Jedynie prawda jest ciekawa


Coraz lepiej potrafimy zagospodarować metan

16.03.2013

Z roku na rok polskie kopalnie wykorzystują więcej metanu do produkcji prądu, ciepła i chłodu. Jednak w specjalne instalacje ujmowana jest tylko niespełna trzecia część gazu, jaki wydziela się przy eksploatacji węgla - wynika z raportu nadzoru górniczego.

Eksperci Wyższego Urzędu Górniczego (WUG) wskazują, że kopalnie powinny inwestować w zwiększenie efektywności odmetanowania. Chodzi o to, by więcej gazu ujmować w specjalne instalacje i wykorzystywać energetycznie. Tym samym poprawi się bezpieczeństwo pracy oraz zmniejszy się ilość gazu, który wraz z kopalnianym powietrzem trafia do atmosfery drogą wentylacyjną. Naukowcy badają obecnie także jak odzyskać metan z powietrza wentylacyjnego.

Choć w ubiegłym roku polskie kopalnie węgla kamiennego po raz pierwszy od 10 lat zwiększyły jego wydobycie, ilość wydzielonego ze złóż metanu nie wzrosła. W ciągu roku było to 828,2 mln m sześc., czyli 10,5 m sześc. w przeliczeniu na każdą tonę wydobytego węgla. W instalacje odmetanowania ujęto 266,7 mln m sześc. gazu, czyli niespełna trzecią część. To nieco więcej niż w dwóch poprzednich latach, kiedy wskaźnik ten nieznacznie tylko przekraczał 30 proc.

Ujęty metan można wykorzystać gospodarczo. Tak dzieje się w 16 kopalniach na 18, które prowadzą odmetanowanie. W sumie w zeszłym roku zagospodarowano w ten sposób (do produkcji prądu, ciepła, i chłodu do klimatyzacji kopalni) 178,6 mln m sześc. gazu, czyli ok. dwie trzecie całości ujętego metanu. To 12 mln m sześc. więcej niż rok wcześniej i 17,5 mln m sześc. więcej niż w 2010 r.

Przedstawiciele nadzoru górniczego namawiają jednak spółki węglowe, by pozyskiwały i wykorzystywały jeszcze więcej metanu.

- Poprawa efektywności odmetanowania powinna być zadaniem priorytetowym dla przedsiębiorców, jako droga do poprawy bezpieczeństwa i ochrony środowiska, ale także ze względu na wartość metanu jako kopaliny towarzyszącej złożom węgla - powiedziała rzeczniczka WUG Jolanta Talarczyk.

Jej zdaniem ubiegły rok nie przyniósł przełomu w odmetanowaniu eksploatowanych złóż węgla, choć poprawiło się zagospodarowanie tego gazu, który udało się ująć.

- Oznacza to, że efekt ekonomiczny dla przedsiębiorcy jest większy, ale zagrożenie dla górników zostało niemal na tym samym poziomie - skomentowała rzeczniczka.

W ubiegłym roku trzy czwarte polskiego wydobycia węgla pochodziło z pokładów metanowych. W 16 na 31 kopalń obowiązuje czwarta, najwyższa kategoria zagrożenia metanowego. Zaledwie w pięciu kopalniach eksploatowane są pokłady niemetanowe, a pięć innych zaliczono do najniższej kategorii zagrożenia. Tylko w dwóch kopalniach: Krupiński oraz Knurów-Szczygłowice udało się ująć ponad połowę wydzielającego się metanu. Najwięcej gazu ujęto w ubiegłym roku w kopalniach Pniówek, Brzeszcze i Knurów-Szczygłowice.

Nadzór górniczy namawia kopalnie, by nie tylko ujmowały więcej gazu wydzielającego się przy wydobyciu, ale także rozpoczęły tzw. odmetanowanie przedeksploatacyjne, czyli jeszcze przez rozpoczęciem wydobycia. Zmniejszyłoby to zagrożenie dla górników. Obecnie trwają projekty badawcze w tym zakresie, a tzw. odmetanowanie wstępne (przed wydobyciem) prowadzone jest w jednej kopalni - Zofiówka. Inny projekt badawczy dotyczy natomiast możliwości odzyskiwania metanu, który w niewielkich stężeniach znajduje się w powietrzu wentylacyjnym.

- Polskie górnictwo potrzebuje nowych technologii i metod odmetanowania górotworu. Na świecie powszechnie stosuje się odmetanowanie przez rozpoczęciem eksploatacji, uzyskując efektywność na poziomie 90 proc. To jest cel do osiągnięcia, który przekłada się na bezpieczeństwo górników - wskazał prezes WUG Piotr Litwa, który wiąże duże nadzieje ze strategicznymi projektami badawczymi w tym zakresie.

W ubiegłym roku w polskim górnictwie nie było tragicznych wypadków spowodowanych zapaleniem lub wybuchem metanu. Inspektorzy nadzoru górniczego stale kontrolują kopalnie pod kątem przestrzegania przepisów związanych z zagrożeniem metanowym. 28 razy zatrzymywano roboty prowadzone nieprawidłowo, czyli w warunkach niewystarczających zabezpieczeń metanowych. Nie zawsze też przed uruchomieniem ściany wydobywczej udało się trafnie przewidzieć ilość metanu, jaki pojawi się przy wydobyciu. W sześciu na 57 zbadanych przypadków metanowość okazała się wyższa od prognozowanej.

W ciągu ostatnich 10 lat z powodu zapalenia i wybuchów metanu w polskich kopalniach zginęło 62 górników; 73 doznało ciężkich, a 80 lżejszych obrażeń.

PAP/ Slaw

[FOTO: Wikipedia]

Warto poczytać

  1. gdynia19062018 20.06.2018

    Społecznicy będą startować w wyborach samorządowych. Powołali „Ruch Miejski Wspólna Gdynia”

    Więcej inwestycji w dzielnicach, lepszy dialogu z mieszkańcami i większa transparentność – takie są główne postulaty Ruchu Miejskiego Wspólna Gdynia, który zamierza wystartować w jesiennych wyborach samorządowych.

  2. pgnige20062018 20.06.2018

    Port Gdynia kolejnym partnerem PGNiG w rozwoju rynku LNG nad Bałtykiem

    PGNiG Obrót Detaliczny Sp. z o.o. i Gas-Trading S.A. z GK PGNiG podpisały z Zarządem Morskiego Portu Gdynia S.A. porozumienie o wykorzystaniu paliwa LNG. Z

  3. mieszkania-20062018 20.06.2018

    Rząd przyjął specustawę mieszkaniową

    Skrócenie czasu przygotowania inwestycji z pięciu lat do jednego roku i wprowadzenie ustawowych standardów urbanistycznych - to niektóre z założeń projektu specustawy mieszkaniowej, który w środę został przyjęty przez Radę Ministrów

  4. port-gdynia-18062018 18.06.2018

    Ogromne pieniądze z Unii na terminal promowy w Gdyni oraz modernizację portu w Gdańsku

    Ponad 132 mln zł ze środków unijnych dostanie Urząd Morski w Gdyni na kolejny etap modernizacji wejścia do portu w Gdańsku, a prawie 117 mln zł trafi do Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A. na budowę terminala promowego do obsługi dużych promów - podało w poniedziałek MIiR

  5. rowery18062018 18.06.2018

    Nowa pomorska inwestycja na światową skalę

    System Roweru Metropolitalnego Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot Mevo dysponujący ponad 4. tysiącami elektrycznych jednośladów będzie największym takim systemem na świecie - twierdzi przyszły operator, spółka Nextbike Polska. Ma ruszyć jesienią.

  6. impact13062018 13.06.2018

    Gowin: Zaczęła się wielka rewolucja. Inauguracja kongresu Impact'18

    Musimy opracować narodową strategię rozwoju sztucznej inteligencji - powiedział w środę w Krakowie wicepremier, minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin. Zapowiedział, że jesienią rozpoczną się prace nad tą strategią.

  7. 1270daninasol 11.06.2018

    Większość Polaków popiera propozycję tzw. daniny solidarnościowej

    57 proc. badanych popiera dodatkowe opodatkowanie w postaci daniny solidarnościowej - wynika z badania CBOS. Przeciwnych temu pomysłowi jest 31 proc.

  8. 195887175409d9224d888b 11.06.2018

    Uberyzacja coraz popularniejsza w Polsce. Jaką przyszłość ma ten nowy model biznesowy?

    Uberyzacja stała się już zjawiskiem społeczno-ekonomicznym. Zdaniem ekonomistów upowszechnienie tego modelu biznesowego będzie powodowało zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki dla rozwoju biznesu, gospodarki, rynku pracy i zatrudnienia - mówi PAP dr Anna Sibińska z PAM Center UŁ.

CS156fotoMINI

Czas Stefczyka 156/2018

PDF (8,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook