Jedynie prawda jest ciekawa


A na Kubie - wciąż kartki na żywność

13.07.2013

Pół wieku upłynęło od wprowadzenia na wyspie systemu sprzedaży podstawowych artykułów na kartki, ale zapowiedź jego stopniowej likwidacji w ramach liberalizacji gospodarki wcale nie budzi entuzjazmu wśród większości Kubańczyków.

Młodszy z dwóch braci Castro, Raul, który rozpoczął reformy gospodarcze w 2008 roku, po objęciu władzy, określił system racjonowania żywności i innych, podstawowych artykułów jako "paternalistyczny, nieracjonalny i nie do utrzymania".

Państwo wydaje na utrzymanie systemu kartkowego około miliarda dolarów rocznie, subsydiując w 88 procentach racjonowane artykuły. Przy emeryturze wynoszącej 250 pesos (to jest 10 dolarów) artykuły otrzymywane na kartki ratują przed głodem wielu ludzi, których nie stać na zakupy na dobrze zaopatrzonych bazarach.

Przeciętne zarobki pracującego Kubańczyka to 12-14 USD miesięcznie.

"Dla wielu przydziały kartkowe są niezbędne, ponieważ gwarantują co miesiąc nieco ryżu, kilka jaj, trochę cukru i mleka" - mówi hawańskiemu korespondentowi Reutera Ignacio Lima, który prowadzi w Hawanie mały "outlet" z racjonowanymi artykułami.

Kilku klientów robiących zakupy w tym sklepie, włącza się do rozmowy. "To nie wystarcza, ale trochę pomaga, a resztę potrzebnych artykułów musisz kupić na wolnym rynku" - mówi jeden z nich.

49-letnia Olga Raquel Vazquez uważa, że to jest najlepszy sposób, aby wyżywić ludzi. 72-letnia emerytka Verena Rodriguez wtrąca do rozmowy: "To powinno zostać utrzymane, bo bez racjonowania niektórzy z nas będą jedli, ale inni nie".

Gdy Stany Zjednoczone ogłosiły wkrótce po zwycięstwie rewolucji Fidela Castro blokadę gospodarczą wyspy i odmówiły kupowania głównego i niemal jedynego wówczas produktu kubańskiego eksportu - cukru oraz kontynuowania dostaw amerykańskiej ropy naftowej, skwapliwie zastąpił je jako główny partner handlowy, a wkrótce polityczny i wojskowy Hawany - Związek Radziecki.

Kubańczycy są społeczeństwem, które bardzo ucierpiało wskutek rozpadu Związku Radzieckiego w 1990 r., ponieważ ZSRR zaopatrywał wyspę w podstawowe artykuły po zaniżonych cenach i kupował  kubański cukier - po cenach znacznie wyższych niż światowe.

Według "Miami Herald" subsydia radzieckie dla Kuby Fidela Castro wynosiły do tego czasu 4-6 mld dolarów rocznie.

Ostry kryzys gospodarczy i społeczny, który nastąpił na wyspie po 1990 roku, opanowywano dzięki reformom polegającym na dopuszczeniu drobnych przedsiębiorstw prywatnych i małych restauracji.
Lepiej mieli się Kubańczycy, którzy otrzymują pomoc od członków rodziny, którzy wyemigrowali po rewolucji do USA. Jednak pracownicy żyjący niemal wyłącznie z pracy "na państwowym" i emeryci przetrwali dzięki kartkom.

"Niewątpliwie sprawa kartek i ich wycofywania wywołuje wiele dyskusji i jest to naturalne" - powiedział Raul Castro na zjeździe Komunistycznej Partii Kuby w 2011 r., na którym dyskutowano nad reformowaniem kubańskiej gospodarki w celu jej zliberalizowania.

"Całe pokolenia Kubańczyków przeżyły życie w systemie racjonowania, (...) który zapewniał każdemu obywatelowi dostęp do podstawowych artykułów żywnościowych po subsydiowanych cenach" - dodał Castro.

Kubański przywódca, który od kilku lat stara się stopniowo liberalizować gospodarkę i wprowadzać reformy rynkowe, krytykuje obecnie kartkowy egalitaryzm jako "zawstydzający", bo każdy - jak podkreśla - powinien starać się do czegoś dojść własnym wysiłkiem.

W tym roku Kuba rozpoczęła urzeczywistnianie dwuletniego programu decentralizacji przemysłu: po potrąceniu podatków przedsiębiorstwa będą mogły zatrzymywać dla siebie i swobodnie gospodarować 50 procentami swych dochodów. Po 50 latach żelaznej kontroli administracja Raula Castro pozwoliła Kubańczykom na podróże za granicę, zakładanie niewielkich przedsiębiorstw prywatnych i uprawianie ziemi na własny rachunek.

Kartkowe przydziały towarów są jedną z pierwszych ofiar obecnych reform gospodarczych. Na początek zlikwidowano przydziały mydła, proszku do prania i papierosów, które można łatwo (ale drogo) kupić na wolnym rynku. Następne były ziemniaki i rośliny strączkowe.

Nadal ludność otrzymuje na kartki ryż (3,5 kg miesięcznie), olej (pół butelki), bochenek chleba dziennie oraz niewielkie ilości mięsa kurczaka lub ryb, makaronu, cukru trzcinowego.

W tym miesiącu rząd obciął kartkowy przydział jaj z dziesięciu do pięciu. Bert Hoffman, ekspert od problematyki kubańskiej w Niemieckim Instytucie Studiów Globalnych i Regionalnych w Hamburgu uważa, że opór Kubańczyków wobec likwidowania systemu kartkowego świadczy o ich braku zaufania do rezultatów rządowych reform.

ansa/ PAP

[fot. PAP/EPA}

Warto poczytać

  1. 1270strazstraz 18.04.2018

    Udawali Straż Pożarną, aby przemycać papierosy

    Funkcjonariusze Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej zatrzymali dwóch mężczyzn, którzy w pojeździe udającym wóz Straży Pożarnej przemycali papierosy

  2. Biznes1 17.04.2018

    Ta wiadomość nie ucieszy opozycji. MFW prognozuje wyższy wzrost PKB w Polsce niż przewidywano

    Międzynarodowy Fundusz Walutowy prognozuje, że wzrost PKB Polski w 2018 r. wyniesie 4,1 proc., a w 2019 r. 3,5 proc. - wynika z kwietniowej edycji World Economic Outlook. W październiku 2017 r. ekonomiści funduszu oczekiwali, że dynamika PKB w 2018 r. wyniesie 3,3 proc

  3. Elektrowniaatomowa 16.04.2018

    Wraca temat budowy elektrowni atomowej w Polsce. Decyzja ma zapaść jeszcze w tym roku

    Mamy silne państwo, zbudowaliśmy silny system finansowy i jesteśmy gotowi z własnych źródeł sfinansować projekt budowy elektrowni jądrowej - powiedział PAP minister inwestycji i rozwoju. Minister energii ocenił, że decyzja ws. atomówki będzie "w tym roku albo wcale"

  4. 1270mateuszkmorawiecki 16.04.2018

    Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju: wypełniamy zobowiązania premiera Mateusza Morawieckiego

    Z satysfakcją przyjąłem zapowiedzi premiera Mateusza Morawieckiego dotyczące kwestii gospodarczych, nad którymi pracuję wraz z zespołem w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju.

  5. obajtekdaniel 28.03.2018

    Obajtek zdradził plan połączenia Orlenu z Lotosem

    Będziemy się starać, aby proces konsolidacji PKN Orlen z Lotosem zakończyć w ciągu maksymalnie kilkunastu miesięcy - zapowiedział w rozmowie z PAP prezes PKN Orlen Daniel Obajtek

  6. orlen 21.03.2018

    Transport irańskiej ropy w drodze do rafinerii PKN Orlen

    W połowie kwietnia dotrze do Polski tankowiec z ładunkiem 130 tys. ton ropy naftowej z Iranu przeznaczonej dla rafinerii PKN Orlen w Płocku. Dostawa surowca jest w drodze. Tankowiec, największy, jaki jest w stanie przepłynąć Kanał Sueski, wypłynął już z wyspy Kharg.

  7. ociepa 21.03.2018

    Ociepa: naszym wyzwaniem podbój gospodarczy Afryki

    „Naszym wyzwaniem jest podbój gospodarczy Afryki” - powiedział wiceminister przedsiębiorczości i technologii Marcin Ociepa podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju. Dodał, że trzeba wspomagać te inwestycje.

  8. LOT 21.03.2018

    Piękny pomysł na 100-lecie niepodległości. Polskie samoloty będą biało-czerwone

    Z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości Polskie Linie Lotnicze LOT pomalują w biało-czerwone barwy dwa najnowsze swoje samoloty Boeing 787-9 Dreamliner oraz Boeing 737 MAX 8 - mówi PAP dyrektor biura komunikacji korporacyjnej LOT-Adrian Kubicki

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook