowego banki w Polsce zakończyły rok 2011 z zyskiem wynoszącym 15,7 mld zł netto. To ponad 1/3 więcej niż w roku poprzednim. Jak podaje raport KNF, rezultaty osiągane przez banki wynikają przede wszystkim ze wzrostu przychodów z odsetek.

A zatem źródłem sukcesu jest różnica pomiędzy odsetkami płaconymi klientom za depozyty a pobieranymi za pożyczki i kredyty. Na odsetkach banki zarobiły o 3 mld zł więcej niż w 2010 r. Oznacza to wzrost o ponad 13 proc.

Drogie usługi bankowe

W marcu 2012 r. Narodowy Bank Polski ostrzegał, że opłaty interchange (prowizja, jaką ponosi właściciel sklepu za to, że klient płaci u niego kartą) w Polsce są ponad dwukrotnie wyższe niż średnio w krajach Unii Europejskiej, a ośmiokrotnie wyższe niż na Węgrzech czy w Finlandii. Od przeciętnej płatności debetową kartą Visa sklep musi oddawać bankom 1,6 proc. wartości transakcji. Średnia w UE wynosi 0,7 proc. NBP dąży do obniżenia tej opłaty do poziomu 1,1 proc. Banki informują, że po obniżce prowizji pobieranych od sklepów wprowadzą dodatkowe opłaty za wydanie lub posiadanie kart. Podobne rozwiązanie banki komercyjne usiłowały wprowadzić w USA. Rezultatem tej próby był Bank Transfer Day – akcja zainicjowana przez Christen Kristian, właścicielkę galerii w Los Angeles. Za jej namową ponad 650 tysięcy Amerykanów przeniosło 4,5 mld dolarów oszczędności do mniejszych banków i kas kredytowych.

W kierunku oligopolu

Ze statystyk KNF wynika, że pod koniec 2010 r. pięć największych pod względem aktywów banków (PKO BP, Pekao S.A., BRE Bank, ING oraz BZ WBK) kontrolowało 43,8 proc. rynku, w 2011 było to już 44,3 proc. Jednocześnie, w przypadku rynkowych potentatów, wzrost udziałów i zysków nie przekłada się na zwiększanie liczby miejsc pracy. Od września 2011 do marca 2012 roku poziom zatrudnienia w krajowych oddziałach i centralach banków spadł z 105 863 do 104 530 pracowników. Trend spadkowy szczególnie widoczny jest od 2009 roku. Redukcja etatów dotyczyła zwłaszcza największych graczy: PKO BP, BRE Banku, Pekao, Banku Millenium, Kredyt Banku oraz BZ WBK.

Banki potrzebują konkurencji

Największe banki komercyjne umacniają swoją pozycję na rynku, a tym samym zyskują możliwość dyktowania warunków w całym sektorze. Jednocześnie, ich dominacja i brak konkurencji – jak widać na przykładach opłat interchange i malejącego poziomu zatrudnienia – nie służy konsumentom. Udział banków spółdzielczych w aktywach sektora bankowego to 6,05 proc., według NBP udział spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w roku 2010 przekraczał 1 proc. Kasy obsługują jednak ponad 2,5 miliona Polaków i dysponują siecią blisko 1900 oddziałów na terenie całego kraju. To właśnie SKOK-i cieszą się największym zaufaniem depozytariuszy. Jak wskazuje raport TNS Pentor, ponad 91 proc. członków Kas ufa instytucjom finansowym, którym powierzają swoje oszczędności. To 15 proc. więcej niż w przypadku banków komercyjnych. Eksperci wskazują zatem na konieczność zachowania dobrej kondycji rynkowej Kas. Jak zaznacza prof. Andrzej Bałaban z Uniwersytetu Szczecińskiego – na rynku potrzebne są i duże instytucje finansowe, które obsługują duże firmy i przedsiębiorstwa i małe – właśnie dla drobnych klientów, także tych o niższym statusie materialnym – to pierwszy powód, uzasadniający sens istnienia SKOK-ów. Oto drugi – ciągle powinniśmy mieć polskie, narodowe instytucje finansowe, nadzorowane przez KNF, Ministerstwo Finansów lub polską opinię publiczną. Banki w Polsce, a w zasadzie banki działające w Polsce, mają centrale za granicą. To rodzi ryzyko, że w razie problemów finansowych ze swoich oddziałów w innych krajach banki będą transferować zyski do central, choćby po to, by tam w pierwszej kolejności odbudować bazę członkowską.

Konkurencja wymaga dobrego prawa

Tymczasem prezydent Bronisław Komorowski skierował do ponownego rozpatrzenia ustawę o SKOK-ach, której poszczególne zapisy Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z ustawą zasadniczą. Jak wielokrotnie podkreślali przedstawiciele Kasy Krajowej, centralnej instytucji SKOK, zawarte w ustawie z 2009 roku przepisy mogą doprowadzić do marginalizacji roli SKOK-ów na rynku. Jak zaznacza prof. Grażyna Ancyparowicz, była dyrektor Departamentu Finansów KNF, w każdym normalnym, demokratycznym kraju, który w swej konstytucji deklaruje budowę społecznej gospodarki rynkowej, SKOK-i cieszyłyby się szczególną opieką rządu. W Polsce, sytuacja całej spółdzielczości staje się coraz trudniejsza.

Cieszy fakt, że banki osiągają rekordowe wyniki. Otwarte jednak pozostają pytania, czy kapitał ten pozyskiwany i wykorzystywany jest właściwie i czy zyski banków służą polskim konsumentom.

Michał Szałapski/GB.pl
[fot. sxc.hu]

Warto poczytać

  1. commision12072018 12.07.2018

    Polska gospodarka jedną z trzech najszybciej rozwijających się w UE. KE podnosi prognozę wzrostu PKB

    Ekonomiści Komisji Europejskiej podwyższyli prognozę wzrostu PKB Polski w 2018 roku do 4,6 proc. z 4,3 proc. wcześniej, szacunki na rok 2019 utrzymali na poziomie 3,7 proc.

  2. 1270wikipedia 04.07.2018

    Polska Wikipedia wyłączona na 24 godziny - powodem Unia Europejska

    W środę kilka minut po godz. 15 polska Wikipedia została wyłączona na 24 godziny. To protest przeciw nowej unijnej dyrektywie o ochronie praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym - poinformowało w oświadczeniu przesłanym PAP stowarzyszenie Wikimedia Polska.

  3. gospowizja 03.07.2018

    Za nami Forum Wizja Rozwoju w Gdyni

    „Państwo jest od tego, żeby wspierać sektor stoczniowy. Cieszę się, że Terminal DCT, w który zainwestował Polski Fundusz Rozwoju, staje się największym terminalem kontenerowym na Bałtyku".

  4. wisla02072018 02.07.2018

    Połączą Bałtyk z Morzem Czarnym. To jeden z najważniejszych geopolitycznych projektów tego rządu

    W ciągu 18 miesięcy powstanie studium wykonalności zagospodarowania Wisły na odcinku od Gdańska do Warszawy oraz dróg wodnych od Warszawy do granicy z Białorusią i na odcinku od Wisły do Zalewu Wiślanego. Umowę w tej sprawie podpisano w poniedziałek w Zarządzie Morskiego Portu Gdańsk (ZMPG).

  5. frw24062018 24.06.2018

    Ponad 500 prelegentów ma wystąpić podczas Forum Wizja Rozwoju w Gdyni

    Ponad 500 prelegentów w 91 panelach dyskusyjnych ma wystąpić podczas organizowanego po raz pierwszy Forum Wizja Rozwoju rozpoczynającego się w poniedziałek w Gdyni.

  6. gdynia19062018 20.06.2018

    Społecznicy będą startować w wyborach samorządowych. Powołali „Ruch Miejski Wspólna Gdynia”

    Więcej inwestycji w dzielnicach, lepszy dialogu z mieszkańcami i większa transparentność – takie są główne postulaty Ruchu Miejskiego Wspólna Gdynia, który zamierza wystartować w jesiennych wyborach samorządowych.

  7. pgnige20062018 20.06.2018

    Port Gdynia kolejnym partnerem PGNiG w rozwoju rynku LNG nad Bałtykiem

    PGNiG Obrót Detaliczny Sp. z o.o. i Gas-Trading S.A. z GK PGNiG podpisały z Zarządem Morskiego Portu Gdynia S.A. porozumienie o wykorzystaniu paliwa LNG. Z

  8. mieszkania-20062018 20.06.2018

    Rząd przyjął specustawę mieszkaniową

    Skrócenie czasu przygotowania inwestycji z pięciu lat do jednego roku i wprowadzenie ustawowych standardów urbanistycznych - to niektóre z założeń projektu specustawy mieszkaniowej, który w środę został przyjęty przez Radę Ministrów

Wiadomości ze świata

więcej
CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook