Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Emerytalne pomysły PSL nie pomogą rodzinom

11.02.2012

W ostatnich dniach w ramach dyskusji nad kształtem reformy emerytalnej politycy PSL forsują rozwiązanie, zgodnie z którym kobiety, które urodziły dzieci mogłyby przechodzić wcześniej na emeryturę. Czas w jakim do takiego wcześniejszego przejścia mogłoby dojść miałby być przy tym uzależniony od liczby urodzonych dzieci- okres aktywności zawodowej ulegałby skróceniu o 3 lata z każdym urodzonym dzieckiem. Projekt ten nie został odrzucony przez inne siły polityczne, uzyskał werbalne wsparcie małżonki Prezydenta Anny Komorowskiej i PSL-owskiego ministra pracy i polityki społecznej, który będzie miał wpływ na kształt ostatecznego rządowego projektu zmiany wieku emerytalnego. Projekt PSL jest przy tym przedstawiany jednocześnie jako rozwiązanie prorodzinne i jako wyraz docenienia roli kobiety wychowującej dzieci i forma wynagrodzenia za jej trud z tym związany.

Trudno na obecnym etapie podjąć się pełnej oceny proponowanych zmian – brak bowiem szczegółów rozwiązań, a co za tym idzie odpowiedzi na szereg pytań, od których miałby zależeć ostateczny kształt wypracowanego modelu.  W mojej ocenie jednak jedyną korzyścią z pojawienia się opisywanej propozycji w przestrzeni publicznej jest zwrócenie uwagi na problemy demograficzne jakie stoją przed Polską i pobudzenie dyskusji nad prowadzoną polityką prorodzinną.  Sam zaproponowany w PSL-owskim projekcie mechanizm należy ocenić krytycznie.

Przede wszystkim trzeba wskazać, ze katastrofalna perspektywa demograficzna Polski (prognozowany spadek ilości ludności do 32 mln do 2050 r., i to bez uwzględnienia migracji zarobkowej) wymaga stosowania takich rozwiązań prawnych, które zwiększą w naszym kraju wskaźnik dzietności będący obecnie jednym z najniższych w Europie.  Do tego wymagane są posunięcia państwa, które w realny sposób poprawią obecną sytuację bytową młodych rodzin i umożliwią odblokowanie ekonomicznych barier powodujące wstrzymywanie się z decyzją o urodzeniu kolejnych dzieci.  Należy korzystać ze sprawdzonych rozwiązań stosowanych w niektórych krajach europejskich mogących się poszczycić utrzymywaniem wysokiego wskaźnika dzietności (Francja, kraje skandynawskie, Wielka Brytania) a nie eksperymentować.

Tymczasem jeżeli rozpatrujemy projekt PSL w kategoriach polityki prorodzinnej jest on wielkim eksperymentem.  Autorzy projektu nie mają żadnych doświadczeń ani badań które mogłyby wskazać, że zaproponowane rozwiązanie będzie miało istotny wpływ na zwiększenie się dzietności.  Należy raczej w to wątpić.  Powodem bowiem małej ilości urodzeń w Polsce nie jest brak chęci Polaków do tego by dzieci posiadać (badania socjologiczne pokazują, że deklarujemy, iż chcemy mieć dużo dzieci), ale przyczyny ekonomiczne – w tym brak wsparcia państwa w momencie kiedy małe dzieci są przez rodziców wychowywane i utrzymywane. Obiecywanie kobietom wcześniejszego przejścia na emeryturę nie poprawi budżetów domowych i nie usunie barier ekonomicznych z powodu których Polacy nie decydują się na kolejne dziecko. Będzie też zapewne traktowane jako obietnica, która może się okazać iluzoryczna, jak każda zachęta odsunięta znacznie w czasie, zwłaszcza że dotyczy uprawnień emerytalnych, których zakres zapewne będzie podlegać dynamicznym zmianom w przyszłości.

Politycy PSL propagujący projekt z rozbrajającą szczerością wskazują również, że nie dysponują żadnymi symulacjami jakie będzie miał on konsekwencje ekonomiczne. Można wysnuć przypuszczenie, iż nie martwią się dlatego, ze koszty tego rozwiązania będą ponoszone przez przyszłe pokolenia – pracujące wtedy gdy dzisiejsze młode matki miałyby przechodzić na emeryturę. Taki sposób rozumowania jest przejawem oczywistej nieodpowiedzialności. Warto też zauważyć, że projekt PSL stawia w dużej części pod znakiem zapytania w ogóle sens reformy polegającej na podwyższeniu wieku emerytalnego kobiet – który w sporej części przypadków byłby podwyższony nieznacznie, a w niektórych (dla kobiet które urodziły 4 lub więcej dzieci) mógłby nawet spaść.  Autorzy projektu nie dostrzegają również że przy obecnych warunkach funkcjonowania systemu, emerytury kobiet przechodzących wcześniej na emerytury w związku z urodzeniem dużej ilości dzieci byłyby bardzo niskie.

Warto także zauważyć, że efektywna polityka prorodzinna powinna koncentrować się na wspieraniu rodzin, które decydują się na więcej niż jedno dziecko (tak jest np. we Francji). Stosowanie zachęt powinno skłaniać do decyzji o drugim dziecku, a w szczególności o trzecim i kolejnych. Niezależnie od form stosowanych zachęt czy przywilejów udzielanie ich już przy pierwszym dziecku jest złym pomysłem po pierwsze dlatego, że rodziny, które pozostaną tylko przy jednym dziecku pogarszają, a nie poprawiają sytuację demograficzną państwa, a po drugie dlatego, że największe trudności ekonomiczne mają rodziny, które decydują się na trzecie, czwarte i kolejne dzieci i to ich obciążenia należy starać się zmniejszać.

Wreszcie istniej duża obawa, ze projekt PSL w razie realizacji będzie pretekstem dla dużej grupy polityków niechętnych prowadzeniu polityki prorodzinnej do twierdzeń, ze przecież właśnie uchwalone zostało rozwiązanie w tym zakresie, więc na kolejne nie będzie można już znaleźć środków. Tym samym istnieje poważne ryzyko, że projekt PSL podzieli losy becikowego – rozwiązania o małym praktycznym znaczeniu dla rodzin, którego wprowadzenia na kilka lat zablokowało możliwość zastosowania bardziej istotnych i odczuwalnych mechanizmów poprawiających ich warunki ekonomiczne.

Michał Czarnik/CAFR

[fot.sxc.hu]

Warto poczytać

  1. mid-epa05863336-1 22.03.2017

    Putin wybiela Nord Stream 2

    "Ten projekt nie jest skierowany przeciwko jakiemukolwiek spośród naszych partnerów, w tym ukraińskich”.

  2. europe-13959161280 22.03.2017

    Wielki wzrost polskiej gospodarki dzięki UE

    „Od momentu przystąpienia do Unii Europejskiej polska gospodarka urosła o prawie 59 proc.” - podał wiceminister rozwoju Adam Hamryszczak.

  3. london-2033595960720 22.03.2017

    Powrócą pozwolenia na pracę na Wyspach?

    Theresa May zleciła szefowej MSW Amber Rudd, ministrowi ds. pracy i emerytur Damianowi Greenowi i ministrowi ds. Brexitu Davidowi Davisowi przygotowanie nowych przepisów, które miałyby wejść w życie po opuszczeniu przez kraj UE.

  4. power-plant-675381280 22.03.2017

    Nowe odwierty geotermii w Polsce

    „Potencjał wód geotermalnych w Polsce jest niewykorzystany i w tym względzie możemy wzorować się na Islandii. W najbliższych latach zrobimy duży postęp w tym zakresie".

  5. train-15066451280 22.03.2017

    Liczne inwestycje PKP PLK

    Polskie Linie Kolejowe podpisały w tym roku umowy dotyczące inwestycji na trasach kolejowych o wartości 1,8 mld zł.

  6. blur-18532621280 22.03.2017

    NIK: Ogromne straty uczestników Forexa

    W latach 2012-2015 blisko 80 proc. aktywnych klientów krajowych firm inwestycyjnych poniosło straty.

  7. kalku-stefek 21.03.2017

    Prezes PAIH: Poprzedni rok jeżeli chodzi o inwestycje był absolutnie rekordowy

    "Wartość napływających do Polski inwestycji, ich liczba oraz tworzonych dzięki nim miejsc pracy wzrosła o około 5 proc., a rok 2016 był pod tym względem rokiem rekordowym"

  8. industry-13650101270x714 21.03.2017

    Polacy ocenili rozwój gospodarczy

    Według 46 proc. badanych polska gospodarka się rozwija, z kolei 43 proc. oceniło, że jest ona w kryzysie.

CS141fotMINI

Czas Stefczyka 141/2017

PDF (4,89 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook