Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Emerytalne pomysły PSL nie pomogą rodzinom

11.02.2012

W ostatnich dniach w ramach dyskusji nad kształtem reformy emerytalnej politycy PSL forsują rozwiązanie, zgodnie z którym kobiety, które urodziły dzieci mogłyby przechodzić wcześniej na emeryturę. Czas w jakim do takiego wcześniejszego przejścia mogłoby dojść miałby być przy tym uzależniony od liczby urodzonych dzieci- okres aktywności zawodowej ulegałby skróceniu o 3 lata z każdym urodzonym dzieckiem. Projekt ten nie został odrzucony przez inne siły polityczne, uzyskał werbalne wsparcie małżonki Prezydenta Anny Komorowskiej i PSL-owskiego ministra pracy i polityki społecznej, który będzie miał wpływ na kształt ostatecznego rządowego projektu zmiany wieku emerytalnego. Projekt PSL jest przy tym przedstawiany jednocześnie jako rozwiązanie prorodzinne i jako wyraz docenienia roli kobiety wychowującej dzieci i forma wynagrodzenia za jej trud z tym związany.

Trudno na obecnym etapie podjąć się pełnej oceny proponowanych zmian – brak bowiem szczegółów rozwiązań, a co za tym idzie odpowiedzi na szereg pytań, od których miałby zależeć ostateczny kształt wypracowanego modelu.  W mojej ocenie jednak jedyną korzyścią z pojawienia się opisywanej propozycji w przestrzeni publicznej jest zwrócenie uwagi na problemy demograficzne jakie stoją przed Polską i pobudzenie dyskusji nad prowadzoną polityką prorodzinną.  Sam zaproponowany w PSL-owskim projekcie mechanizm należy ocenić krytycznie.

Przede wszystkim trzeba wskazać, ze katastrofalna perspektywa demograficzna Polski (prognozowany spadek ilości ludności do 32 mln do 2050 r., i to bez uwzględnienia migracji zarobkowej) wymaga stosowania takich rozwiązań prawnych, które zwiększą w naszym kraju wskaźnik dzietności będący obecnie jednym z najniższych w Europie.  Do tego wymagane są posunięcia państwa, które w realny sposób poprawią obecną sytuację bytową młodych rodzin i umożliwią odblokowanie ekonomicznych barier powodujące wstrzymywanie się z decyzją o urodzeniu kolejnych dzieci.  Należy korzystać ze sprawdzonych rozwiązań stosowanych w niektórych krajach europejskich mogących się poszczycić utrzymywaniem wysokiego wskaźnika dzietności (Francja, kraje skandynawskie, Wielka Brytania) a nie eksperymentować.

Tymczasem jeżeli rozpatrujemy projekt PSL w kategoriach polityki prorodzinnej jest on wielkim eksperymentem.  Autorzy projektu nie mają żadnych doświadczeń ani badań które mogłyby wskazać, że zaproponowane rozwiązanie będzie miało istotny wpływ na zwiększenie się dzietności.  Należy raczej w to wątpić.  Powodem bowiem małej ilości urodzeń w Polsce nie jest brak chęci Polaków do tego by dzieci posiadać (badania socjologiczne pokazują, że deklarujemy, iż chcemy mieć dużo dzieci), ale przyczyny ekonomiczne – w tym brak wsparcia państwa w momencie kiedy małe dzieci są przez rodziców wychowywane i utrzymywane. Obiecywanie kobietom wcześniejszego przejścia na emeryturę nie poprawi budżetów domowych i nie usunie barier ekonomicznych z powodu których Polacy nie decydują się na kolejne dziecko. Będzie też zapewne traktowane jako obietnica, która może się okazać iluzoryczna, jak każda zachęta odsunięta znacznie w czasie, zwłaszcza że dotyczy uprawnień emerytalnych, których zakres zapewne będzie podlegać dynamicznym zmianom w przyszłości.

Politycy PSL propagujący projekt z rozbrajającą szczerością wskazują również, że nie dysponują żadnymi symulacjami jakie będzie miał on konsekwencje ekonomiczne. Można wysnuć przypuszczenie, iż nie martwią się dlatego, ze koszty tego rozwiązania będą ponoszone przez przyszłe pokolenia – pracujące wtedy gdy dzisiejsze młode matki miałyby przechodzić na emeryturę. Taki sposób rozumowania jest przejawem oczywistej nieodpowiedzialności. Warto też zauważyć, że projekt PSL stawia w dużej części pod znakiem zapytania w ogóle sens reformy polegającej na podwyższeniu wieku emerytalnego kobiet – który w sporej części przypadków byłby podwyższony nieznacznie, a w niektórych (dla kobiet które urodziły 4 lub więcej dzieci) mógłby nawet spaść.  Autorzy projektu nie dostrzegają również że przy obecnych warunkach funkcjonowania systemu, emerytury kobiet przechodzących wcześniej na emerytury w związku z urodzeniem dużej ilości dzieci byłyby bardzo niskie.

Warto także zauważyć, że efektywna polityka prorodzinna powinna koncentrować się na wspieraniu rodzin, które decydują się na więcej niż jedno dziecko (tak jest np. we Francji). Stosowanie zachęt powinno skłaniać do decyzji o drugim dziecku, a w szczególności o trzecim i kolejnych. Niezależnie od form stosowanych zachęt czy przywilejów udzielanie ich już przy pierwszym dziecku jest złym pomysłem po pierwsze dlatego, że rodziny, które pozostaną tylko przy jednym dziecku pogarszają, a nie poprawiają sytuację demograficzną państwa, a po drugie dlatego, że największe trudności ekonomiczne mają rodziny, które decydują się na trzecie, czwarte i kolejne dzieci i to ich obciążenia należy starać się zmniejszać.

Wreszcie istniej duża obawa, ze projekt PSL w razie realizacji będzie pretekstem dla dużej grupy polityków niechętnych prowadzeniu polityki prorodzinnej do twierdzeń, ze przecież właśnie uchwalone zostało rozwiązanie w tym zakresie, więc na kolejne nie będzie można już znaleźć środków. Tym samym istnieje poważne ryzyko, że projekt PSL podzieli losy becikowego – rozwiązania o małym praktycznym znaczeniu dla rodzin, którego wprowadzenia na kilka lat zablokowało możliwość zastosowania bardziej istotnych i odczuwalnych mechanizmów poprawiających ich warunki ekonomiczne.

Michał Czarnik/CAFR

[fot.sxc.hu]

Warto poczytać

  1. paris-1836415960720 16.01.2017

    Paryż walczy z zanieczyszczeniami

    W stolicy Francji od poniedziałku wszystkie pojazdy muszą być zaopatrzone w specjalne winiety wskazujące, w jakim stopniu zanieczyszczają atmosferę.

  2. Zrzut-ekranu-2017-01-16-o-151407 16.01.2017

    Jurgiel zapowiada nowe zmiany

    "Rada Ministrów na wtorkowym posiedzeniu ma zdecydować o powstaniu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa".

  3. mid-epa05715019 16.01.2017

    Premier May straszy UE?

    "W. Brytania jest gotowa rozważyć alternatywne modele gospodarcze po Brexicie, jeśli będzie do tego zmuszona".

  4. jscedrob-17 16.01.2017

    Kukiz'15 z nowym projektem u Morawieckiego

    Posłowie chcą w poniedziałek przedstawić wicepremierowi ministrowi rozwoju i finansów projekt najprostszej w UE deklaracji VAT-owskiej.

  5. mid-17114342 15.01.2017

    Wektory 2016 dla zasłużonych przedsiębiorców

    Siedmiu przedstawicieli świata gospodarki, kultury i mediów otrzymało w sobotę Wektory 2016 - nagrody Pracodawców RP dla osób i instytucji, którzy swoją działalnością wyznaczyli standardy albo nowatorskie rozwiązania gospodarcze lub społeczne.

  6. hjmuchamkol 15.01.2017

    Mucha: Pracujemy nad rozwiązaniami dla frankowiczów

    Oczekujemy działań banków dot. odwalutowania kredytów oraz że prace parlamentarne nad projektem prezydenta ws. kredytów walutowych będą szły sprawnie - mówi PAP minister prezydencki Paweł Mucha.

  7. 91b0e237b6bf47078578f78a4ffcd46e 14.01.2017

    Ratingi potwierdzeniem stabilności gospodarki

    Jeżeli agencje ratingowe nie zmieniają swoich ocen, oznacza to, że uznają, iż w gospodarce nie zaszły takie zmiany, które powinny wpływać na decyzje inwestorów - mówi PAP ekonomista i były członek Rady Polityki Pieniężnej Dariusz Filar.

  8. DSC02943-2t572d0091m800x841418f0 14.01.2017

    Które zawody są potrzebne na rynku pracy?

    Lekarze i pielęgniarki, specjaliści IT, kierownicy budowy, księgowi, szefowie kuchni, kierowcy oraz blacharze i diagnostycy samochodowi nie powinni mieć problemów ze znalezieniem pracy w tym roku w Małopolsce - wynika z "Barometru zawodów" opublikowanego przez WUP.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook