Jedynie prawda jest ciekawa

"wSieci": Bóg się rodzi, a Ojczyzna w niewoli

15.12.2015

Tomasz Łysiak o świątecznych pieśniach, które budowały też narodową tożsamość.

W czasach dla nas, Polaków, szczególnie znaczących czy trudnych powstawały kolędy „specjalne”, patriotyczne. Pieśni te były pisane nierzadko przez wielkich mistrzów pióra – przypomina na łamach świątecznego wydania tygodnika „wSieci” Tomasz Łysiak.

W artykule autor pisze, że pieśni głoszące radosną nowinę narodzenia Pańskiego i łączące treści patriotyczne mogły narodzić się tylko w narodzie, który tak umiłował wolność i o nią walczył. Dla nas, Polaków, którzyśmy o ojczyznę walczyli z przerwami przez dwa wieki (odzyskując po ponad 120 latach niewoli niepodległość na niecałe dwie dekady), to przedziwne pomieszanie tonów nie tylko nie jest dysonansem, lecz także rozumiemy dobrze jego sens i duchową treść.

Autor Artykułu prześledził okoliczności powstania i śpiewania najbardziej znanych polskich patriotycznych pieśni bożonarodzeniowych. „Bóg się rodzi” – Karpiński wspominał, jak tuż po sejmie rozbiorowym w Grodnie był w pokoju przylegającym do sali balowej, na której trwał właśnie wielki raut u Igelströma. Poeta słyszał więc przez ścianę gwar rozmów, śmiechy i taneczną muzykę. Płakał. Bo zaledwie chwilę wcześniej polski sejm, zmuszony siłą bagnetów i wymową złota, podpisał się pod aktem drugiego rozbioru. Dlatego kolęda, która zaczynała się od prośby, by Boże Dziecię swoją rączką błogosławiło ojczyznę miłą, dostała też słowa: „…i wszystkie wioski z miastami”. Natomiast w okresie powstania listopadowego powstawały kolejne zwrotki pieśni, które śpiewano do melodii „Bóg się rodzi”, np.:

„Z miłym dziś wolności znakiem,

Błagamy u Twego Tronu,

By Polak był znów Polakiem

Od kolebki aż do zgonu.

Chciej dopomóc Polskiej młodzi,

Jej Chłopicki dziś dowodzi!”

Autor pisze także o wigilii 1914 roku, kiedy […] dramatyczny wymiar miały kolędy śpiewane przez Polaków z obu stron frontu, te same, lecz wznoszone jakby z innych „światów”, mówiące o Zbawicielu, a nucone przez synów tego samego narodu, których historia zmusiła, by do siebie strzelali. […] Niektóre z tych kolęd [z tego okresu]miały nawet wymiar „bojowy”. Nieraz można się uśmiechnąć, gdy się czyta w legionowej pastorałce niezbyt miłe słowa o Moskalach. Tak jak w tej pieśni nieznanego autora, na melodię „Hej, kolęda, kolęda!”:

„Bracia szeregowcy, zważajcie na Boga,

Że w tym ruskim carze, znaleźliśmy wroga

On nas wywiódł w tany

Skuć chce nas w kajdany

Hej, kolęda, kolęda!”

Autor przytacza również kolędy powstałe i śpiewane w czasie II wojny światowej, za czasów PRL i stanu wojennego. Pisze także: Znów minęły mroczne lata i dzisiaj wreszcie widać, że warto było przez wieki śpiewać i prosić. Bo Bóg nam tę wolność dał i ojczyznę błogosławi… Wszystkie wioski z miastami… A słowo ciałem się stało…

Więcej o polski patriotycznych pieśniach bożonarodzeniowych we „wSieci”, w sprzedaży od 14grudnia br., także w formie e-wydania na http://www.wsieci.pl/e-wydanie.html.

Warto poczytać

  1. Orbanwiki 17.01.2018

    „Węgrzy przyjęli 1300 uchodźców i deklarują gotowość przyjmowania kolejnych”. Orban oszukał Polaków?

    Lewicowo-liberalne media sugerują, iż zostaliśmy "zdradzeni” przez naszych bratanków.

  2. 1270ragazetawyborczakuczok 11.01.2018

    Maski Opadły. Gazeta Wyborcza piórem swojego publicysty otwarcie obraża 90 proc. Polaków

    - W żadną pracę z psychologiem nie uwierzę, dopóki to nerwowe "Wymię ojca" będzie poprzedzało każdy dojazd do progu – pisze w swoim artykule dla portalu „Gazety Wyborczej” Wojciech Kuczok, pisarz i publicysta gazety.

  3. nowacka10012018 10.01.2018

    Barbara Nowacka mówi, że zabijanie dzieci do 12 tygodnia ich życia to „europejski standard”

    – Nasza ustawa przywraca normalność. Dostęp do edukacji seksualnej, antykoncepcji, opieki medycznej, a także bezpiecznej i legalnej aborcji – to nie jest nic nadzwyczajnego, to europejskie standardy.

  4. pejzaz09012017 09.01.2018

    Pejzaż z upadkiem Ikara, czyli co zmienia rekonstrukcja rządu?

    Po rekonstrukcji rządu część prawej strony rozpacza i lamentuje w sieciach społecznościowych, niektóre koterie zdążyły już nawet wskazać, iż prezydent Andrzej Duda stoi po tej stronie, po której "stało ZOMO".

  5. 1270chinczxykias 28.12.2017

    Cejrowski: To najbardziej morderczy kraj na kuli ziemskiej. Masowy zbrodniarz

    - Chiny, to najbardziej morderczy kraj na kuli ziemskiej. Tam przymusowo morduje się poczęte dzieci, jeżeli to jest drugie dziecko

  6. Tusk24112017 14.12.2017

    Nowa rola dla Tuska

    Zawsze powtarzałem, że polskie kino odniosło potężną stratę gdy Donald Tusk zdecydował się po 89 roku dążyć do kariery politycznej aniżeli filmowej.

  7. zosia05122017 05.12.2017

    Zdążyć z pomocą chorej dziewczynce. Wspieramy akcję #stawiamyzosienanogi

    Według większości specjalistów schorzenie miało sprawić, że dziewczynka nigdy nie będzie chodzić. Nigdy nie będzie samodzielna. A jednak pojawiła się nadzieja.

  8. 1270antypisa2 01.12.2017

    To się nazywa Targowica – przeciwnicy PiS od lat piszą donosy na Polskę do Europarlamentu.

    Jeden z twitterowych profili demaskujących działania opozycji opublikował listy, jakie obywatele Polski już kilka lat temu przesyłali do Parlamentu Europejskiego skarżąc się na łamanie demokracji w Polsce

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook