Jedynie prawda jest ciekawa


Bitwa na Łuku Kurskim - Pancerne pięści 1943

04.07.2013

II wojna światowa to teatr zmagań mas pancernych i starcia sił nigdy wcześniej i później niespotykanych. Jedną z gigantycznych operacji militarnych była ta określana jako bitwa na Łuku Kurskim.

Wiosną 1943 r. zapanowała na froncie wschodnim równowaga sił. Ustabilizowało się też na 200 km długie i szerokie na 150 km wybrzuszenie linii frontu środkowego. Hitler i Stalin rozpoznali znaczenie tego odcinka frontu. Jego opanowanie zdecydowało o wyniku wojny na wschodzie. To tłumaczy zaangażowanie wielkich sił na tym terenie. Potężna wojna niemiecko-sowiecka zbliżała się do apogeum. Kolosalne zgrupowania ludzi i sprzętu sowieckiego stanęło w lipcu 1943 r. przed napiętymi niemieckimi liniami frontowymi.  10 lipca 1943 roku Brytyjczycy i Amerykanie dokonali inwazji na Sycylię.  W tym czasie płonęła na wschodzie największa bitwa pancerna wszechczasów.

Początek końca złudzenia III Rzeszy
Wyniki kampanii 1942/43 były niepomyślne dla niemieckich armii i ich sojuszników. Pod Stalingradem nastał kres 6. Armii marszałka von Paulusa. Do niewoli trafiło ponad 90 tys. żołnierzy wojsk Osi – Włosi, Węgrzy  Rumuni.  Ogółem Niemcy stracili tam blisko 800 tys. w rannych, zabitych i wziętych d niewoli. 8 lutego 1943 roku wojska sowieckie osiągnęły rejon Kurska - Charkowa. Dla Stalina była to wartość nie do przecenienia i szansa na wyprowadzenie kontrofensywy w kierunku granic z 1941 roku.  Na Łuku Kurskim sowieci utworzyli osiem mini twierdz.    

Powstanie tzw. Łuku Kurskiego dawało Niemcom szansę na własne uderzenie kleszczowe, jednocześnie z kierunku Biełgorodu na północ i Orła na południe. To pozwoliłoby im wyprostować i skrócić własne linie obronne, dzięki czemu mogliby wycofać część oddziałów na inne fronty przy jednoczesnym odcięciu w okrążeniu radzieckich dywizji tworzących przednią linię. Strategia ta polegała na przeprowadzeniu jednoczesnych zbieżnych ataków oskrzydlających z północy i z południa Łuku Kurskiego, które miały doprowadzić do złapania w kleszcze   jednostek Armii Czerwonej i całkowitego zniszczenia ich w powstałym kotle. Po manewrach oskrzydlających w rejonie Kurska manewr w kierunku północno-wschodnim stanowiłby zagrożenie dla odległej o 450 km Moskwy. Atak na Kursk otrzymał kryptonim „Cytadela” („Zitadelle”).  
Po północy 5 lipca 1943 roku Hitler wystosował rozkaz do żołnierzy Wehrmachtu: „Żołnierze Rzeszy! Tego dnia będziecie brali udział w ofensywie o takim znaczeniu, że cała przyszłość świata będzie zależała od jej wyniku”. Łącznie do przeprowadzenia tej operacji wyznaczono 7 korpusów armijnych i 5 korpusów pancernych złożonych z 34 dywizji piechoty, 14 dywizji pancernych, 2 dywizji zmotoryzowanych i 3 samodzielnych batalionów czołgów ciężkich oraz 8 dywizjonów dział szturmowych. Na początku operacji „Barbarossa  Niemcy dysponowali ponad 3,6 tys. czołgów na froncie o szerokości 1500 km. Do przeprowadzenia  operacji „Cytadela” przeznaczyli 2,7 tys. czołgów i dział szturmowych, w tym bardzo dobre, użyte na dużą skalę po raz pierwszy, ciężkie „tygrysy” na froncie…100 km.

Strategia
Ukraińskie zasoby naturalne kusiły Hitlera, który chciał osłabić ZSRS przez ekonomię i gospodarkę i zajęcie ważnych z gospodarczego punktu widzenia terenów na Ukrainie (Zagłębie Donieckie) i na Kaukazie. Ukraina, po klęsce głodu, wytwarzała połowę żywności w Związku Sowieckiego. Na szczęście dla ZSRS i aliantów sowieci przenieśli produkcje za Ural, a Grupa Armii "Południe" nie dysponowała siłami zdolnymi do zrealizowania planu zajęcia Kaukazu. W pierwszej fazie wojny Niemcy w sposób bliski perfekcji przeprowadzili  wielkie operacje okrążające: pod Białymstokiem, Mińskiem i Smoleńskiem. Wehrmacht rozbił kilka sowieckich armii i wziął do niewoli pół miliona czerwonoarmistów.  W sierpniu 1941 roku pojawiła się niewiarygodna szansa zdobycia sowieckiej stolicy, zadania ciosu psychologicznego i wbicia bagnetu w serce ZSRS. Na przeszkodzie stanęły jednak braki w zaopatrzeniu i spowolnienie marszu, aż do nadejścia jesiennej pluchy, a później mrozów. Rozległy obszar Rosji zmusił Niemców do rozproszenia swojej potęgi militarnej, Hitler podzielił siły atakujących na kierunek kolebki rewolucji Leningradu,   potężnego ośrodka przemysłu, chluba ZSRS oraz Ukrainy i Kaukazu. Moskwa  przestała być celem wiodącym wbrew opiniom m.in. Heinza Guderiana.

Sowieci znali plan
Strona sowiecka miała doskonałe rozeznanie na temat zamiarów przeciwnika dzięki informacjom od aliantów i własnej agenturze.   Rosjanie mogli starannie przygotować swoje przeciwdziałanie. Późniejszy gensek KPZR Nikita Chruszczow byli zwolennikami uderzenia wyprzedzającego i rozbicia przeciwnika na pozycjach wyjściowych, a następnie szybkiego marszu w kierunku Dniepru. Zwolennikiem opcji defensywnej był marsz. Gieorgij Żukow.

Do 4 lipca 1943 roku w pasie o szerokości 300 km pięć armii sowieckiego Frontu Centralnego zgromadziło 8791 dział i moździerzy. Front Woroneski, zajmujący pas szerokości 244 km, miał 8219 dział i moździerzy. Rosjanie opanowali już produkcję pocisków podkalibrowych.  

Na północy występu kurskiego obronę prowadził Front Centralny dowodzony przez gen. Konstantego Rokossowskiego. Na zapleczu frontów obronę zabezpieczał Front Stepowy dowodzony przez gen. Iwana Koniewa. Tylko w pasie Frontu Centralnego od kwietnia do czerwca wykopano 5 tys. km okopów, zbudowano 300 km zapór inżynieryjnych, postawiono 400 tys. min, ustawiono 60 km zapór przeciwczołgowych. Sowieci stworzyli fałszywe miejsca koncentracji żołnierzy oraz atrapy czołgów i samolotów. Ponad 40 fałszywych lotnisk zostało zbudowanych z atrapami samolotów. Linie obronne  przypominały front zachodni z czasów I wojny światowej. Do końca czerwca 1943 roku w wybrzuszeniu kurskim Rosjanie zgromadzili 1,3 mln żołnierzy, 19 100 dział, 3444 czołgi i działa samobieżne oraz 2 900 samolotów. Armia niemiecka posiadała do bitwy ok. 900 tys. żołnierzy, ok. 10 tys. dział i moździerzy, 2 700 czołgów i 2 500 samolotów.  
 
Bitwa
Bitwa na Łuku Kurskim (Unternehmen Zitadelle, Курская битва), uważana za największą bitwę pancerną świata, rozpoczęła się nocą z 4 na 5 lipca 1943 roku. Rozgorzała wielka bitwa czołgów i baterii przeciwpancernych. W letnim żarze pancerze rozgrzane sprawiały, że żołnierze obu armii przechodzili piekło. Uczucie walki w morzu ognia potęgowały pożary i duszące dymy znad stepów. Nim Niemcy poderwali się o świcie do natarcia zostali ostrzelani przez sowieckie baterie.  5 lipca 1943 roku kilka minut przed godz. 2 na jednostki niemieckie, znajdujące się na pozycjach wyjściowych, spadła lawina ognia. Co najmniej 900 dział i moździerzy oraz sto „ katiusz " otworzyło morderczy ogień.  Trzy godziny później ogień otworzyła artyleria niemiecka i rozpoczęło się artyleryjskie przygotowanie natarcia 9. Armii generała Modela. Pozycje sowieckie zaatakowały formacje Junkersów, Heinkli i „Stukasów". Nad ranem 5 lipca 1943 roku ruszyło natarcie niemieckie. Ruszyły do ataku niemieckie czołgi i piechota. Twarde walki toczyły się na kierunku Małoarchangielska i w rejonie miejscowości Ponyri. Batalion niszczycieli czołgów „Ferdinand" i dwie kompanie kierowanych min typu „Goliath", wykonały przejścia w polach minowych.  Niemieckim żołnierzom z 6. Dywizji Piechoty drogę torowały czołgi 20. Dywizji Pancernej generała Mortimera Kessela i  kompanie „Tygrysów". Czołgi były wspierane przez bombowce nurkujące, które zaciekle okładały bombami pozycje wojsk sowieckich. Pociski burzące i odłamkowe niszczyły stanowiska sowieckich dział przeciwpancernych. Pułki piechoty dosłownie zostały starte w pył przez załogi atakujących „ Tygrysów".  W pierwszym etapie Rosjanie stracili 42 czołgi T-34.   Dowódca sowieckiej 13. Armii - generał Nikołaj Puchów, uratował sytuację kierując na zagrożony odcinek frontu pułk czołgów i brygadę ciężkiej artylerii. Ponosząc bardzo ciężkie straty jednostki  zniszczyły 40 czołgów niemieckich (PzKpfw. III i IV). Zakończył się pierwszy etap zmagań.

Złamana potęga  
10-15 lipca 1943 r. pod Prochorowką stoczona została największa bitwa pancerna II wojny światowej. 12 lipca 1943 roku rano doszło do wielkiego starcia nacierającego II Korpusu Pancernego SS z kontratakującą radziecką 5. Armią Pancerną Gwardii Po obu stronach brało udział w walce ponad 1200 czołgów i dział samobieżnych! Mimo początkowej przewagi, jaką dawało Niemcom posiadanie „Tygrysów” inicjatywę zyskiwały wojska radzieckie.  5. Armia Pancerna Gwardii poniosła ciężkie straty, Losy bitwy ważyły się. Wehrmacht i pancerne zagony SS mieli szansę na triumf, ale 10 lipca desant aliancki na Sycylię spowodował, że 13 lipca 1943 r. Hitler popełnił kardynalny błąd – wycofał część jednostek pancernych z frontu, by rzucić je do Italii.15 lipca dowództwo Grupy Armii "Południe" rozkazało zaniechanie walk i transport do Italii. Nim Niemcy dotarli na południe – alianci lądowali w Kalabrii, a na wschodzie armia niemiecka skazana już była na klęskę.

Porażka nazistów z lata 1943 r. zamieniła się stopniowo w klęskę na froncie od Zatoki Fińskiej po Krym. Sowiecki od tej chwili posuwali się skokami do przodu – najpierw w styczniu 1944 do dawnej granicy z Polską, w sierpniu 1944 – do Wisły, jesienią 1944 – do Dunaju, a w kwietniu 1945 – do Berlina.

Artur S. Górski

Warto poczytać

  1. sleeping-giants-18072018 18.07.2018

    Zastraszali firmy bo chcieli zniszczyć prawicowe media. Działalność lewicowej grupy została zdemaskowana

    Prawicowy portal Daily Caller ujawnił tożsamość założyciela organizacji Sleeping Giants, zajmującej się zastraszaniem firm zamieszczających reklamy w prawicowych mediach. Okazało się, że jej założyciel, Matt Rivitz, sam jest pracownikiem przemysłu reklamowego

  2. 1270SZTUCZNEMIESKO 18.07.2018

    Zgroza. Już za kilka lat w restauracjach będziemy jeść sztuczne mięso

    Świat stanął na głowie. Choć tę tendencję obserwujemy na wielu płaszczyznach, to jednak ostatnie dokonania holenderskich naukowców napawają nas przerażeniem. Tamtejsza spółka zaprezentowała pierwszego hamburgera, do którego mięso wyprodukowano w laboratorium

  3. 1270lenin12 17.07.2018

    Rosyjski zbrodniarz twarzą reklamy polskiej firmy. Przesadzili

    Lenin, to wbrew komunistycznej propagandzie, jeden z najkrwawszych dyktatorów ubiegłego stulecia.

  4. stop-pedofilii-14072018 14.07.2018

    Czy to krok w celu akceptacji pedofilii? Amerykańska strona internetowa chce zmiany słowa "pedofil" bo jest obraźliwie

    Thepreventionproject.org to strona internetowa o charakterze profilaktycznym, która zajmuje się badaniem oraz pomocą osobom, które posiadają skłonności pedofilskie

  5. 1270tuseksmieszek 13.07.2018

    Tusk wyśmiany przez amerykańskich dziennikarzy. Mocny komentarz Antoniego Macierewicza

    Donald Tusk chyba nie zdaje sobie sprawy z faktu, że w Europie niewielu traktuje go poważnie. Choć wielokrotnie dano mu to odczuć, on niezrażony stara się pokazac, że jest politykiem „z pierwszej ligi”. Próbował to udowodnić, pouczając Donalda Trumpa

  6. walesa02022018 09.07.2018

    Czy to atak sztabu wyborczego PO? Przychylne dla Jarosława Wałęsy komentarze pochodzą z tego samego komputera

    Zobacz zdjęcie z komentarzami dla Jarosława Wałęsy

  7. 1270prezydentandrzejwolyn 09.07.2018

    Prezydent oddający hołd wymordowanym Polakom? Dla lewactwa to powód do śmiechu!

    Trudno o większe zezwierzęcenie, niż wyśmiewanie się z osoby, która oddaje hołd ofiarom ludobójstwa. Jednak to, co dla przyzwoitych ludzi jest niedopuszczalne, dla wielu, wychowanych na publicystyce wiadomej gazety, jest rzeczą naturalną

  8. 1270jaroslawkacz1 06.07.2018

    Ordynarny atak na Jarosława Kaczyńskiego. „Totalni”, chcą „odstrzelić” prezesa PiS

    Opozycjo, opamiętaj się, bo może dojść do tragedii

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook