Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Zaskakujący wynik konserwacji obrazu El Greca

25.11.2016
mid-16b25194
Zaskakujący wynik konserwacji obrazu El Greca

Ciekawymi wynikami zakończyła się konserwacja "Ekstazy św. Franciszka", jedynego w polskich zbiorach obrazu El Greca - na marginesie płótna odsłonięto autorską warstwę malarską, w wyniku czego obraz powiększył się. Odrestaurowane malowidło można oglądać w galerii w Sukiennicach.

"+Ekstaza św. Franciszka+ jest jedynym obrazem El Greca w zbiorach polskich. Wyniki badań konserwatorskich zaskoczą wiele osób" - powiedział dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie Andrzej Betlej. 

Z kolei znawca sztuki ks. prof. Andrzej Witko zauważył, że w Europie "polski El Greco", czyli "Ekstaza św. Franciszka", wciąż jest mało znany. "W wyniku konserwacji ponownie odkryliśmy El Greca, i można go zobaczyć dziś w pełnym blasku, jego wygląd jest najbardziej zbliżony do tego, jaki miał w pracowni artysty" - mówił ks. profesor na konferencji prasowej w piątek. 

O odkryciach dokonanych w czasie kilkumiesięcznej konserwacji w Muzeum Narodowym w Krakowie opowiedział Janusz Czop, kierownik zespołu specjalistów wykonującego restaurację. 

Najważniejsze z odkryć to odsłonięcie na marginesach płótna autorskiej warstwy malarskiej, skutkiem czego obraz powiększył się o 4 cm szerokości i o 2 cm wysokości. "W rezultacie mamy o 7 proc. więcej obrazu El Greca" - powiedział kierownik zespołu konserwatorów. 

Badacze odkryli też trzecie słowo sygnatury El Greca - "epoiei" ("wykonał"). Można również przeczytać cały podpis: "Domenicos Theotocopoulos epoiei" (pol. "El Greco wykonał"). Odsłonięto też i wyeksponowano czerwone linie, które są promieniami Boskiego światła nakierowanymi na stygmaty świętego. Prace konserwatorskie potwierdziły podejrzenie, że stygmat na habicie św. Franciszka nie był dziełem El Greca, ale został namalowany później i konserwatorzy podjęli decyzję o usunięciu go z obrazu. 

Po prezentacji w Galerii Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach obraz wróci do Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach, do którego należy. 

Konserwację obrazu dofinansowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Obraz zyskał też nową, mikroklimatyczną ramę, która będzie go zabezpieczała. Odrestaurowane malowidło zwiedzający mogą oglądać w galerii w Sukiennicach od soboty do 4 grudnia. 

Obraz El Greca datowany jest na lata 1575-1580. Nie wiadomo, kiedy trafił do Polski. Najprawdopodobniej kupił go w 1927 r. w antykwariacie ks. Stanisław Szepietowski na prośbę kuzyna ks. Franciszka Dąbrowskiego. Gdy ks. Dąbrowskiego przeniesiono do parafii w Kosowie Lackim, ten zabrał płótno ze sobą. 

Dzieło zostało odkryte w 1964 r., podczas inwentaryzacji zabytków, którą dla Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk przeprowadziły Izabella Galicka i Hanna Sygietyńska. "Ekstazę świętego Franciszka" znalazły w mieszkaniu proboszcza parafii w Kosowie Lackim. Galicka wspominała, że obraz był "duży, ciemny, zniszczony, w jednym rogu miał rozdarcie, ale było w nim coś intrygującego i pociągającego". Wcześniej płótno znajdowało się w dzwonnicy, gdzie wraz z innymi niepotrzebnymi rzeczami czekało na spalenie. Proboszcz zdecydował jednak, że dzieła spalić nie wypada i powiesił w swoim pokoju. 

Po dwóch latach badań historyczki sztuki nabrały przekonania, że autorem obrazu był El Greco. Potwierdziły to badania konserwatorskie pod kierunkiem prof. Bohdana Marconiego w 1974 r. Podczas konserwacji na płótnie znaleziono sygnaturę: "A. van Diick", a pod nią starszą, autentyczną: "Dominikos Theotoko." 

Po konserwacji obraz trafił do Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach, ale długo nie był wystawiany z obawy, że władze PRL-u mogłyby nakazać przekazanie go do muzeum państwowego. Od 2004 r. jest eksponowany w Siedlcach. 


ak/PAP 

[fot. PAP/Stanisław Rozpędzik]

Warto poczytać

  1. mid-17219129 19.02.2017

    Nie żyje Danuta Szaflarska

    Szóstego lutego 2017 roku legendarna aktorka skończyła 102 lata.

  2. wyklety 16.02.2017

    "Wyklęty" w kinach od 10 marca

    W filmie wystąpili także m.in. Hanna Świętnicka, Marcin Kwaśny, Piotr Cyrwus, Olgierd Łukaszewicz, Leszek Teleszyński, Jarosław Witaszczyk, Robert Wrzosek i Ignacy Gogolewski.

  3. da-vinci 14.02.2017

    "Dama z Gronostajem" na Nocy Muzeów

    "Dama z gronostajem" to najcenniejszy obraz znajdujący się w polskich zbiorach, jedyny autorstwa Leonarda da Vinci.

  4. KrzysztofPenderecki20080706 13.02.2017

    Penderecki uhonorowany nagrodą Grammy

    Kompozytor Krzysztof Penderecki otrzymał nagrodę fonograficzną Grammy w kategorii "Muzyka chóralna" za album "Penderecki Conducts Penderecki".

  5. tomasz 11.02.2017

    "Labirynt" - nowa wystawa zdjęć Tomasza Tyndyka

    "Labirynt" to debiutancki projekt aktora TR Warszawa i fotografa. Wystawa jest zbiorem fotografii teatralnych. Zdjęcia są czarno-białe, wykonywane techniką analogową. Obrazy są prezentowane w półmroku - dla oddania atmosfery panującej podczas spektakli.

  6. bd6dd09ceda2e5ea2d6ec57c0c00dbbc 08.02.2017

    Komisja Kultury za upamiętnieniem ks. Blachnickiego

    "Poświęcił całe swoje życie dobru ojczyzny" - napisano w projekcie uchwały.

  7. BukowinaTatrzanska 07.02.2017

    Karnawał w Bukowinie Tatrzańskiej

    Podczas Karnawału rywalizować będą najlepsze grupy kolędnicze.

  8. dwnld2059640437 06.02.2017

    Prezydent złożył życzenia urodzinowe tenorowi W. Ochmanowi

    - Pragnę (...) podziękować za wszystkie wzruszenia i przeżycia estetyczne, których doświadczamy dzięki pana wielkiemu kunsztowi i licznym talentom - napisał prezydent Andrzej Duda.

CS140fotMINI

Czas Stefczyka 140/2017

PDF (4,49 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook