Jedynie prawda jest ciekawa


Najder: RWE pomogło Polsce odzyskać niepodległość

02.05.2012

W warunkach cenzorowanych mediów w Polsce takie źródło informacji, dobierane pod kątem tego co Polaków interesuje było bezcenne – mówi nam Zdzisław Najder, polski historyk literatury, opozycjonista w czasach PRL, były dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

Jak dzisiaj, po 60 latach powstania Radia Wolna Europa ocenia pan rolę jaką odegrało w Polsce?
Odbudowanie Polski Niepodległej byłoby trudniejsze bez tej akcji informacyjnej, którą prowadziło Radio. Od 1952 roku przypominało Polakom, że PRL to jest taka niby Polska, a była Polska Niepodległa i może być Polska niepodległa. Przede wszystkim codziennie przekazywało im sprawdzone wiadomości na temat tego co się dzieje w Europie i na świecie. W warunkach cenzorowanych mediów w Polsce takie źródło informacji, dobierane pod kątem tego co Polaków interesuje było bezcenne.

Radio miało założenie, że nie będzie nawoływać do czynnego oporu.
Radio miało wręcz zakazane podburzanie do czegokolwiek aż do granicy pewnego braku konsekwencji. To były ogólne wytyczne radia. Radio nie mogło zachęcać do kwestionowania istniejącego porządku międzynarodowego. Jednocześnie Radio Swoboda nadawało do Estończyków, Łotyszów i do Litwinów, którzy byli wcieleni do Związku Radzieckiego i nie uznawali tego wcielenia. Jednak w przypadku Polski nie nawoływano do buntu, tylko opisywano rzeczywistość taką, jaka ona jest i przypominano o rzeczywistości takiej, jaka ona była: o walkach Polaków podczas wojny, o tradycjach niepodległościowych, o tradycjach walki o Polskę w okresie rozbiorów, nadawano rozmowy z przywódcami Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Zwłaszcza na początku istnienia radia było to bardzo ważne. W latach 80. tę funkcję przejęły audycje o podziemnej Solidarności. Tak się składa, że przyszedłem do radia w tym samym czasie, kiedy powstała Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ Solidarność. Byłem doradcą TKK. Nadawaliśmy wszystkie komunikaty TKK, która starała się koordynować opór, ale nie zbrojny lecz bierny. Śledziliśmy losy członków tej komisji, nie wszyscy byli ujawnieni. Śledziliśmy losy Władka Frasyniuka, losy ucieczki Zbyszka Bujaka. Oni byli naszymi bohaterami. Chcieliśmy, żeby byli bohaterami także naszych słuchaczy.

A jak widzi pan przestrzeń medialną dzisiaj? Dostrzega pan analogie dotyczące przekazu informacyjnego, gdy patrzy na pan na dzisiejszą Polskę?
Nie jestem specjalistą od mediów. Nigdy w życiu nie byłem też dziennikarzem. Przyszedłem  do radia jako dyrektor, nie jako dziennikarz, chociaż pisywałem komentarze. Komentuję wydarzenia polityczne, ale raczej jako naukowiec.
Martwi mnie to z czym stykam się bezpośrednio. To, że np. dzienniki telewizyjne są na tak niskim poziomie, także niedbałości o język. Myśmy się bardzo starali zachować czystość języka polskiego. Tego nas uczyli twórcy radia. Jednym z wicedyrektorów był były dyrektor Radia Rzeczpospolitej Polskiej podczas II wojny światowej, pan Karol Wagner. Starannie pielęgnował poprawność językową. Naszym sprawozdawcą był Wojciech Trojanowski, najznakomitszy w Polsce dziennikarz sportowy, wychowawca Bogdana Tomaszewskiego. To były nasze modele. Teraz jak słyszę to, co się leje z głośników radia czy z telewizora, to przypomina polszczyznę, ale wymagałoby dopracowania.

A jeśli chodzi o stronę merytoryczną? Jak ocenia pan społeczną potrzebę zwiększenia siły wolnych mediów?

Nasze media są wolne. Piszą to, co chcą. Nie ma przecież urzędu kontroli prasy. Redaktorzy może się boją innych redaktorów, ale nie słyszę jakichś strasznych form nacisku. Jak słyszę bardzo ważną osobę, która się wypowiada na ekranie telewizyjnym i mówi „my wiemy kto za tym stoi”, to się dziwię dlaczego tego nie powie. Przecież nic mu nie grozi, nikt go do więzienia nie wsadzi. Myślę, że mamy swobodę wypowiedzi, tylko nie zawsze potrafimy z niej korzystać.

Więcej o 60. rocznicy Radia Wolna Europa

rozm. PiKa
[fot. wikipedia]

Warto poczytać

  1. sleeping-giants-18072018 18.07.2018

    Zastraszali firmy bo chcieli zniszczyć prawicowe media. Działalność lewicowej grupy została zdemaskowana

    Prawicowy portal Daily Caller ujawnił tożsamość założyciela organizacji Sleeping Giants, zajmującej się zastraszaniem firm zamieszczających reklamy w prawicowych mediach. Okazało się, że jej założyciel, Matt Rivitz, sam jest pracownikiem przemysłu reklamowego

  2. 1270SZTUCZNEMIESKO 18.07.2018

    Zgroza. Już za kilka lat w restauracjach będziemy jeść sztuczne mięso

    Świat stanął na głowie. Choć tę tendencję obserwujemy na wielu płaszczyznach, to jednak ostatnie dokonania holenderskich naukowców napawają nas przerażeniem. Tamtejsza spółka zaprezentowała pierwszego hamburgera, do którego mięso wyprodukowano w laboratorium

  3. 1270lenin12 17.07.2018

    Rosyjski zbrodniarz twarzą reklamy polskiej firmy. Przesadzili

    Lenin, to wbrew komunistycznej propagandzie, jeden z najkrwawszych dyktatorów ubiegłego stulecia.

  4. stop-pedofilii-14072018 14.07.2018

    Czy to krok w celu akceptacji pedofilii? Amerykańska strona internetowa chce zmiany słowa "pedofil" bo jest obraźliwie

    Thepreventionproject.org to strona internetowa o charakterze profilaktycznym, która zajmuje się badaniem oraz pomocą osobom, które posiadają skłonności pedofilskie

  5. 1270tuseksmieszek 13.07.2018

    Tusk wyśmiany przez amerykańskich dziennikarzy. Mocny komentarz Antoniego Macierewicza

    Donald Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy z faktu, że w Europie niewielu traktuje go poważnie. Choć wielokrotnie dano mu to odczuć, on niezrażony stara się pokazac, że jest politykiem „z pierwszej ligi”. Próbował to udowodnić, pouczając Donalda Trumpa

  6. walesa02022018 09.07.2018

    Czy to atak sztabu wyborczego PO? Przychylne dla Jarosława Wałęsy komentarze pochodzą z tego samego komputera

    Zobacz zdjęcie z komentarzami dla Jarosława Wałęsy

  7. 1270prezydentandrzejwolyn 09.07.2018

    Prezydent oddający hołd wymordowanym Polakom? Dla lewactwa to powód do śmiechu!

    Trudno o większe zezwierzęcenie, niż wyśmiewanie się z osoby, która oddaje hołd ofiarom ludobójstwa. Jednak to, co dla przyzwoitych ludzi jest niedopuszczalne, dla wielu, wychowanych na publicystyce wiadomej gazety, jest rzeczą naturalną

  8. 1270jaroslawkacz1 06.07.2018

    Ordynarny atak na Jarosława Kaczyńskiego. „Totalni”, chcą „odstrzelić” prezesa PiS

    Opozycjo, opamiętaj się, bo może dojść do tragedii

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook