Jedynie prawda jest ciekawa

Potrzeb nauki nie można zaplanować

12.10.2011

To miał być pomysł na rewolucję w polskiej nauce. Na studentów, którzy ukończyli potrzebne w gospodarce kierunki studiów, miała czekać praca. Koniec z produkowaniem wykształconych bezrobotnych – tłumaczono motywując wprowadzenie programu kierunków zamawianych. Dziś wiadomo, że pilotażowy projekt zakończył się gigantyczną klapą, a państwo straciło na nim fortunę.

Jak donosi „Dziennik Gazeta Prawna”, zaledwie co piąty student skończył studia licencjackie zamówione w ramach programu. Egzaminy okazały się zbyt trudne dla zdecydowanej większości studentów. Nie pomogły zajęcia wyrównawcze i stypendia motywacyjne. Wiele osób trafiło na studia przypadkowo. Opłacenie nauki dla pierwszego rocznika kierunków zamawianych kosztowało 53 mln zł.

Mateusz Matyszkowicz, filozof i publicysta "Teologii Politycznej", w rozmowie z portalem Stefczyk.info tłumaczy, że przyczyn porażki programu należy szukać przynajmniej w trzech zjawiskach.

- Projekt zamawianych kierunków studiów to część pomysłu realizowanego w Europie, która postanowiła stymulować szkolnictwo wyższe. W sposób centralnie planowany chce budować rzekomą konkurencyjność. Ten pomysł jednak ponosi klęskę w kolejnych krajach – mówi w rozmowie z naszym portalem. Zaznacza, że Europa realizuje zupełnie inny model nauki niż Stany Zjednoczone. - System w USA nastawiony jest na wolnorynkowe mechanizmy kształtujące rozwój kierunków powiązanych z gospodarką. Na Starym Kontynencie robi się to za pomocą centralistycznego planowania i budżetowego stymulowania. To jest klęska. Tego nie da się rozpisać w prostych tabelach.


Drugim zjawiskiem, które legło u podstaw klęski programu, jest upowszechnienie wykształcenia średniego w Polsce.
- Następuje egalitaryzacja kształcenia na poziomie średnim. Powszechna matura, „dla każdego”, spowodowała radykalne obniżenie wymogów oraz poziomu kandydatów na studia. To widać i w tym wypadku, ponieważ znaczna część studentów na kierunkach trudnych, zamawianych sobie po prostu nie radziła – tłumaczy Matyszkowicz. Zaznacza, że kłopoty studentów, to „świadectwo dla szkół średnich, które przygotowały kandydatów na studia. - Jeśli chcemy mieć dobrych matematyków i inżynierów, musimy zrezygnować z obowiązkowej matematyki na maturze.

Trzecim czynnikiem wymienionym przez rozmówcę portalu jest czas dokonywanych zmian.
- Obudziliśmy się za późno. Studia skończyły już roczniki wyżu demograficznego. Obecnie ci ludzie pracują często na tzw. zmywakach za granicą. Z ich potencjału Polska nie skorzystała i nie skorzysta. Tymczasem działania stymulujące podejmuje się teraz, gdy na uczelnie trafiają roczniki niżu. Wiadomo, że selekcja w rocznikach mało licznych jest trudniejsza.

W ocenie naszego rozmówcy obecnie należy odejść od programu planowanej edukacji.
- Model nauki, który przewiduje pełną autonomię uczelni, w  tym decydowanie jakie kierunki uruchomić, jest modelem najlepszym. Uczelnie działają na określonym terenie, ich rektorzy lepiej znają potrzeby lokalnego rynku pracy – tłumaczy Matyszkowicz. Zauważa również, że wciąż nie zrealizowano pomysłu, który raz na jakiś czas wraca w debacie publicznej. - Chodzi o wyodrębnienie pewnej klasy najlepszych uczelni wyższych i lepsze ich finansowanie. To, czego obecnie potrzebujemy, to elity. Elity nie wykształcą się natomiast przy tak egalitarnym systemie.

saż
[fot. PAP/Adrian Starus]

Warto poczytać

  1. Orbanwiki 17.01.2018

    „Węgrzy przyjęli 1300 uchodźców i deklarują gotowość przyjmowania kolejnych”. Orban oszukał Polaków?

    Lewicowo-liberalne media sugerują, iż zostaliśmy "zdradzeni” przez naszych bratanków.

  2. 1270ragazetawyborczakuczok 11.01.2018

    Maski Opadły. Gazeta Wyborcza piórem swojego publicysty otwarcie obraża 90 proc. Polaków

    - W żadną pracę z psychologiem nie uwierzę, dopóki to nerwowe "Wymię ojca" będzie poprzedzało każdy dojazd do progu – pisze w swoim artykule dla portalu „Gazety Wyborczej” Wojciech Kuczok, pisarz i publicysta gazety.

  3. nowacka10012018 10.01.2018

    Barbara Nowacka mówi, że zabijanie dzieci do 12 tygodnia ich życia to „europejski standard”

    – Nasza ustawa przywraca normalność. Dostęp do edukacji seksualnej, antykoncepcji, opieki medycznej, a także bezpiecznej i legalnej aborcji – to nie jest nic nadzwyczajnego, to europejskie standardy.

  4. pejzaz09012017 09.01.2018

    Pejzaż z upadkiem Ikara, czyli co zmienia rekonstrukcja rządu?

    Po rekonstrukcji rządu część prawej strony rozpacza i lamentuje w sieciach społecznościowych, niektóre koterie zdążyły już nawet wskazać, iż prezydent Andrzej Duda stoi po tej stronie, po której "stało ZOMO".

  5. 1270chinczxykias 28.12.2017

    Cejrowski: To najbardziej morderczy kraj na kuli ziemskiej. Masowy zbrodniarz

    - Chiny, to najbardziej morderczy kraj na kuli ziemskiej. Tam przymusowo morduje się poczęte dzieci, jeżeli to jest drugie dziecko

  6. Tusk24112017 14.12.2017

    Nowa rola dla Tuska

    Zawsze powtarzałem, że polskie kino odniosło potężną stratę gdy Donald Tusk zdecydował się po 89 roku dążyć do kariery politycznej aniżeli filmowej.

  7. zosia05122017 05.12.2017

    Zdążyć z pomocą chorej dziewczynce. Wspieramy akcję #stawiamyzosienanogi

    Według większości specjalistów schorzenie miało sprawić, że dziewczynka nigdy nie będzie chodzić. Nigdy nie będzie samodzielna. A jednak pojawiła się nadzieja.

  8. 1270antypisa2 01.12.2017

    To się nazywa Targowica – przeciwnicy PiS od lat piszą donosy na Polskę do Europarlamentu.

    Jeden z twitterowych profili demaskujących działania opozycji opublikował listy, jakie obywatele Polski już kilka lat temu przesyłali do Parlamentu Europejskiego skarżąc się na łamanie demokracji w Polsce

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook