Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

85 osób posiada połowę świata

06.10.2014

Połowa majątku globu jest dziś w rękach 85 osób. Rodzi to pytanie, gdzie leży punkt równowagi między wolnością gospodarczą i społeczną – pisze „Rzeczpospolita” relacjonując przebieg debat na Europejskim Forum Nowych Idei, na którym dyskutowano o zagrożeniach dla świata, najlepszych systemach gospodarczych i politycznych dla zapewnienia dobrobytu i źródłach napięć społecznych. Oto główne wnioski:

„Erozja klasy średniej w państwach demokratycznych oraz drastyczne nierówności w krajach zdominowanych przez oligarchów każą się zastanowić nad skutecznością lekarstw na kryzys oraz rolą, jaka w pokryzysowym świecie ma do wypełnienie państwo” – oceniał Rafał Grodzicki, członek zarządu PZU. Problemom, na które zwracał uwagę, poświęcona była sesja „Władza pieniądza – współczesne zagrożenia dla wolności”.

Generalna konkluzja? Demokracja jest chyba największym sprzymierzeńcem gospodarki. Potwierdza to choćby fakt, że w krajach, które wybrały demokratyczne systemy władzy, wzrost gospodarczy jest po ok. 30 latach 20 razy wyższy niż w państwach, w których władza jest autorytarna. Uczestnicy dyskusji zwracają uwagę, że przy rozmowie o wzajemnych korelacjach między systemem sprawowania władzy a gospodarką trudno nie przywołać przykładu Polski.

„Ostatni raz byłem tu w 1981 roku na zjeździe „Solidarności". Wtedy przyjechałem pociągiem. Teraz przyleciałem samolotem do zupełnie innego kraju. Trzeba pamiętać, skąd się to wzięło. To, że istnieje ognisko, które łączy liberalną gospodarkę z przemianami demokratycznymi, wydaje się oczywiste” - podkreślił Kelman Mizsei z Węgier, szef misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora.

Zwraca on jednak uwagę, że trzeba pamiętać o jednym – pozytywne zmiany nie owocują od razu. „Sukces przychodzi później. Ale żeby się pojawił najpierw należy zasiać ziarno” – mówi Mizsei. Kiedyś  w państwach demokratycznych gospodarka  była kapitalistyczna, a w autorytarnych – centralnie planowana. Koniec zimnej wojny spowodował jednak przewartościowanie i sprawił, że dziś tak oczywistej korelacji już nie ma.

Paneliści zastanawiali się nad systemem, który daje najlepsze warunki do rozwoju gospodarki. Pytali, czy rzeczywiście demokracja i społeczeństwo obywatelskie przynoszą najwyższe korzyści całemu społeczeństwu. Przejście od rządów autorytarnych do demokracji powoduje znaczący rozwój gospodarki. Historia wskazuje na to, że to właśnie demokracja daje najlepsze warunki do rozkwitu przedsiębiorczości, poprzez swój system wartości, który daje przestrzeń dla rozwoju. Problemem jednak jest redystrybucja – nierówny podział zasobów.

„Przykłady krajów takich jak Wietnam czy Chiny pokazują, że możliwe jest połączenie władzy autorytarnej i kapitalizmu”- przekonuje „Rz”. Z połączenia tego wynika zaś imponujące tempo wzrostu. „Powstaje pytanie: jakie przełożenie na współczesną gospodarkę ma pieniądz i system władzy?” – zastanawiał się Rafał Grodzicki.

Koncentracja pieniądza ma różne źródła w różnych regionach świata. Wynikająca z posiadanego bogactwa władza pieniądza w krajach zachodnich rożni się zdecydowanie od władzy pieniądza w Rosji, na Zachodzie jest dość przejrzysta i możliwa do demokratycznego modelowania. „Dlatego trzeba wdrożyć pojęcie konfliktu interesów - on pomoże uporządkować relacje pomiędzy władzą polityczną a ekonomiczną” – dodał.

Według niego konflikt interesów powstaje, gdy zaburzona jest równowaga pomiędzy wolnością gospodarczą, a równością społeczną. Brak tej równowagi i rosnąca przepaść pomiędzy bogatymi i biednymi może stać się źródłem buntów grup społeczeństwa. „Erozja klasy średniej w państwach demokratycznych, czy drastyczne nierówności w krajach zdominowanych przez oligarchów, każą zastanowić się nad skutecznością lekarstw na kryzys i rolą państwa w pokryzysowym świecie” – przekonywał Read Safadi z OECD.

Pojawia się też problem, by kapitał, który nie lubi się rozpraszać, służył nie tylko małym grupom, ale całym społeczeństwom. Podczas tegorocznego Światowego Forum Gospodarczego w Davos organizacja Oxfam opublikowała raport, w którym podała, że właścicielami połowy światowego bogactwa jest obecnie zaledwie 85 osób. Nierówności te mogą się nadal pogłębiać.

Bo, jak wskazuje Kenneth Rogoff, wykładowca ekonomii na Harvardzie, w ciągu najbliższej dekadzie na świecie niemal na pewno pojawi się człowiek, którego majątek będzie liczony już nie w miliardach, ale bilionach dolarów.

Pojawia się tu zagrożenie, i to nie tylko związane z zaburzeniem redystrybucji dóbr. jest utrzymywanie się reżimów za pieniądze płynące z Zachodu w zamian za eksport surowców. Gospodarki zachodnioeuropejskie wykorzystują środki finansowe generowane przez te reżimy. Dlatego należy rozmawiać o wartościach, jakimi kieruje się demokracja. Redystrybucja skoncentrowanego majątku jest niemożliwa bez redystrybucji władzy.

Ryb, Rz

Fot. [efni.pl]

 

 

 

 

Warto poczytać

  1. pod321 25.05.2017

    MF przeciwko agresywnym optymalizacjom podatkowym

    W przyszłym tygodniu resort finansów przedstawi projekt, który ma przeciwdziałać agresywnym optymalizacjom podatkowym - zapowiedział w czwartek w Sejmie wiceminister finansów Paweł Gruza.

  2. daneGUSstrzalkaSI 25.05.2017

    Optymistyczne dane GUS

    Kolejne optymistyczne dane płyną z raportów GUS. Rosną zamówienia w przemyśle, obroty w handlu. Zwiększa się też liczba budowanych mieszkań.

  3. prac21 25.05.2017

    Stopa bezrobocia spadła do 7,7 proc.

    Stopa bezrobocia w kwietniu wyniosła 7,7 proc. wobec 8,1 proc. w marcu - podał w czwartek GUS.

  4. erdoganSIpapepaturcja 24.05.2017

    Erdogan zarobił na puczu?

    Przez osiem miesięcy od udaremnionej próby zamachu stanu w Turcji władze przejęły kontrolę nad 879 firmami o łącznej wartości 11,32 mld dolarów, albo je przejmując, albo wyznaczając swoich administratorów - podał kierujący tymi spółkami państwowy fundusz.

  5. tomatoes-946377STEF 24.05.2017

    Wysokie straty w rolnictwie na skutek klęsk żywiołowych

    Klęski żywiołowe dotknęły ponad 7 tys. gospodarstw rolnych.

  6. morawieckifuttechSI 24.05.2017

    Morawiecki: Polska ma szansę stać się Doliną Krzemową

    Coraz więcej twórczych projektów powstaje w Polsce i krajach Europy Środkowej - powiedział w środę podczas Kongresu FutureTech wicepremier, minister rozwoju i finansów Mateusz Morawiecki, który wyraził nadzieję, że Polska ma szansę stać się nową Doliną Krzemową.

  7. money-2-1240719-12701x714s54b56s4bs5b 24.05.2017

    MF: Deficyt budżetowy spadł do 0,9 mld zł

    Deficyt po kwietniu stanowi 1,5 proc. z dopuszczonego tegoroczną ustawą budżetową deficytu w wysokości 59,3 mld zł.

CS143fotMINI

Czas Stefczyka 143/2017

PDF (5,50 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook