Jedynie prawda jest ciekawa

Gminy nie wiedzą jak zarządzać przestrzenią

14.09.2014

To inwestorzy, a nie plany zagospodarowania przestrzennego, w praktyce decydują jak kształtowany jest krajobraz na obszarach cennych przyrodniczo w Podlaskiem – oceniła NIK. Gminy w większości nie mają aktualnych planów określających, co i gdzie może powstać.

Województwo podlaskie to region, gdzie obszarów cennych przyrodniczo - objętych dziesięcioma istniejącymi formami ochrony - jest wyjątkowo dużo. Istnieją tu m.in. cztery parki narodowe (Białowieski, Biebrzański, Narwiański i Wigierski), trzy krajobrazowe (Suwalski, Łomżyński Doliny Górnej Narwi oraz Puszczy Knyszyńskiej). Z danych NIK wynika, że wszystkimi formami ochrony (m.in. także Natura 2000, rezerwaty, stanowiska dokumentacyjne, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, użytki ekologiczne) objętych jest ponad 70 proc. powierzchni województwa.

NIK skontrolowała 10 gmin, pięć powiatów oraz pięć inspektoratów nadzoru budowlanego. Plany zagospodarowania istnieją dla niecałych 15 proc. powierzchni regionu, a i tak większość z nich nie jest aktualna. W planach nie są uwzględnione np. stosunkowo nowe formy ochrony, takie jak Natura 2000. Nieaktualne w większości są też studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, czyli inne dokumenty określające politykę przestrzenną gminy. Studia są podstawą do sporządzania planów.

NIK ocenia, że brak planów powoduje, że nie ma właściwych warunków do ochrony miejsc o wyjątkowych walorach przyrodniczych, co "może wpływać na stopniową degradację walorów przyrodniczych i krajobrazowych" regionu. "Brak planów sprawia, że większość inwestycji powstaje przypadkowo, na podstawie indywidualnych decyzji. W rezultacie powstała sytuacja, w której o kształcie terenu, zamiast planów opracowanych przez samorząd, przesądzają de facto propozycje inwestorów" - poinformował Tomasz Ambroziak z białostockiej delegatury NIK, która przeprowadziła kontrolę.

Gdy nie ma planów, inwestorom wydawane są indywidualnie decyzje o warunkach zabudowy. "Taka procedura eliminuje kontrolę społeczną z procesu ustalania warunków zabudowy obszarów chronionych.

Ponadto prowadzi do chaosu przestrzennego, degradacji walorów przyrodniczych oraz może utrudnić lokalizację nowych inwestycji w przyszłości" - podkreśla NIK.

Samorządowcy przyznają, że planów nie ma, bo ich opracowanie jest drogie, zmieniają się również centralne przepisy, co nie sprzyja pracom nad planami.

Gmina Białowieża jest w całości na terenie różnych obszarów chronionych. Na jej terenie znajduje się 519 pomników przyrody. Gmina jest kojarzona z Puszczą Białowieską, ostatnim lasem pierwotnym na Niżu Europejskim i najstarszym polskim parkiem narodowym - Białowieskim. Wójt Białowieży Albert Litwinowicz przyznaje PAP, że gmina ma plany zagospodarowania przestrzennego tylko dla kilku procent obszaru, który takie plany powinien mieć. Tłumaczy, że dokumenty były przygotowywane, ale zanim zostały przyjęte przez radę gminy, jeszcze w trakcie przygotowywania zmieniła się ustawa wprowadzająca konieczność przygotowania dla tych dokumentów oceny oddziaływania na środowisko, były też zaskarżane przez ekologów i do uchwalenia ostatecznie nie doszło. Litwinowicz uważa, że nie może tak być, że przepisy zmieniają się w trakcie prac, bo pociąga to za sobą m.in. dodatkowe koszty, na które gmin nie stać.

Kazimierz Urynowicz, wójt gminy Jeleniewo na Suwalszczyźnie, na terenie której jest najstarszy polski park krajobrazowy - Suwalski - uważa wręcz, że to ustawy powinny np. określać, gdzie można budować, a gdzie nie. Gmina ma plany dla części miejscowości. W gminie jest m.in. problem z lokalizacją wiatraków. "Przepisy sobie, a czynnik społeczny ma duże znaczenie. Gdyby były regulacje ustawowe, byłoby łatwiej i inwestorom i gminie i mieszkańcom" - powiedział PAP Urynowicz. Łatwiej by było, gdyby zostały określone odległości w jakich można budować siłownie wiatrowe.

NIK zwraca też uwagę w raporcie, że nadzór budowlany zbyt opieszale reaguje na samowole budowlane na obszarach chronionych. Skontrolowano 114 postępowań w tej sprawie. Ponad połowa tych spraw była prowadzona przewlekle.

PAP, lz

[fot:sxc.hu]


Warto poczytać

  1. modzelewski11012018 11.01.2018

    Prof. Modzelewski: przystąpienie do strefy euro to decyzja charakterze ustrojowym i politycznym

    "Ustrój pieniężny danego kraju stanowi podstawową wartość konstytucyjną, a uprawnienia Banku Centralnego w dziedzinie emisji są uregulowane ustawą zasadniczą".

  2. samsung 11.01.2018

    Francja: Pozew przeciwko Samsungowi za reklamy wprowadzające w błąd

    Dwie francuskie organizacje pozarządowe poinformowały w czwartek o złożeniu w sądzie w Paryżu pozwu przeciw koncernowi Samsung i jego francuskiej filii z powodu reklam wprowadzających w błąd i łamania praw pracowników, czego firma miała dopuścić się w Chinach.

  3. 1270rafalskaministerbiala 11.01.2018

    Rafalska: nic na to nie wskazuje, że będzie trzeba zwiększać finansowanie na "500 plus"

    Ok. 24,5 mld zł - taką kwotę w budżecie na 2018 r. zaplanowano na program "500 plus". Nic nie wskazuje na to, że będzie trzeba ją powiększać- powiedziała minister Elżbieta Rafalska

  4. Londyn 03.01.2018

    Wielka Brytania chce przystąpić do umowy handlowej w Azji

    Przedstawiciele rządu Wielkiej Brytanii przeprowadzili nieformalne rozmowy ws. przystąpienia kraju do zrzeszającej 11 państw azjatyckich Transpacyficznej Umowy o Wolnym Handlu (TPP), co ma pobudzić brytyjski eksport po Brexicie - podaje w środę "Financial Times".

  5. 1270lot 02.01.2018

    LOT zarobił w 2017 r. ponad 280 mln zł na działalności podstawowej

    Polskie Linie Lotnicze LOT w ubiegłym roku zarobiły ponad 280 mln zł na działalności podstawowej, czyli przewozie pasażerów - poinformował we wtorek prezes spółki Rafał Milczarski. To o ok. 100 mln zł więcej niż w 2016 r. Linia w ub.r. przewiozła prawie 7 mln pasażerów.

  6. 1270sklepikzmarzenami 30.12.2017

    Od Nowego Roku koniec z bezpłatnymi foliówkami w sklepach

    Od 1 stycznia 2018 roku do każdej plastikowej torby przy kasie doliczana będzie opłata recyklingowa na poziomie 20 groszy.

  7. 127010mln 29.12.2017

    W Polsce przybędzie 10 mln nowych numerów w sieciach komórkowych

    W Polsce przybędzie 10 mln nowych numerów komórkowych rozpoczynających się cyframi 45 - poinformował resort cyfryzacji w piątkowym komunikacie. Dodano, że to efekt znowelizowanego rozporządzenia ministra cyfryzacji w sprawie planu numeracji krajowej.

  8. 1270mokoturysty 29.12.2017

    Sylwestrowy wypad do Zakopanego? Bez szans

    W polskich kurortach trudno już znaleźć nocleg na sylwestrowy weekend

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook