Jedynie prawda jest ciekawa


Romaszewski: Havel wierny obronie praw człowieka

18.12.2011

Znałem osobiście Vaclava Havla. Nie powiem, że bardzo blisko, ale w każdym razie spotykaliśmy się głównie w czasie kontaktów jakie KSS KOR, czyli Komitet Samoobrony Społecznej miał z Kartą 77. To zostało zapoczątkowane w roku 78, takim spotkaniem na Śnieżce, gdzie spotkało się jakieś kilkanaście osób z KSS KOR, tego młodego KOR-u, no i zjechała się również, chyba nawet liczniej Karta 77, z wszystkimi praktycznie swoimi przywódcami, jedynie Sabatę aresztowano, kiedy docierał na miejsce - wspomina zmarłego dziś Vaclava Havla były wicemarszałek Senatu Zbigniew Romaszewski

W każdym razie to był ten początek, z tego utrwaliła mi się głęboko w pamięci koszmarna pogoda, rozmawialiśmy na zewnątrz i ząb na ząb nie trafiał, tak, że w końcu zdecydowaliśmy się, pomimo wszystkich zagrożeń, przejść na stronę czeską, do schroniska. Ale było to niezwykle owocne spotkanie, bo ono zapoczątkowało współpracę i to współpracę, która trwała w zasadzie aż do końca. Zaczęła się tym spotkaniem na Śnieżce i skończyła się też spotkaniem, nie pamiętam już gdzie, ale w roku 90-tym, kiedy nasza orientacja budowania demokratycznych państw w obozie socjalistycznym właściwie zwyciężyła. Tak, że było to takie uroczyste spotkanie, z becherovką, świętowaliśmy naszą współpracę i świętowaliśmy wspólne zwycięstwo.

Jeśli chodzi o rzeczywistą współpracę, to tu przede wszystkim ważnym ośrodkiem był Wrocław i Mirek Jasiński, tamtędy szła bibuła, w obie strony, myśmy dla nich drukowali, tamtędy przerzucane były wydawnictwa, tamtędy przerzucane były powielacze, tak, że ta współpraca miała bardzo racjonalny i efektywny charakter. Był to pomysł na budowanie czegoś, co bym określił jako międzynarodówkę opozycji antykomunistycznej w krajach obozu komunistycznego.

To się objawiało na przykład w tym, że kiedy po moim wyjeździe do Rosji - myśmy nawiązali wtedy kontakty z grupą Andrieja Sacharowa - to w jednym z pierwszych naszych wspólnych wystąpień - to było wystąpienie KSS KOR i tej grupy Sacharowa - razem zaprotestowaliśmy przeciwko represjom, które w tym momencie dotykały Kartę 77. Odbyła się również wtedy w kościele Św. Krzyża głodówka, w której wzięło udział kilkunastu uczestników.

Dlatego trzeba przyjąć, że te stosunki były rzeczywiście realnie bliskie, staraliśmy się nasze stanowiska zbliżać, szukać tych możliwości współpracy.

Havel, to niewątpliwie był intelektualista, powiedziałbym miękki w obejściu, ale twardy w poglądach, jednoznaczny, tak że nawet jeszcze w latach dwutysięcznych, jego stanowisko np. w sprawach praw człowieka było bardzo jednoznaczne i to niezależnie czy chodziło o Chiny czy chodziło o Kubę (jeszcze w latach dwutysięcznych kontaktowałem się z nim prowadząc działalność w obronie opozycji kubańskiej) czy chodziło o Rosję.

Przypomnę, że parę miesięcy temu, pod wpływem protestu Havla, w ostatniej chwili Niemcy zrezygnowali z wręczenia Putinowi nagrody Kwadrygi - Havel zagroził, że w przypadku nagrodzenia nią Putina, on zwróci swoją. Tak było zawsze - przy dużym spokoju, duża stanowczość w wyrażaniu swoich poglądów. Jego stanowisko w sprawie Rosji i Putina było zawsze jednoznaczne i bardzo twarde - dyktaturę, oligarchię nazywał ich własnym imieniem, a proszę pamiętać, że Czechy są dużo bardziej prorosyjskie niż Polska, wręcz bez porównania.

To było podstawowe zaangażowanie w prawa człowieka, ale prawa człowieka tak rozumiane, jak rozumieliśmy je wtedy, kiedy za prawa człowieka się siedziało, a nie dostawało dotacje.

Co prawda, Czesi koniec końców wybrali Klausa, ale społeczeństwo czeskie jest również w gruncie rzeczy bardzo podzielone, od stanowiska, które zajmuje Klaus - bardo eurosceptycznego - aż po stanowiska euroentuzjastyczne. W jakiej mierze entuzjastą był też Havel? Trudno mi powiedzieć - on w ostatnim okresie wycofał się z polityki i zajmował głównie pracą literacką.

not zrk
[fot. PAP/EPA]

Warto poczytać

  1. Orbanwiki 17.01.2018

    „Węgrzy przyjęli 1300 uchodźców i deklarują gotowość przyjmowania kolejnych”. Orban oszukał Polaków?

    Lewicowo-liberalne media sugerują, iż zostaliśmy "zdradzeni” przez naszych bratanków.

  2. 1270ragazetawyborczakuczok 11.01.2018

    Maski Opadły. Gazeta Wyborcza piórem swojego publicysty otwarcie obraża 90 proc. Polaków

    - W żadną pracę z psychologiem nie uwierzę, dopóki to nerwowe "Wymię ojca" będzie poprzedzało każdy dojazd do progu – pisze w swoim artykule dla portalu „Gazety Wyborczej” Wojciech Kuczok, pisarz i publicysta gazety.

  3. nowacka10012018 10.01.2018

    Barbara Nowacka mówi, że zabijanie dzieci do 12 tygodnia ich życia to „europejski standard”

    – Nasza ustawa przywraca normalność. Dostęp do edukacji seksualnej, antykoncepcji, opieki medycznej, a także bezpiecznej i legalnej aborcji – to nie jest nic nadzwyczajnego, to europejskie standardy.

  4. pejzaz09012017 09.01.2018

    Pejzaż z upadkiem Ikara, czyli co zmienia rekonstrukcja rządu?

    Po rekonstrukcji rządu część prawej strony rozpacza i lamentuje w sieciach społecznościowych, niektóre koterie zdążyły już nawet wskazać, iż prezydent Andrzej Duda stoi po tej stronie, po której "stało ZOMO".

  5. 1270chinczxykias 28.12.2017

    Cejrowski: To najbardziej morderczy kraj na kuli ziemskiej. Masowy zbrodniarz

    - Chiny, to najbardziej morderczy kraj na kuli ziemskiej. Tam przymusowo morduje się poczęte dzieci, jeżeli to jest drugie dziecko

  6. Tusk24112017 14.12.2017

    Nowa rola dla Tuska

    Zawsze powtarzałem, że polskie kino odniosło potężną stratę gdy Donald Tusk zdecydował się po 89 roku dążyć do kariery politycznej aniżeli filmowej.

  7. zosia05122017 05.12.2017

    Zdążyć z pomocą chorej dziewczynce. Wspieramy akcję #stawiamyzosienanogi

    Według większości specjalistów schorzenie miało sprawić, że dziewczynka nigdy nie będzie chodzić. Nigdy nie będzie samodzielna. A jednak pojawiła się nadzieja.

  8. 1270antypisa2 01.12.2017

    To się nazywa Targowica – przeciwnicy PiS od lat piszą donosy na Polskę do Europarlamentu.

    Jeden z twitterowych profili demaskujących działania opozycji opublikował listy, jakie obywatele Polski już kilka lat temu przesyłali do Parlamentu Europejskiego skarżąc się na łamanie demokracji w Polsce

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook