Jedynie prawda jest ciekawa


Prof. Żaryn: Fieldorf symbolem całego pokolenia

14.04.2012

Fieldorf jak wielu innych skończył z wyrokiem śmierci i został zamordowany. Z jednej strony ukarano go za to, że nie chciał zdradzić Polski, z drugiej strony, że nie chciał się poddać szantażowi, życie za honor – mówi portalowi Stefczyk.info znany historyk, prof. Jan Żaryn, redaktor naczelny miesięcznika „Na Poważnie”.

Stefczyk.info: 16 kwietnia mija 60. rocznica skazania na śmierć gen. Fieldorfa „Nila”. Czy postać generała może być symbolem losów całego pokolenia Polaków walczących o niepodległość?

Prof. Jan Żaryn: Generał Fieldorf może być traktowany jako sztandarowy przykład oficera Wojska Polskiego z pokolenia, które zdążyło się bardzo pozytywnie zapisać w okresie walki o niepodległość Polski. Niepodległość wykuwała się zbrojnie nie tylko w czasie I wojny światowej, ale także w latach następnych - 1919, 1920, 1921. To wtedy młody oficer WP zaczynał swoje spotkanie z Polską i wyzwaniem, jakim jest dla niego obrona i ochrona suwerenności kraju. To jest to pierwsze zwycięskie wyzwanie, jakie spotkało „Nila”. Doświadczenia z walki oraz z późniejszych lat II RP przygotowały go do kolejnej wojny z okupantami. Podobne doświadczenia miało wielu innych, m.in. generał Anders, czy Sikorski. Całe pokolenie zdało egzamin w dwóch bardzo ważnych momentach dla naszego kraju. Fieldorf świetnie wpisuje się w najlepsze biografie swojego pokolenia.

Pokolenia, którego przedstawiciele często tak tragicznie kończyli

Ich rzeczywiście spotkał tragiczny finał. Dotyczy to niemal wszystkich oficerów, którzy bronili niepodległości Polski przed Niemcami, a potem również Sowietami. Fieldorf jak wielu innych skończył z wyrokiem śmierci i został zamordowany. Z jednej strony ukarano go za to, że nie chciał zdradzić Polski, z drugiej strony, że nie chciał się poddać szantażowi – życie za honor. Nie dał się wpisać w haniebną czy tchórzliwą księgę postaw polskich. Odmówił współpracy z komunistami. Robiąc to wiedział, że spotka go śmierć. Jednak pochodził z pokolenia, które na poważnie traktowało honor.

Na ile ten dramatyzm losów Fieldorfa „Nila” i innych żołnierzy, którzy walczyli o wolną Polskę, a potem ginęli oskarżani m.in. o współpracę z Rzeszą, jest ważny, by zrozumieć powojenne losy Polski?

Fieldorf oraz wielu, wielu innych ludzi, jak dowódcy i żołnierze Powstania Warszawskiego, którzy spotkali się z sowietami, a potem trafili do NKWD czy UB, skończył marnie. Oni kończyli w stalinowskich więzieniach, byli wywożeni do łagrów sowieckich. To jest logika drugiej okupacji Polski, wejścia na nasze tereny Armii Czerwonej, a potem NKWD, które miały na polecenie Stalina wyczyścić ten obszar z resztek polskiej opozycji niepodległościowej. To było potrzebne, by w łatwy sposób zainstalować reżim podległy Moskwie, czyli PKWN.

W Polsce obecnie trwa protest w obronie historii w polskiej edukacji. Jak brak świadomości o losach pokolenia Fieldorfa będzie wpływał na polskie społeczeństwo?

W generaliach spór o nauczanie historii jest sporem o kształt polskości. Decyduje się dziś, czy polskość ma wyrastać z dziedzictwa kulturowego i historycznego oraz z potęgi przekazu historycznego np. o takich ludziach, jak Fieldorf, czy Pilecki, czy o polskich zdobyczach demokracji XVI wiecznej. To wszystko albo będzie nadal dziedzictwem, które będzie rzutować na przyszłe polskie pokolenia, albo stanie się historią zamrożoną w szafie, bez wpływu na umysłowość i emocje Polaków w przyszłości.

Rozmawiał KL
[Fot. Kadr z filmu „Generał NIL”]

Warto poczytać

  1. 1270lenin12 17.07.2018

    Rosyjski zbrodniarz twarzą reklamy polskiej firmy. Przesadzili

    Lenin, to wbrew komunistycznej propagandzie, jeden z najkrwawszych dyktatorów ubiegłego stulecia.

  2. stop-pedofilii-14072018 14.07.2018

    Czy to krok w celu akceptacji pedofilii? Amerykańska strona internetowa chce zmiany słowa "pedofil" bo jest obraźliwie

    Thepreventionproject.org to strona internetowa o charakterze profilaktycznym, która zajmuje się badaniem oraz pomocą osobom, które posiadają skłonności pedofilskie

  3. 1270tuseksmieszek 13.07.2018

    Tusk wyśmiany przez amerykańskich dziennikarzy. Mocny komentarz Antoniego Macierewicza

    Donald Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy z faktu, że w Europie niewielu traktuje go poważnie. Choć wielokrotnie dano mu to odczuć, on niezrażony stara się pokazac, że jest politykiem „z pierwszej ligi”. Próbował to udowodnić, pouczając Donalda Trumpa

  4. walesa02022018 09.07.2018

    Czy to atak sztabu wyborczego PO? Przychylne dla Jarosława Wałęsy komentarze pochodzą z tego samego komputera

    Zobacz zdjęcie z komentarzami dla Jarosława Wałęsy

  5. 1270prezydentandrzejwolyn 09.07.2018

    Prezydent oddający hołd wymordowanym Polakom? Dla lewactwa to powód do śmiechu!

    Trudno o większe zezwierzęcenie, niż wyśmiewanie się z osoby, która oddaje hołd ofiarom ludobójstwa. Jednak to, co dla przyzwoitych ludzi jest niedopuszczalne, dla wielu, wychowanych na publicystyce wiadomej gazety, jest rzeczą naturalną

  6. amnesty-international-5072018-r 05.07.2018

    Nie mogli się zaangażować w sprawę Alfiego Evansa, ale nie mieli obiekcji przed protestami pod SN. Jaki jest prawdziwy cel Amnesty International?

    Emocje związane z ustawą o Sądzie Najwyższym oraz odwołaniem sędzi Małgorzaty Gersdorf ze stanowiska Pierwszej Prezes SN przyciągnęły uwagę wielu ludzi

  7. 1270hejtlis 04.07.2018

    Tomasz Lis wyzywa premiera Morawieckiego. Pinokiusz przechodzi samego siebie

    Tomasz Lis, to bez wątpienia przykład „dziennikarza zaangażowanego”. Nic dziwnego – za swoje zaangażowanie dostaje sute wynagrodzenie od niemiecko-szwajcarskiego wydawcy „Newsweeka”, który skoro płaci, to wymaga.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook