Jedynie prawda jest ciekawa


Zmarł malarz Jacek Sempoliński

30.08.2012

Wybitny malarz, rysownik i pedagog Jacek Sempoliński zmarł w wieku 85 lat. Był autorem cyklu obrazów odnoszących się do tematów z zakresu religii, kultury, filozofii. W czasach stanu wojennego Sempoliński był związany z ruchem kultury niezależnej.

"Wspaniały malarz, wspaniały człowiek, wielki artysta i pedagog. Nie zawsze zdarza się, że talent idzie w parze z intelektem. Był profesorem starej daty, jednym z tych autorytetów, których już nie ma" - powiedział  prorektor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Paweł Nowak. "To pokolenie na Akademii odchodzi. W czerwcu wnioskowaliśmy o nadanie profesorowi przez Ministerstwo Kultury medalu Gloria Artis. Uroczystość odbyła się w Zachęcie. Zdążyliśmy. To był mądry profesor, mądry artysta i autorytet. I mistrz. A to pojęcie - autorytetu i mistrza - powoli zanika" - wspominał.

Podczas uroczystości, na której Sempoliński został odznaczony złotym medalem Gloria Artis, artysta wspominał, że od dziecka lubił malować i nieustannie słyszał, że będzie malarzem. "Puszczałem to mimo uszu. Kiedy trochę dorosłem marzyłem, aby zostać tenorem operowym. Były dwie przeszkody - nie miałem ani głosu, ani słuchu" - opowiadał Sempoliński. Mówił, że nigdy nie zauważał kiedy solistka fałszuje. "Całe życie mam podejrzenia, że podobnie jest u mnie z malarstwem, że fałszuję" - żartował.

"Jacek był moim mistrzem. Nie uczył mnie malarstwa, ale uczył mnie myślenia i odczuwania tego, jak zamienić te uczucia w piękną frazę. To jest pisarz i myśliciel" - mówił podczas tej samej uroczystości rzeźbiarz Grzegorz Kowalski.

Sempoliński uważał, że określenia "mistrz" czy "arcydzieło" są czysto konwencjonalne, prowadzą do klasyfikacji, które w sztuce są zawodne i należy ich unikać. "Powiem więcej, świadomość i przymus, że ma się być dobrym, są dla artysty zabójcze. Artysta nie ma być dobrym, tylko mówić to, co ma do przekazania" - opowiadał w 2011 r. "Dziennikowi Łódzkiemu".

"Jacek Sempoliński należał do Arsenału, formacji, która działała m.in. pomiędzy kolorem a koloryzmem. Jego ucieczka od koloryzmu do koloru wydaje mi się najbardziej wartościową pracą, jaką wykonał" - powiedział o artyście malarz Marek Sobczyk. Zwrócił też uwagę na "upartą pracę Sempolińskiego w pejzażu, bycie w tej przestrzeni".

W rozmowie z portalem onet.pl w 2008 r. Sempoliński podkreślał, że jest daleki od "poczucia kapłaństwa sztuki". "To prowadzi do jakiegoś rozlubowania się w sztuce, co jest mi głęboko obce. Ja sztukę traktuję jako deskę ratunku, w sposób surowy. Jest mi potrzebna, ale ja jej nie kocham, nie mam dla niej uczuć miłosnych" - mówił.

Jacek Sempoliński urodził się 27 marca 1927 r. w Warszawie. W latach 1943-44 uczył się malarstwa w konspiracyjnej szkole im. Konrada Krzyżanowskiego w Warszawie. Po wojnie ukończył malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierunkiem m.in. Eugeniusza Eibischa. Od 1956 r. pracował jako pedagog na macierzystej uczelni, przechodząc wszystkie szczeble kariery, od asystenta do profesora.

Obok malarstwa sztalugowego początkowo uprawiał też scenografię i fresk. W latach 1953-57 wykonywał polichromie odbudowywanych kamieniczek Nowego i Starego Miasta w Warszawie. Jego twórczość malarska wpisuje się w kontekst dwu zjawisk polskiej sztuki powojennej: tradycji koloryzmu i etosu pokolenia Arsenału 55.

W cyklach z drugiej połowy lat 50. "Organy", "Viola da Gamba", "Kompozycja z trąbką" artysta nawiązywał do muzyki. Od lat 60. łączył motywy zaczerpnięte ze studiów pejzażu i architektury z rozwiązaniami kolorystycznymi i fakturowymi, bliskimi abstrakcji aluzyjnej; były to cykle "Łysica" i "Wiązy w Mąchocicach". W latach 70. skupiał uwagę na problemach koloru, światła, przestrzeni malarskiej, faktury np. w  cyklach "Światło i mrok", "Łąka - zachód słońca", "Studium przestrzeni".

Od końca lat 70. w malarstwie Sempolińskiego zaczęły uwypuklać się wątki egzystencjalne, wyrażane przez zmianę kolorystyki, używanie ciemnych błękitów, fioletów i zimnych szarości oraz dokonywanie fizycznej destrukcji płócien. Jego cykle: "Twarz" (od 1971), "Ukrzyżowanie" (od 1975), "Moc przeznaczenia Verdiego" (1977) i "Czaszka" (od lat 80.) dotykają problemów z zakresu religii, kultury, filozofii.

W okresie stanu wojennego artysta był związany z ruchem kultury niezależnej, znajdującej oparcie w Kościele. Uczestniczył w wielu wystawach tego nurtu, w tym w aranżacjach m.in. Janusza Boguckiego, Niny Smolarz i Marka Rostworowskiego.

W 2002 r. odbyła się duża wystawa retrospektywna jego malarstwa zatytułowana "A me stesso" ("Sobie samemu") w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta w Warszawie.

ansa/PAP

[fot. PAP/Grzegorz Michałowski]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook