Jedynie prawda jest ciekawa


Szpytma: Kat z Markowej robił karierę w niemieckiej policji

22.03.2012

Ulma pomagał wcześniej ukrywać się również innej rodzinie żydowskiej – o nowych ustaleniach dotyczących rodziny Ulmów z Markowej portalowi Stefczyk.info mówi historyk IPN Mateusz Szpytma.

Stefczyk.info: Wraz z doktor Aliną Skibińską zajmuje się Pan m.in. historią rodziny Ulmów, która ukrywała Żydów w Markowej w czasie II wojny światowej. Udało się Panu ustalić w tej sprawie jakieś nowe fakty?

Mateusz Szpytma: Alina Skibińska ustaliła miejsce spoczynku Żydów zamordowanych wraz z Ulmami. Pani Alina Skibińska z Muzeum Holokaustu zajmuje się innym sprawami, ale przy okazji swoich badań zetknęła się z informacją o miejscu pochówku Żydów zamordowanych z Ulmami i podzieliła się ze mną tą wiedzą. To bardzo cenna informacja. Do tej pory poszukiwaliśmy tego miejsca. Wiadomo było, że po wojnie przeprowadzono ekshumację i szczątki przewieziono w nieznane miejsce. Sądziliśmy, że za tymi ekshumacjami stało PCK. Okazało się ostatecznie, że w październiku 1947 roku z ogrodu Józefa Ulmy wykopano szczątki ośmiu Żydów i przeniesiono ich na cmentarz ofiar hitleryzmu w Jagielle-Niechciałkach. Oni spoczywają tam wraz z innymi Żydami zamordowanymi w Markowej. W tym roku po raz pierwszy będzie możliwe złożenie kwiatów na grobie rodziny ratowanej przez Ulmów. To jednak nie jedyne ustalenia.

Co jeszcze Państwo ustaliliście?

Udało mi się dotrzeć do informacji o powojennych losach Niemca, który stał na czele karnej ekspedycji, która mordowała Żydów i ukrywających ich Polaków w Markowej. To był Lieutenant Eilert Dieken. Okazało się, że on w latach 50. był inspektorem policji w Essen, w zachodniej części Niemiec. Gdy się zainteresowano jego przeszłością i ustalono, że on jest odpowiedzialny za zbrodnie wojenne, już nie żył. Sprawa jego dalszej kariery zawodowej była dla mnie sporym zaskoczeniem.

Media informowały również, że Ulma ratował więcej Żydów niż wcześniej sądzono

Ta sprawa była znana od dawna. To nie jest nowa informacja. Jednak media wcześniej tego nie opisywały. Rzeczywiście Ulma pomagał wcześniej ukrywać się również innej rodzinie żydowskiej.

Od kilku lat trwają starania o budowę Muzeum upamiętniającego rodzinę Ulmów. Jak obecnie wyglądają szanse na jego powstanie?

Wszystko jest na dobrej drodze. Prace projektowe zostały zakończone. Lada dzień Muzeum Zamek w Łańcucie, które jest inwestorem z ramienia samorządu województwa podkarpackiego, wystąpi o pozwolenie na budowę. Potem trzeba będzie przeprowadzić postępowanie przetargowe. W sierpniu, może wrześniu, sprzęt powinien wjechać na teren budowy.

Wcześniej koalicja PO-PSL rządząca województwem mówiła o tym, że nie ma pieniędzy na to muzeum. Już nie jest to problemem?

To przestało mieć znaczenie. Wygląda na to, że taka argumentacja to już przeszłość.

Jak Pan ocenia fakt, że dopiero po tylu latach Polska zajmuje się upamiętaniem tak ważnych i bohaterskich ludzi?

To jest spóźnione działanie. Jednak trzeba pamiętać, że wcześniej nie było w Polsce takiej instytucji, jak IPN. W mojej ocenie to właśnie Instytutowi zawdzięczamy wiedzę i nagłośnienie tej sprawy. W formie międzynarodowej natomiast upowszechnili ich sami Żydzi z Yad Vashem. To oni w 1995 roku upamiętnili ich, nadając im tytuł Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Izrael był szybszy niż my…

Rozmawiał KL
[fot. Martyrologiawsipolskich.pl]

Warto poczytać

  1. stop-pedofilii-14072018 14.07.2018

    Czy to krok w celu akceptacji pedofilii? Amerykańska strona internetowa chce zmiany słowa "pedofil" bo jest obraźliwie

    Thepreventionproject.org to strona internetowa o charakterze profilaktycznym, która zajmuje się badaniem oraz pomocą osobom, które posiadają skłonności pedofilskie

  2. 1270tuseksmieszek 13.07.2018

    Tusk wyśmiany przez amerykańskich dziennikarzy. Mocny komentarz Antoniego Macierewicza

    Donald Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy z faktu, że w Europie niewielu traktuje go poważnie. Choć wielokrotnie dano mu to odczuć, on niezrażony stara się pokazac, że jest politykiem „z pierwszej ligi”. Próbował to udowodnić, pouczając Donalda Trumpa

  3. walesa02022018 09.07.2018

    Czy to atak sztabu wyborczego PO? Przychylne dla Jarosława Wałęsy komentarze pochodzą z tego samego komputera

    Zobacz zdjęcie z komentarzami dla Jarosława Wałęsy

  4. 1270prezydentandrzejwolyn 09.07.2018

    Prezydent oddający hołd wymordowanym Polakom? Dla lewactwa to powód do śmiechu!

    Trudno o większe zezwierzęcenie, niż wyśmiewanie się z osoby, która oddaje hołd ofiarom ludobójstwa. Jednak to, co dla przyzwoitych ludzi jest niedopuszczalne, dla wielu, wychowanych na publicystyce wiadomej gazety, jest rzeczą naturalną

  5. 1270jaroslawkacz1 06.07.2018

    Ordynarny atak na Jarosława Kaczyńskiego. „Totalni”, chcą „odstrzelić” prezesa PiS

    Opozycjo, opamiętaj się, bo może dojść do tragedii

  6. amnesty-international-5072018-r 05.07.2018

    Nie mogli się zaangażować w sprawę Alfiego Evansa, ale nie mieli obiekcji przed protestami pod SN. Jaki jest prawdziwy cel Amnesty International?

    Emocje związane z ustawą o Sądzie Najwyższym oraz odwołaniem sędzi Małgorzaty Gersdorf ze stanowiska Pierwszej Prezes SN przyciągnęły uwagę wielu ludzi

  7. 1270hejtlis 04.07.2018

    Tomasz Lis wyzywa premiera Morawieckiego. Pinokiusz przechodzi samego siebie

    Tomasz Lis, to bez wątpienia przykład „dziennikarza zaangażowanego”. Nic dziwnego – za swoje zaangażowanie dostaje sute wynagrodzenie od niemiecko-szwajcarskiego wydawcy „Newsweeka”, który skoro płaci, to wymaga.

  8. 1270gasiukpawlowicz222 03.07.2018

    Nie ma Petru, a gafa goni gafę. Nowoczesna nie potrafi poprawnie wpisać nazwy kraju

    Nieznajomość ortografii, zwykła niechlujność czy może brak elementarnego szacunku dla ojczyzny? Nowoczesna znowu poraża błędami.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook