Jedynie prawda jest ciekawa


Polski Wieczernik: czytajmy "Anhellego"!

19.04.2014

Nie ma lepszego utworu na czas świątecznych refleksji niż „Anhelli” Juliusza Słowackiego.

W znakomitym skarbcu polskiej literatury jest jeden utwór, którego lektura idealnie pasuje na czas świątecznej, wielkopiątkowej zadumy i refleksji. To „Anhelli” Juliusza Słowackiego, poemat który Jarosław Marek Rymkiewicz słusznie nazywa najbardziej posępnym i złowieszczym dziełem w naszej literaturze.

I faktycznie, w pochodzącym z 1838 roku „Anhellim” jest cała beznadzieja i dramat, z jakimi zmagali się Polacy. Nieudane Powstanie Listopadowe, emigracje, wywózki na Sybir., przykręcane śruby przez zaborców. Żadnych złudzeń, panowie. Szaman oprowadzał Anhellego przez piekło historii Polski. Wskazywał okropności Sybiru, katorżniczą pracę w kopalniach, przechodzące na stronę wroga głodne polskie dzieci.

Ale przecież Sybir to nie była ostatnia stacja tej dziwnej drogi krzyżowej. Anhelli, gdyby Słowacki mógł napisać drugą część tego genialnego dzieła, zszedłby w beznadzieję po Powstaniu Styczniowym, widziałby śmierć polskiej, ledwie dwudziestoletniej wiosny, w 1939 roku. Zajrzałby na Szucha, gdzie przesłuchiwało gestapo. Widziałby polską stolicę, która przeżyła własną śmierć latem 1944 roku, wreszcie towarzyszyłby Wyklętym w lasach i ubeckich katowniach.

Żadnych złudzeń. Nie upomni się o was żadna Polska, jak krzyczeliście przed śmiercią, nie wspomną historycy, wasze bezimienne groby sczezną bez najmniejszego śladu modlitwy i pamięci. Was język wymrze, wasze zwyczaje – choćbyście je konserwowali jak w „Panu Tadeuszu – znikną. O ciarki przyprawia scena z ósmego rozdziału, gdy do Anhellego przychodzą dwaj aniołowie, którzy – jak sami się przedstawiają – byli w chacie Piastów, gdy Polska się rodziła. Dziś przychodzą oznajmić śmierć.

Szaman zwracał się do sybirskiego ludu, będącego metaforą Polski i Polaków, tymi słowami: „Ale miejcie nadzieję; bo nadzieja przejdzie z was do przyszłych pokoleń i ożywi je; ale jeśli w was umrze, to przyszłe pokolenia będą z ludzi martwych”. Ale i nadziei miało nie być. Ta ostatnia na szczęście przeżyła. Z wielką historią Powstań w tle, z postaciami kalibru Piłsudskiego i Dmowskiego, z idącą wbrew wszystkiemu i wszystkim myślą o niepodległości. Łańcuch pokoleń pozwolił na powstanie z martwych, na przyniesioną nadzieję do Wieczernika.

Rymkiewicz idzie dalej – twierdzi (wciąż cytując „Anhellego”), że jesteśmy w momencie, gdy „zmartwychwstali, ale nie mogą odwalić mogiły”. Być może coś w tym jest. Mogiła – nierzadko ta mentalna – wciąż znajduje się w naszych głowach. Ale krok po kroku ją odwalamy. Wojnę o pamięć już dawno wygraliśmy i wygrywamy z każdym kolejnym dniem, serialem o historii Polski, książką o wyklętych. Nadzieja i pamięć o wielkiej i dumnej Polsce nie zginęła w najtrudniejszych czasach – nie pozwólmy, by sczezła wtedy, gdy wydaje się to niemożliwe.

Marcin Fijołek
[Fot. Wlastimil Hofman „Anhelli”, szklarskaporeba.pl]

Warto poczytać

  1. sleeping-giants-18072018 18.07.2018

    Zastraszali firmy bo chcieli zniszczyć prawicowe media. Działalność lewicowej grupy została zdemaskowana

    Prawicowy portal Daily Caller ujawnił tożsamość założyciela organizacji Sleeping Giants, zajmującej się zastraszaniem firm zamieszczających reklamy w prawicowych mediach. Okazało się, że jej założyciel, Matt Rivitz, sam jest pracownikiem przemysłu reklamowego

  2. 1270SZTUCZNEMIESKO 18.07.2018

    Zgroza. Już za kilka lat w restauracjach będziemy jeść sztuczne mięso

    Świat stanął na głowie. Choć tę tendencję obserwujemy na wielu płaszczyznach, to jednak ostatnie dokonania holenderskich naukowców napawają nas przerażeniem. Tamtejsza spółka zaprezentowała pierwszego hamburgera, do którego mięso wyprodukowano w laboratorium

  3. 1270lenin12 17.07.2018

    Rosyjski zbrodniarz twarzą reklamy polskiej firmy. Przesadzili

    Lenin, to wbrew komunistycznej propagandzie, jeden z najkrwawszych dyktatorów ubiegłego stulecia.

  4. stop-pedofilii-14072018 14.07.2018

    Czy to krok w celu akceptacji pedofilii? Amerykańska strona internetowa chce zmiany słowa "pedofil" bo jest obraźliwie

    Thepreventionproject.org to strona internetowa o charakterze profilaktycznym, która zajmuje się badaniem oraz pomocą osobom, które posiadają skłonności pedofilskie

  5. 1270tuseksmieszek 13.07.2018

    Tusk wyśmiany przez amerykańskich dziennikarzy. Mocny komentarz Antoniego Macierewicza

    Donald Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy z faktu, że w Europie niewielu traktuje go poważnie. Choć wielokrotnie dano mu to odczuć, on niezrażony stara się pokazac, że jest politykiem „z pierwszej ligi”. Próbował to udowodnić, pouczając Donalda Trumpa

  6. walesa02022018 09.07.2018

    Czy to atak sztabu wyborczego PO? Przychylne dla Jarosława Wałęsy komentarze pochodzą z tego samego komputera

    Zobacz zdjęcie z komentarzami dla Jarosława Wałęsy

  7. 1270prezydentandrzejwolyn 09.07.2018

    Prezydent oddający hołd wymordowanym Polakom? Dla lewactwa to powód do śmiechu!

    Trudno o większe zezwierzęcenie, niż wyśmiewanie się z osoby, która oddaje hołd ofiarom ludobójstwa. Jednak to, co dla przyzwoitych ludzi jest niedopuszczalne, dla wielu, wychowanych na publicystyce wiadomej gazety, jest rzeczą naturalną

  8. 1270jaroslawkacz1 06.07.2018

    Ordynarny atak na Jarosława Kaczyńskiego. „Totalni”, chcą „odstrzelić” prezesa PiS

    Opozycjo, opamiętaj się, bo może dojść do tragedii

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook