Jedynie prawda jest ciekawa


Żebrowski: Powstańcy to bohaterowie

01.08.2014

Rozmowa z historykiem Leszkiem Żebrowski, specjalizującym się w historii powojennego podziemia niepodległościowego.

Stefczyk.info: W przededniu rocznicy Powstania Warszawskiego znów wybuchła dyskusja o sensie tego zrywu. Jaką postawę powinni zająć Polacy wobec powstania w 70. rocznicę jego wybuchu?

Leszek Żebrowski: W takich chwilach, gdy obchodzimy rocznicę wybuchu Powstania, i to w dodatku okrągłą, warto przede wszystkim skupić się na wspomnieniu tego, co było. Musimy pamiętać, co się działo, jak wyglądały walki, kto brał udział w Powstaniu, a także kto był po której stronie. Od samego początku nie było jednolitej postawy wobec Powstania. Zryw był kwestionowany przez niektórych. Te spory będą się zawsze toczyły. O każde historyczne wydarzenie toczą się spory. Nie ma bowiem niekontrowersyjnych wydarzeń. Nie ma takich wydarzeń, których nie można ocenić krytycznie, wobec których nie można wysunąć przypuszczeń, że coś można było zrobić lepiej. Jednak w takich dniach, jak dzisiejszy, to nie ma sensu. To życia ofiarom nie przywróci. Nie można deprecjonować tych, którzy się poświęcili, często poświęcili swoje życie.

Pytanie czy taką ofiarę warto było płacić słyszymy jednak co chwilę.

Pamiętajmy, że ci ludzie wierzyli, mieli nadzieję na sukces. To jest naturalny odruch człowieka, że w sytuacji zagrożenia, w sytuacji napaści, w sytuacji przemocy się broni. I nie rozważa swojej szansy. Kto tak postępuje, że nie broni się, bo został napadnięty przez dwóch, więc nie ma szans? Kto w tej sytuacji woli się dać zarżnąć bez obrony, bo będzie jeszcze gorzej? Zawsze ludzie mają nadzieję, że się uda, że będzie lepiej. Pamiętajmy, że do wielkiego nieszczęścia doprowadził splot okoliczności. Powstanie było nieszczęściem, bo liczba ofiar, zniszczenia miasta, dekonspiracja AK, były ogromne.

To pozwala na krytykę Powstania?

Trzeba widzieć całościowy obraz. Kilka lat trwała okupacja. Ludzie byli nią zmęczeni, żyli nadzieją, byli szykowani do zrywu. Konspiracja nie była prowadzona po to, by rozbroić jakiegoś Niemca czy zastrzelić. Ona miała na celu przygotowanie w dogodnym momencie Powstania, które da wolność krajowi.

Moment był dobry?

W przededniu Powstania wydano niemiecki rozkaz o dostarczeniu nowych polskich niewolników do budowania umocnień i kopania rowów. Z kolei sowiecka propaganda nawoływała do powstania ludności Warszawy, bo Armia Czerwona już idzie na pomoc. W takich realiach zapadła decyzja o Powstaniu. Dziś wiadomo, że miejscowa komuna szykowała się do tego, by wykorzystać ten moment. Znając obecnie te plany można pogardzać ludźmi, którzy byli w tej grupie. Oni chcieli strzelać do Powstańców, czyli być de facto po stronie niemieckiej. Jednak komuniści rządzili przez kolejne dekady, więc prowadzili korzystną dla siebie propagandę. Haniebną propagandę, wymierzoną w Powstanie i Powstańców.

Powstanie i dziś jest poddawane krytyce. Coś jednak można było zrobić inaczej?

W obecnej sytuacji to wszystko są sprawy wtórne. Nie ma sensu debatować o tym, czy Powstanie było słuszne, czy też nie. Nie możemy przecież jego powtórzyć. Nie żyliśmy wtedy, nie byliśmy w skórze tych ludzi, nie podejmowaliśmy decyzji. Można byłoby tych ludzi ostro krytykować, gdyby oni wywołali Powstanie mieszkając w Argentynie, Wielkiej Brytanii czy na Dalekim Wschodzie. Jednak oni brali w tym udział, poświęcali siebie, swoje życie, rodziny. Ci ludzie byli tu, ponosili ofiary. Ocena nie może być skrajna i jednoznaczna. Zawsze wszystko można zrobić lepiej. Jednak tak można powiedzieć o każdym wydarzeniu z okresu okupacji. Heroizmu Powstańców nie możemy nie docenić, nie możemy o nim zapomnieć. To byli bohaterowie. Pamiętajmy, że to nie Powstańcy zniszczyli miasto. To Niemcy mordowali, to Niemcy byli katami ludności cywilnej, to Niemcy zniszczyli Warszawę. To zrobili okupanci. Każdy ma z kolei prawo się bronić, w każdy możliwy sposób.

Rozmawiał Stanisław Żaryn
[Fot. Kadr z filmu „Powstanie Warszawskie”]

Warto poczytać

  1. Orbanwiki 17.01.2018

    „Węgrzy przyjęli 1300 uchodźców i deklarują gotowość przyjmowania kolejnych”. Orban oszukał Polaków?

    Lewicowo-liberalne media sugerują, iż zostaliśmy "zdradzeni” przez naszych bratanków.

  2. 1270ragazetawyborczakuczok 11.01.2018

    Maski Opadły. Gazeta Wyborcza piórem swojego publicysty otwarcie obraża 90 proc. Polaków

    - W żadną pracę z psychologiem nie uwierzę, dopóki to nerwowe "Wymię ojca" będzie poprzedzało każdy dojazd do progu – pisze w swoim artykule dla portalu „Gazety Wyborczej” Wojciech Kuczok, pisarz i publicysta gazety.

  3. nowacka10012018 10.01.2018

    Barbara Nowacka mówi, że zabijanie dzieci do 12 tygodnia ich życia to „europejski standard”

    – Nasza ustawa przywraca normalność. Dostęp do edukacji seksualnej, antykoncepcji, opieki medycznej, a także bezpiecznej i legalnej aborcji – to nie jest nic nadzwyczajnego, to europejskie standardy.

  4. pejzaz09012017 09.01.2018

    Pejzaż z upadkiem Ikara, czyli co zmienia rekonstrukcja rządu?

    Po rekonstrukcji rządu część prawej strony rozpacza i lamentuje w sieciach społecznościowych, niektóre koterie zdążyły już nawet wskazać, iż prezydent Andrzej Duda stoi po tej stronie, po której "stało ZOMO".

  5. 1270chinczxykias 28.12.2017

    Cejrowski: To najbardziej morderczy kraj na kuli ziemskiej. Masowy zbrodniarz

    - Chiny, to najbardziej morderczy kraj na kuli ziemskiej. Tam przymusowo morduje się poczęte dzieci, jeżeli to jest drugie dziecko

  6. Tusk24112017 14.12.2017

    Nowa rola dla Tuska

    Zawsze powtarzałem, że polskie kino odniosło potężną stratę gdy Donald Tusk zdecydował się po 89 roku dążyć do kariery politycznej aniżeli filmowej.

  7. zosia05122017 05.12.2017

    Zdążyć z pomocą chorej dziewczynce. Wspieramy akcję #stawiamyzosienanogi

    Według większości specjalistów schorzenie miało sprawić, że dziewczynka nigdy nie będzie chodzić. Nigdy nie będzie samodzielna. A jednak pojawiła się nadzieja.

  8. 1270antypisa2 01.12.2017

    To się nazywa Targowica – przeciwnicy PiS od lat piszą donosy na Polskę do Europarlamentu.

    Jeden z twitterowych profili demaskujących działania opozycji opublikował listy, jakie obywatele Polski już kilka lat temu przesyłali do Parlamentu Europejskiego skarżąc się na łamanie demokracji w Polsce

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook