Jedynie prawda jest ciekawa


Wręczono nagrody Kustosz Pamięci Narodowej 2013

22.05.2013

Tomasz Merta został pośmiertnie odznaczony nagrodą Kustosza Pamięci Narodowej. Dodatkowo laureatami zostali Tadeusz Kukiz i Zdzisław Rachtan oraz Biblioteka Polska w Paryżu i Stowarzyszenie Upamiętnienia Polaków Pomordowanych na Wołyniu.

Nagrody wręczył w środę w Zamku Królewskim w Warszawie prezes IPN Łukasz Kamiński.

"W dzisiejszym dniu w sposób szczególny widzimy sens i znacznie pojęcia pamięć narodowa. Ten dzień pokazuje, że pamięć ta jest naszą wspólną troską i nikt nie jest zwolniony od dbania o nią" - powiedział Kamiński.

Prof. Tomasz Nałęcz odczytał list od prezydenta, który napisał m.in. "Historia to niezbędna część naszego fundamentu. Na tym fundamencie osadzona jest nasza obywatelska i narodowa wspólnota".

Nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej, przyznaną pośmiertnie Tomaszowi Mercie, odebrała Magdalena Merta. "Mój mąż uważał pamięć narodową za najważniejszy czynnik kształtujący naszą tożsamość. Dbał o nią nie tylko jako urzędnik, ale także jako publicysta, nauczyciel akademicki, ojciec, który wychowuje dzieci na świadomych swojej narodowości prawych Polaków" - powiedziała Magdalena Merta.

Tomasz Merta historyk myśli politycznej, był w latach 2005-2010 podsekretarzem stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego i generalnym konserwatorem zabytków. Był współinicjatorem projektu "Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką" oraz programu "Patriotyzm Jutra". Angażował się w powstanie Europejskiego Centrum Solidarności, Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum II Wojny Światowej, Muzeum Historii Polski. Zginął w katastrofie prezydenckiego samolotu w Smoleńsku 10 kwietnia 2010 roku.

Tadeusz Kukiz jest popularyzatorem historii i kultury Kresów Wschodnich. Urodził się w województwie tarnopolskim. W 1940 r. został zesłany wraz z matką i siostrą do Kazachstanu (ojciec został zamordowany przez NKWD). Do Polski wrócił w 1946 roku. Jest autorem sześciu książek cyklu "Madonny Kresowe", opisujących historię obrazów Matki Boskiej, które znalazły się po II wojnie światowej w Polsce, zabrane przez opuszczających swe miejscowości Polaków. Napisał także książę o stronach rodzinnych "Ziemia radziechowska i ludzie stamtąd".

Zdzisław Rachtan był żołnierzem Narodowej Organizacji Wojskowej i Armii Krajowej. Odbierając nagrodę Zdzisław Rachtan nawiązał do opieki nad miejscami związanymi z walką Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury". "Zajmujemy się kilkudziesięcioma miejscami naznaczonymi nie tylko przez klęski, ale i zwycięstwa" - podkreślił. Jest jednym z inicjatorów ufundowania kapliczki Matki

Boskiej Bolesnej - pomnika AK na Wykusie w Górach Świętokrzyskich, gdzie mieściła się baza oddziału "Ponurego" oraz organizatorem corocznych czerwcowych spotkań na Wykusie, gromadzących kombatantów a w latach 70. i 80 XX w. także ludzi opozycji demokratycznej. Przyczynił się do sprowadzenia w 1987 roku z ZSRS do Polski prochów mjr Jana Piwnika, poległego w 1944 r. i pochowania ich w klasztorze w Wąchocku. Jest współtwórcą archiwum środowiska kombatanckiego "Ponury" - "Nurt".

Nagrodę dla Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu odebrała przewodnicząca stowarzyszenia Janina Kalinowska. Zwróciła się z apelem do IPN o jak najszybsze zakończenie śledztw w sprawach zbrodni popełnianych przez ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu w 1943 roku.

Stowarzyszenie zostało założone przez sieroty wołyńskie - tych, którzy stracili swych ojców i matki, zamordowanych przez Ukraińską Powstańczą Armię. Stowarzyszenie stworzyło w Zamojskiej Rotundzie kryptę - miejsce pamięci, w której znalazły się tablice z nazwiskami kilku spośród kilkudziesięciu tysięcy Polaków zamordowanych na Wołyniu. W latach 90. XX w. w 31 miejscach zbrodni stowarzyszenie postawiło krzyże. "Jeździmy w te miejsca kilka razy w roku, składamy biało-czerwone wieńce, zapalamy znicze, odmawiamy Wieczne odpoczywanie" - powiedziała Janina Kalinowska. Stowarzyszenie zajmuje się też organizacją wydarzeń upamiętniających ofiary zbrodni na Wołyniu.

Dyrektor Bibliotek Polskiej w Paryżu Kazimierz Piotr Zaleski, odbierając nagrodę Kustosz Pamięci

Narodowej przyznaną tej instytucji, powiedział, że jest to najważniejsza placówka kultury polskiej za granicą. Corocznie organizuje ona 50 imprez kulturalnych i naukowych. Wyraził nadzieję, że nagroda przyczyni się do większego zainteresowania kraju Biblioteką Polską.

Biblioteka Polska w Paryżu została założona w 1838 roku przez emigrantów z księciem Adamem Jerzym Czartoryskim na czele i jest najstarszą instytucją polską poza granicami kraju. Związani z nią byli m.in. Adam Mickiewicz i Julian Ursyn Niemcewicz. Biblioteka oprócz księgozbioru posiada akta polskich instytucji emigracyjnych, spuściznę wybitnych Polaków mieszkających we Francji, pamiętniki i dzienniki z lat II wojny w kraju i na emigracji oraz z czasów PRL.

Nagroda "Kustosz Pamięci Narodowej" przyznawana jest przez IPN od 2002 roku osobom, polskim oraz zagranicznym instytucjom, organizacjom społecznym za szczególnie aktywny udział w upamiętnianiu historii Polski i Polaków w latach 1939-1989, a także za działalność publiczną, zbieżną z ustawowymi celami Instytutu Pamięci Narodowej.

PAP, lz

[fot: CCWikimedia]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook