Jedynie prawda jest ciekawa


Wystawa poświęcona Andrzejowi Przewoźnikowi

05.08.2013

W Muzeum Historycznym Miasta Krakowa otwarto w poniedziałek wystawę pokazującą dorobek naukowy i osiągnięcia Andrzeja Przewoźnika - wieloletniego sekretarza Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, który zginął w katastrofie smoleńskiej. To także prezentacja jego związków z Węgrami.

Ekspozycja zatytułowana "W naszej pamięci/Emlekeinkben. Andrzej Przewoźnik. 1963-2010. Katyń" została przygotowana z inicjatywy węgierskiego Ministerstwa Administracji Publicznej i Sprawiedliwości. Była pokazywana w 2011 r. w budapesztańskim Domu Terroru, a potem także w Warszawie, Białymstoku, Gdańsku i Wrocławiu.

W kontenerach używanych do transportu lotniczego bagaży wystawione zostały m.in. książki autorstwa Andrzeja Przewoźnika, jego indeks i dyplom ukończenia studiów na UJ, odznaczenia, kalendarz z odręcznymi zapiskami, wejściówki na uroczystości w Jedwabnem w 2001 r. i na Westerplatte w 2009 r. Zwiedzający zobaczą także torbę, zegarek i paszport dyplomatyczny, które ocalały po katastrofie smoleńskiej.

Wystawa ukazuje związki Andrzeja Przewoźnika z Węgrami oraz jego dorobek naukowy i osiągnięcia jako sekretarza Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, którym był przez 18 lat. Jego największą zasługą było wyjednanie zgody Rosji i innych państw poradzieckich na utworzenie na ich terenie Polskich Cmentarzy Wojennych - w Katyniu, Charkowie i Miednoje. Koordynował też i organizował renowację Cmentarza Orląt we Lwowie i wielu innych miejsc pochówków Polaków na świecie.

W otwarciu wystawy w Krakowie uczestniczyła wdowa po ostatnim prezydencie RP na uchodźstwie - Karolina Kaczorowska.

Wdowa po Andrzeju Przewoźniku powiedziała w poniedziałek, że bardzo się cieszy, iż wystawa jest pokazywana w Krakowie, mieście, z którego pochodził i które go ukształtowało. "Dla niego Kraków był kolebką tradycji, historii, miłości i szacunku do wolnego państwa i z tym poszedł dalej, z wielką wrażliwością na pamięć o ludziach, którzy oddawali życie za naszą wolność. Choć pracował w Warszawie, nigdy z Krakowa nie wyszedł" - mówiła Jolanta Przewoźnik. "Był człowiekiem z pasją. Nigdy nie zostawiał próśb, które do niego kierowano bez odzewu" - dodała.

Podczas debaty towarzyszącej otwarciu wystawy Jolanta Przewoźnik podkreśliła, że do każdej sprawy podchodził z wielką determinacją przygotowaniem merytorycznym i wytrwałością, czego przykładem jest renowacja Cmentarza Orląt we Lwowie.

Jak podkreślił historyk prof. Mariusz Wołos Andrzej Przewoźnik miał nieprawdopodobną żyłkę badacza - historyka czasów najnowszych, choć nie miał czasu, by tą pasję do końca zrealizować. "Trzeba mieć nieprawdopodobną wolę, by dokonać tego, co zrobił na Wschodzie Andrzej Przewoźnik. Nie chodzi tylko o cmentarze w Katyniu czy Miednoje, ale o setki tablic pamiątkowych rozsianych po całej Rosji" - mówił prof. Wołos.

Dodał, że historycy rosyjscy, którzy mają do Polaków choćby odrobinę sympatii, mówią o Przewoźniku i jego działalności na rzecz upamiętniania miejsc zbrodni sowieckich z największym szacunkiem. Jak zauważył prof. Wołos "w żadnym innym kierunku polityki pamięci nie mamy tak wiele do zrobienia, jak na Wschodzie".

Według prof. Jana Rydla - historyka, przewodniczącego Komitetu Sterującego Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność - Andrzej Przewoźnik umiał świetnie pisać i opowiadać o historii, a jednocześnie był krzepiącym przykładem kompetentnego, myślącego w kategoriach ponadpartyjnych urzędnika państwowego. "Rządy się zmieniały, a Andrzej Przewoźnik był człowiekiem niekwestionowalnym i niezastąpionym, z roku na rok coraz bardziej" - mówił prof. Rydel.

Jak podkreślił dyrektor sekretariatu Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność Rafał Rogulski Przewoźnik był bardzo trudnym, bo upartym negocjatorem, ale dzięki temu osiągał cel. Jak zauważył dyrektor Narodowego Centrum Kultury Krzysztof Dudek myślenie, które prezentował w swoich działaniach zmarły tragicznie sekretarz ROPWiM było "realizowaniem w praktyce polskiej polityki pamięci".

Wystawa w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, prezentowana dzięki zaangażowaniu Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność, potrwa do 1 września. Później ekspozycja ma być pokazywana w Katowicach, Łodzi, Szczecinie, Poznaniu, a w 2014 r. planowana jest jej prezentacja w Smoleńsku.

Andrzej Przewoźnik urodził się w 1963 r. Ukończył historię na UJ. Od 1986 r., jeszcze jako student działał na rzecz środowisk byłych żołnierzy AK. W latach 1990 - 92 pracował w Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie, od 1992 r. aż do śmierci był sekretarzem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Był również członkiem Rady Muzealnej Państwowego Muzeum KL Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu-Brzezince, Muzeum Niepodległości w Warszawie, Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu, wiceprzewodniczącym Rady Muzeum Wojska Polskiego oraz członkiem Rady Programowej Muzeum Powstania Warszawskiego.

Był autorem wielu publikacji i artykułów o charakterze naukowym oraz redaktorem naczelnym historycznego czasopisma "Niepodległość". Wspólnie z prof. Adamem Strzemboszem w 1999 roku napisał książkę "Generał Nil" o gen. Auguście Emilu Fieldorfie.

PAP/run


Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook