Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Gospodarczy Nobel za skojarzenia

15.10.2012

Tegoroczni laureaci ekonomicznej nagrody Nobla opracowali metodę, która w najbardziej efektywny sposób dopasowuje np. studentów do szkół, a dawców organów do potrzebujących.

Amerykańscy naukowcy Alvin E. Roth i Lloyd S. Shapley zostali laureatami ekonomicznej Nagrody Nobla za prace nad metodami maksymalnie efektywnego dopasowywania do siebie różnych czynników, np. na rynku.

W uzasadnieniu Komitet Noblowski podał, że nagroda dla pracującego na Harvardzie Rotha oraz związanego z Uniwersytetem Kalifornijskim Shapleya, została przyznana za prace nad głównym problemem ekonomii - jak dopasować do siebie w sposób możliwie najlepszy różne czynniki.

Laureaci opracowali metodę, która w najbardziej efektywny sposób dopasowuje np. studentów do szkół, a dawców organów do potrzebujących. W dodatku - podkreślono w uzasadnieniu - nagrodzeni przeszli przez cały proces naukowy, od sformułowania teorii, przez badania empiryczne, po praktyczne zaprojektowanie instytucji, działających na danym rynku.

Alvin E. Roth urodził się w 1951 roku. Jest profesorem ekonomii na Uniwersytecie Harvarda, zajmuje się eksperymentalną teorią gier, projektowaniem rynku oraz szeroko pojętą ekonomią eksperymentalną.

Urodzony 1923 roku Lloyd S. Shapley jest profesorem ekonomii i matematyki, zajmuje się także teorią gier. Pracował m.in. na Uniwersytecie Kalifornijskim.

W latach 50. i 60. Shapley ze współpracownikami opracował algorytm, który dopasowuje w efektywny sposób uczestników rynku. W uzasadnieniu Komitetu Noblowskiego podany jest przykład dopasowania do siebie 10 kobiet i 10 mężczyzn, tak by uwzględniając ich preferencje stworzyć najtrwalsze możliwe związki. Opisana przez Shapleya metoda zakłada działanie według określonego wzoru – nazwanego "odroczoną akceptacją" - w procesie dopasowywania ofert i preferencji obu stron - kobiet i mężczyzn. Shapley ze współpracownikami matematycznie dowiódł, że opracowana metoda - tzw. algorytm Gale'a-Shapleya - prowadzi do rozwiązania najbardziej stabilnego, czyli takiego w którym związki nie rozpadają się, bo potrzeby i oczekiwania ich uczestników są maksymalnie dobrze dopasowane.

Komitet w uzasadnieniu podkreślił, że na powiązanie z praktyką teoria Shapleya musiała poczekać 20 lat, kiedy to drugi z laureatów, Alvin Roth badał problem rynku nowych lekarzy w Stanach Zjednoczonych. Zauważył, że wprowadzony w latach 50. algorytm mający efektywnie dopasowywać oczekiwania i preferencje wchodzących na rynek pracy lekarzy z oczekiwaniami szpitali – National Resident Matching Program (NRMP) - jest bardzo podobny do algorytmu z teorii Shapleya. Roth zwrócił uwagę, że NRMP był powszechnie uważany za sukces właśnie dlatego, że z dobrym przybliżeniem wprowadzał rozwiązania, opracowane niezależnie w teorii. Roth, badając tę kwestię głębiej, znalazł słabe punkty praktycznego rozwiązania i zaproponował odpowiednie modyfikacje NRMP, które po wdrożeniu okazały się bardzo udane.

Komitet Noblowski podkreślił, że dzięki teoretycznym i praktycznym pracom laureatów udało się opracować metodę działającą w sytuacji, gdy chodzi o maksymalnie efektywne dopasowanie do siebie zbiorów elementów rynku, z których jeden ma swoje oczekiwania i preferencje, a druga strona określone potrzeby. Z takimi sytuacjami - oprócz lekarzy i szpitali - mamy też do czynienia, gdy z jednej strony występuje zbiór ludzi potrzebujących przeszczepu organu o pewnych parametrach, a z drugiej strony zbiór dawców organów.

PAP/JKUB

[fot. PAP/EPA]

Warto poczytać

  1. mid-epa05731232 21.01.2017

    Będzie projekt centralnego rejestru faktur

    - Ministerstwo Finansów nie wycofuje się z projektu utworzenia centralnego rejestru faktur - powiedział szef resortu finansów Mateusz Morawiecki.

  2. mid-epa05731233 21.01.2017

    Morawiecki: Przeszacowany eksport w 2014-2015 r.

    "Mianowicie dziś już wiemy, że co najmniej 20 mld zł lub 30 mld zł eksportu w roku 2014 czy 2015, to był eksport fikcyjny wynikający z pustych faktur VAT”.

  3. 58dd1cf0dab4432787519cdab3b6de7a 20.01.2017

    Korytarz Północny coraz bliżej realizacji

    „To jest konkurencja, to jest istotny element polskiej strategii różnicowania źródeł dostaw” - powiedział Piotr Naimski.

  4. office-15747171280 20.01.2017

    Wzrost koniunktury w gospodarce

    „Dla większości składowych wskaźnika odnotowano wartości wyższe niż przed miesiącem”.

  5. digital-marketing-17253401280 20.01.2017

    Największe wyzwania firm na rok 2017

    Według ekspertów wyzwanie dotyczące przyciągania talentów i zatrzymywania wartościowych pracowników będzie jednym z kluczowych.

  6. 5c05c2cd7e0e488b9a8ce266e2a886c3orlenSI 20.01.2017

    PERN kupił prawie 5 proc. akcji Orlenu

    „Usprawni to realizację strategii państwa w zakresie bezpieczeństwa energetycznego” - podkreśliło Ministerstwo Energii w komunikacie.

  7. hen-1202962960720 19.01.2017

    Pierwsze ognisko ptasiej grypy na Mazowszu

    W gospodarstwie położonym w Popielarni (gmina Wiskitki, powiat żyrardowski) wykryto pierwsze na Mazowszu ognisko ptasiej grypy u drobiu - poinformował w czwartek Główny Inspektorat Weterynarii. To już 32 ognisko tej choroby w Polsce.

  8. PKMGdanskPortLotniczy10 19.01.2017

    Lotnisko w Gdańsku obsłużyło ponad 4 mln pasażerów

    Port Lotniczy zanotował zysk na poziomie prawie 24 milionów złotych.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook