Jedynie prawda jest ciekawa


Konferencja poświęcona R. Bolewsławskiemu

20.05.2016

Ryszardowi Bolesławskiemu, wielkiemu artyście teatru i kina pierwszej połowy XX wieku oraz jego karierze w Hollywood poświęcona jest międzynarodowa konferencja naukowa, która odbywa się w Warszawie.

W jego filmach występowali m.in.: Greta Garbo, Marlena Dietrich, Gary Cooper, Jadwiga Smosarska, Juliusz Osterwa czy Stefan Jaracz. Swoją karierę zaczął w Rosji, gdzie pod okiem Konstantego Stanisławskiego uczył się aktorstwa, a potem reżyserii. Zwieńczeniem jego kariery była praca w Hollywood. "Dziś jest postacią niemal zapomnianą i dlatego sylwetkę tego niezwykłego aktora, reżysera i pedagoga przybliża obecna konferencja +Ryszard Bolesławski, jego twórczość i jego czasy+ zorganizowana przez Akademię Teatralną im. A. Zelwerowicza - powiedziała PAP Agnieszka Koecher-Hensel, teatrolog z Instytutu Sztuki. 

"Badacze z Polski, Rosji oraz Stanów Zjednoczonych mierzą się z legendą Bolesławskiego" - dodała. Życiorys Bolesławskiego jest niezwykle bogaty - podkreśla Koecher-Hensel. Jako dziecko wyjechał do Rosji, gdzie dorastał i zdobywał pierwsze szlify w zespołach amatorskich. Zetknięcie z Konstantym Stanisławskim odmieniło jego życie, to pod jego okiem doskonalił się jako aktor, a później zdobywał umiejętności reżyserskie. Wiele zawdzięcza mu także Hollywood, w którym reżyserował swoje najlepsze filmy - zaznacza teatrolog. Ryszard Bolesławski, późniejszy reżyser, aktor, pedagog (nazwisko rodowe Srzednicki) urodził się w mazowieckiej Dębowej Górze w 1889 r. Jako dziecko wyjechał z rodziną do południowej Rosji. 

Tam rozpoczął edukację teatralną najpierw w amatorskich, a potem w prowincjonalnych zespołach. W 1908 r. został przyjęty do szkoły dramatycznej Moskiewskiego Teatru Artystycznego. Uczył się pod kierunkiem Konstantego Stanisławskiego i Włodzimierza Niemirowicza-Danczenki. Bolesławski szybko zwrócił się ku reżyserii. Zainteresował się też filmem, najpierw jako aktor, a następnie jako reżyser. To w jego filmie, kręconym dla rosyjskiej wytwórni, swój debiut ekranowy odnotował zesłany w czasie I wojny światowej w głąb Rosji wybitny polski aktor Juliusz Osterwa. Bolesławskiego zaproszono między innymi jako reżysera do Wielkiego Teatru Dramatycznego w stołecznym Piotrogrodzie, gdzie współpracował m.in. z Aleksandrem Błokiem. W styczniu 1920 r. opuścił Moskwę, aby powrócić do niepodległej już ojczyzny. Tu - najpierw w Poznaniu, a potem w warszawskim Teatrze Polskim - inscenizował m.in. takie sztuki jak "Mieszczanin szlachcicem" Moliera czy "Miłosierdzie" Rostworowskiego. Współpracowali z nim Karol Szymanowski, Leon Schiller, Stefan Jaracz oraz znakomity scenograf Wincenty Drabik. W czasie wojny 1920 roku ochotniczo zgłosił się do wojska i służył w stopniu podporucznika. W Polsce Bolesławski zrealizował trzy filmy, z których zachował się tylko - we fragmentach - "Cud nad Wisłą". Grały w nim ówczesne gwiazdy polskiego ekranu: Jadwiga Smosarska i Anna Belina (siostra Leona Schillera) oraz wybitni aktorzy teatralni: Wincenty Rapacki, Stefan Jaracz, Jerzy Leszczyński, Kazimierz Junosza-Stępowski. 

Wiosną 1921 r. wyjechał do Berlina, gdzie podjął pracę reżyserską z emigranckimi zespołami rosyjskimi. Następnie przez Wiedeń, Pragę, Sopot, Kopenhagę i Paryż dotarł do Nowego Jorku. Tu założył Amerykański Teatr Laboratorium (ALT), w którym wyreżyserował 10 premier. ALT był także szkołą dramatyczną. W niej Bolesławski nauczał sztuki aktorskiej według zmodyfikowanego przez siebie Systemu Stanisławskiego. Dzięki jego pracy System zyskał wielką popularność w Ameryce. Później nauki Bolesławskiego Lee Strasberg - student w ALT - spożytkował podczas pracy w Actors Studio. Doświadczenia pedagogiczne Bolesławski podsumował w książce "Acting. The First Six Lessons", wydanej w 1933 r. i od tej pory stale w Ameryce wznawianej. Tłumaczono ją na czeski, duński, serbski i polski oraz wydano w Anglii. Swe beletryzowane wspomnienia wojenno-ułańskie wydał Bolesławski w USA w dwu powieściach. Obie zajmowały czołowe miejsca na amerykańskich listach książkowych bestsellerów. W wielu wznowieniach publikowano je także w Niemczech, Anglii, Francji, Polsce, Danii, Szwecji, a w 2011 r. - w Rosji. Zdobył również uznanie na Broadwayu inscenizując tam klasyczne dziś dla musicalowej sceny widowiska "Trzej muszkieterowie" oraz "Król włóczęgów". Współpracował także ze swym dawnym znajomym, Gordonem Craigiem, gdy na Broadwayu postanowiono wystawić szekspirowskiego "Makbeta" z dekoracjami tego wybitnego reformatora sztuki dramatycznej. W roku 1929 zaangażowano Bolesławskiego do Hollywood. Pierwszy film w wytwórni Columbia wyreżyserował w 1930 r. 

Przez siedem lat stworzył 17 obrazów dla Metro Goldwyn Mayer, 20th Century, Selznick International i ponownie dla Columbii. Wysoko ceniono jego inteligencję reżyserską, kulturę narracji ekranowej i znakomite prowadzenie aktorów. Jako reżyser pracował niemal z całą czołówką ówczesnego Hollywood, m.in. z Marleną Dietrich, Garym Cooperem, Gretą Garbo, Clarkiem Gable. Filmy Bolesławskiego zdobyły dziewięć nominacji do Oscara w różnych kategoriach. Jeden jego obraz nagrodzono Oscarem specjalnym. Zmarł w Los Angeles 17 stycznia 1937 roku. 

Amerykańskie środowisko filmowe uczciło pamięć reżysera dedykowaną mu "gwiazdą" na hollywoodzkiej alei sław. Sesji naukowej zorganizowanej przez Akademię Teatralną w Warszawie towarzyszą wydarzenia: Filmoteka Narodowa pokazuje cykl filmów Ryszarda Bolesławskiego. 20 maja w warszawskim Teatrze Polskim otwiera się wystawa "Gdy Bolesławski przyjechał do Warszawy". Na zakończenie Konferencji w Teatrze Collegium Nobilium odbędzie się prezentacja filmu "zob. Bolesławski" zrealizowanego przez Piotra Kurzawę, studenta Wydziału Reżyserii AT oraz promocja książki "Lekcje aktorstwa Ryszarda Bolesławskiego" pod redakcją Ewy Uniejewskiej. Międzynarodowa Konferencja Naukowa "Ryszard Bolesławski, jego twórczość i jego czasy" trwa do 21 maja w Akademii Teatralnej - Teatr Collegium Nobilium, przy ul. Miodowej w Warszawie.

kk/PAP

[fot. mat. pras.]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook