Jedynie prawda jest ciekawa


Była siedziba NKWD może zostać zburzona

13.09.2012

W kamienicy przy ul. Strzeleckiej 8 na warszawskiej Pradze była jedna z katowni, gdzie NKWD więziło setki polskich żołnierzy. Budynek został jednak sprzedany, ma tam stanąć apartamentowiec. Rozmowa z dr Tomaszem Łabuszewskim, historykiem Instytutu Pamięci Narodowej.

Jak to możliwe, że kamienica, która kryje w sobie tak ponurą historyczną tajemnicę może zostać przekształcona w ekskluzywny apartamentowiec?

Po prostu. Potomkowie przedwojennego właściciela odzyskali budynek. On został przez nich, jak rozumiem sprzedany firmie One Development, która, co można przeczytać na jaj stronie internetowej, oferuje go jako Praga Modern Apartments.

Czy developer zdaje sobie sprawę, że w piwnicach tego budynku byli przetrzymywani i mordowani przez NKWD polscy żołnierze?

Tak, developer bardzo dobrze wie, co tam się znajdowało i znajduje. W tej sprawie toczą się rozmowy. Może się zdarzyć, że to miejsce pamięci zostanie zniszczone, bo z dokumentów, które posiada miasto wynika, że developer posiada wszelkie zgody na prowadzenie tam prac budowlanych. Jest natomiast prowadzone postępowanie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w sprawie wpisania piwnic tego budynku do rejestru zabytków. To postępowanie trwa.

Czy instytut ma informację, w jakim miejscu jest to postępowanie?

Nie znamy losów tego postępowania poza punktami stycznymi z zakresem prac instytutu, tzn. konserwator wystąpił do nas o opinię  i dokumentację mówiącą o znaczeniu historycznym kamienicy przy Strzeleckiej 8, a zwłaszcza tego, co znajduje się w piwnicach. Taka opinia została wysłana w styczniu 2011 roku.

Co IPN napisał w tej opinii dla wojewódzkiego konserwatora zabytków?

Napisaliśmy, że jest to obiekt unikalny w skali ogólnopolskiej, jeden z kilku o tak dużym nawarstwieniu śladów historycznych pozostawionych przez więźniów tego aresztu. Dodatkowym świadectwem, które powinno sprawić, iż będzie to obiekt objęty ochrona prawną jest ranga tego obiektu w systemie aparatu represji. Potwierdzają to niezależni historycy, że w roku 1945 była to jedna z dwóch siedzib generała Iwana Sierowa, była to jedna z głównych kwater NKWD w Polsce. Później był tam areszt Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie. Z całą pewnością możemy stwierdzić, że przewinęły się przez kazamaty tego budynku setki, może nawet tysiące aresztowanych. Mamy także niepotwierdzone informacje, że w miejscu tym dokonywano wielokrotnie morderstw i że ofiary tych morderstw były grzebane również na terenie owej posesji.

Na czyją przychylność, czy też decyzję należy liczyć, żeby to miejsce uratować?

To nie jest niestety pytanie do Instytutu Pamięci Narodowej. My, ze swojej strony od lat upubliczniamy wiedzę na temat tego obiektu, ale nie mamy żadnej mocy decyzyjnej w tej sprawie. Prokuratorzy IPN prowadzą śledztwo w sprawie domniemania popełnienia w tym obiekcie zbrodni komunistycznej, tyle tylko, że prokuratorzy pionu śledczego mogą wpisać, jak dowody rzeczowe w tej sprawie jedynie części ruchome znalezione w owym obiekcie. Natomiast nie może ująć tego wszystkiego, o co nam chodzi. Bo w tych piwnicach wszystko, co najważniejsze jest na ścianach. Ale też, żeby być w zgodzie z prawdą należy powiedzieć, że deweloper, który jest właścicielem budynku nie od wczoraj, ani nie od przedwczoraj nie wykazuje chęci zniszczenia tego, co tam jest. Bo gdyby tak było, to już byśmy tego nie mieli. Oczekuje natomiast konstruktywnej propozycji, co z tym zrobić, ponieważ kieruje się wykładnią biznesową i utrzymywanie czegoś podobnego nie leży w jego po prostu interesie.

run

fot. G. Stachacz

Warto poczytać

  1. stop-pedofilii-14072018 14.07.2018

    Czy to krok w celu akceptacji pedofilii? Amerykańska strona internetowa chce zmiany słowa "pedofil" bo jest obraźliwie

    Thepreventionproject.org to strona internetowa o charakterze profilaktycznym, która zajmuje się badaniem oraz pomocą osobom, które posiadają skłonności pedofilskie

  2. 1270tuseksmieszek 13.07.2018

    Tusk wyśmiany przez amerykańskich dziennikarzy. Mocny komentarz Antoniego Macierewicza

    Donald Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy z faktu, że w Europie niewielu traktuje go poważnie. Choć wielokrotnie dano mu to odczuć, on niezrażony stara się pokazac, że jest politykiem „z pierwszej ligi”. Próbował to udowodnić, pouczając Donalda Trumpa

  3. walesa02022018 09.07.2018

    Czy to atak sztabu wyborczego PO? Przychylne dla Jarosława Wałęsy komentarze pochodzą z tego samego komputera

    Zobacz zdjęcie z komentarzami dla Jarosława Wałęsy

  4. 1270prezydentandrzejwolyn 09.07.2018

    Prezydent oddający hołd wymordowanym Polakom? Dla lewactwa to powód do śmiechu!

    Trudno o większe zezwierzęcenie, niż wyśmiewanie się z osoby, która oddaje hołd ofiarom ludobójstwa. Jednak to, co dla przyzwoitych ludzi jest niedopuszczalne, dla wielu, wychowanych na publicystyce wiadomej gazety, jest rzeczą naturalną

  5. 1270jaroslawkacz1 06.07.2018

    Ordynarny atak na Jarosława Kaczyńskiego. „Totalni”, chcą „odstrzelić” prezesa PiS

    Opozycjo, opamiętaj się, bo może dojść do tragedii

  6. amnesty-international-5072018-r 05.07.2018

    Nie mogli się zaangażować w sprawę Alfiego Evansa, ale nie mieli obiekcji przed protestami pod SN. Jaki jest prawdziwy cel Amnesty International?

    Emocje związane z ustawą o Sądzie Najwyższym oraz odwołaniem sędzi Małgorzaty Gersdorf ze stanowiska Pierwszej Prezes SN przyciągnęły uwagę wielu ludzi

  7. 1270hejtlis 04.07.2018

    Tomasz Lis wyzywa premiera Morawieckiego. Pinokiusz przechodzi samego siebie

    Tomasz Lis, to bez wątpienia przykład „dziennikarza zaangażowanego”. Nic dziwnego – za swoje zaangażowanie dostaje sute wynagrodzenie od niemiecko-szwajcarskiego wydawcy „Newsweeka”, który skoro płaci, to wymaga.

  8. 1270gasiukpawlowicz222 03.07.2018

    Nie ma Petru, a gafa goni gafę. Nowoczesna nie potrafi poprawnie wpisać nazwy kraju

    Nieznajomość ortografii, zwykła niechlujność czy może brak elementarnego szacunku dla ojczyzny? Nowoczesna znowu poraża błędami.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook