Jedynie prawda jest ciekawa


Romaszewski: Havel wierny obronie praw człowieka

18.12.2011

Znałem osobiście Vaclava Havla. Nie powiem, że bardzo blisko, ale w każdym razie spotykaliśmy się głównie w czasie kontaktów jakie KSS KOR, czyli Komitet Samoobrony Społecznej miał z Kartą 77. To zostało zapoczątkowane w roku 78, takim spotkaniem na Śnieżce, gdzie spotkało się jakieś kilkanaście osób z KSS KOR, tego młodego KOR-u, no i zjechała się również, chyba nawet liczniej Karta 77, z wszystkimi praktycznie swoimi przywódcami, jedynie Sabatę aresztowano, kiedy docierał na miejsce - wspomina zmarłego dziś Vaclava Havla były wicemarszałek Senatu Zbigniew Romaszewski

W każdym razie to był ten początek, z tego utrwaliła mi się głęboko w pamięci koszmarna pogoda, rozmawialiśmy na zewnątrz i ząb na ząb nie trafiał, tak, że w końcu zdecydowaliśmy się, pomimo wszystkich zagrożeń, przejść na stronę czeską, do schroniska. Ale było to niezwykle owocne spotkanie, bo ono zapoczątkowało współpracę i to współpracę, która trwała w zasadzie aż do końca. Zaczęła się tym spotkaniem na Śnieżce i skończyła się też spotkaniem, nie pamiętam już gdzie, ale w roku 90-tym, kiedy nasza orientacja budowania demokratycznych państw w obozie socjalistycznym właściwie zwyciężyła. Tak, że było to takie uroczyste spotkanie, z becherovką, świętowaliśmy naszą współpracę i świętowaliśmy wspólne zwycięstwo.

Jeśli chodzi o rzeczywistą współpracę, to tu przede wszystkim ważnym ośrodkiem był Wrocław i Mirek Jasiński, tamtędy szła bibuła, w obie strony, myśmy dla nich drukowali, tamtędy przerzucane były wydawnictwa, tamtędy przerzucane były powielacze, tak, że ta współpraca miała bardzo racjonalny i efektywny charakter. Był to pomysł na budowanie czegoś, co bym określił jako międzynarodówkę opozycji antykomunistycznej w krajach obozu komunistycznego.

To się objawiało na przykład w tym, że kiedy po moim wyjeździe do Rosji - myśmy nawiązali wtedy kontakty z grupą Andrieja Sacharowa - to w jednym z pierwszych naszych wspólnych wystąpień - to było wystąpienie KSS KOR i tej grupy Sacharowa - razem zaprotestowaliśmy przeciwko represjom, które w tym momencie dotykały Kartę 77. Odbyła się również wtedy w kościele Św. Krzyża głodówka, w której wzięło udział kilkunastu uczestników.

Dlatego trzeba przyjąć, że te stosunki były rzeczywiście realnie bliskie, staraliśmy się nasze stanowiska zbliżać, szukać tych możliwości współpracy.

Havel, to niewątpliwie był intelektualista, powiedziałbym miękki w obejściu, ale twardy w poglądach, jednoznaczny, tak że nawet jeszcze w latach dwutysięcznych, jego stanowisko np. w sprawach praw człowieka było bardzo jednoznaczne i to niezależnie czy chodziło o Chiny czy chodziło o Kubę (jeszcze w latach dwutysięcznych kontaktowałem się z nim prowadząc działalność w obronie opozycji kubańskiej) czy chodziło o Rosję.

Przypomnę, że parę miesięcy temu, pod wpływem protestu Havla, w ostatniej chwili Niemcy zrezygnowali z wręczenia Putinowi nagrody Kwadrygi - Havel zagroził, że w przypadku nagrodzenia nią Putina, on zwróci swoją. Tak było zawsze - przy dużym spokoju, duża stanowczość w wyrażaniu swoich poglądów. Jego stanowisko w sprawie Rosji i Putina było zawsze jednoznaczne i bardzo twarde - dyktaturę, oligarchię nazywał ich własnym imieniem, a proszę pamiętać, że Czechy są dużo bardziej prorosyjskie niż Polska, wręcz bez porównania.

To było podstawowe zaangażowanie w prawa człowieka, ale prawa człowieka tak rozumiane, jak rozumieliśmy je wtedy, kiedy za prawa człowieka się siedziało, a nie dostawało dotacje.

Co prawda, Czesi koniec końców wybrali Klausa, ale społeczeństwo czeskie jest również w gruncie rzeczy bardzo podzielone, od stanowiska, które zajmuje Klaus - bardo eurosceptycznego - aż po stanowiska euroentuzjastyczne. W jakiej mierze entuzjastą był też Havel? Trudno mi powiedzieć - on w ostatnim okresie wycofał się z polityki i zajmował głównie pracą literacką.

not zrk
[fot. PAP/EPA]

Warto poczytać

  1. sleeping-giants-18072018 18.07.2018

    Zastraszali firmy bo chcieli zniszczyć prawicowe media. Działalność lewicowej grupy została zdemaskowana

    Prawicowy portal Daily Caller ujawnił tożsamość założyciela organizacji Sleeping Giants, zajmującej się zastraszaniem firm zamieszczających reklamy w prawicowych mediach. Okazało się, że jej założyciel, Matt Rivitz, sam jest pracownikiem przemysłu reklamowego

  2. 1270SZTUCZNEMIESKO 18.07.2018

    Zgroza. Już za kilka lat w restauracjach będziemy jeść sztuczne mięso

    Świat stanął na głowie. Choć tę tendencję obserwujemy na wielu płaszczyznach, to jednak ostatnie dokonania holenderskich naukowców napawają nas przerażeniem. Tamtejsza spółka zaprezentowała pierwszego hamburgera, do którego mięso wyprodukowano w laboratorium

  3. 1270lenin12 17.07.2018

    Rosyjski zbrodniarz twarzą reklamy polskiej firmy. Przesadzili

    Lenin, to wbrew komunistycznej propagandzie, jeden z najkrwawszych dyktatorów ubiegłego stulecia.

  4. stop-pedofilii-14072018 14.07.2018

    Czy to krok w celu akceptacji pedofilii? Amerykańska strona internetowa chce zmiany słowa "pedofil" bo jest obraźliwie

    Thepreventionproject.org to strona internetowa o charakterze profilaktycznym, która zajmuje się badaniem oraz pomocą osobom, które posiadają skłonności pedofilskie

  5. 1270tuseksmieszek 13.07.2018

    Tusk wyśmiany przez amerykańskich dziennikarzy. Mocny komentarz Antoniego Macierewicza

    Donald Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy z faktu, że w Europie niewielu traktuje go poważnie. Choć wielokrotnie dano mu to odczuć, on niezrażony stara się pokazac, że jest politykiem „z pierwszej ligi”. Próbował to udowodnić, pouczając Donalda Trumpa

  6. walesa02022018 09.07.2018

    Czy to atak sztabu wyborczego PO? Przychylne dla Jarosława Wałęsy komentarze pochodzą z tego samego komputera

    Zobacz zdjęcie z komentarzami dla Jarosława Wałęsy

  7. 1270prezydentandrzejwolyn 09.07.2018

    Prezydent oddający hołd wymordowanym Polakom? Dla lewactwa to powód do śmiechu!

    Trudno o większe zezwierzęcenie, niż wyśmiewanie się z osoby, która oddaje hołd ofiarom ludobójstwa. Jednak to, co dla przyzwoitych ludzi jest niedopuszczalne, dla wielu, wychowanych na publicystyce wiadomej gazety, jest rzeczą naturalną

  8. 1270jaroslawkacz1 06.07.2018

    Ordynarny atak na Jarosława Kaczyńskiego. „Totalni”, chcą „odstrzelić” prezesa PiS

    Opozycjo, opamiętaj się, bo może dojść do tragedii

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook