Jedynie prawda jest ciekawa


Tego nie wiedziałeś o Polsce i Turcji!

12.03.2014

Oficjalna korespondencja między władcami, traktaty pokojowe, mapy i fotografie postaci ze wspólnej historii np. gen. Józefa Bema znalazły się na wystawie w Archiwum Głównym Akt Dawnych, zorganizowanej w 600-lecie stosunków dyplomatycznych polsko tureckich.

Jak podkreślają przedstawiciele placówki, w Archiwum Głównym Akt Dawnych zachował się najszerszy zbiór dokumentów dotyczących relacji polsko-tureckich.

"A relacje te były jak wiadomo niezwykłe i ważne i dość istotnie wpływały na stosunki na Starym Kontynencie. Jak zaznacza we wstępie do katalogu wystawy dyrektor Władysław Stępniak, był to okres wojen i rywalizacji, który przeplatał się z latami pokoju, kiedy to oba państwa łączyły więzy współpracy i wzajemnego poszanowania odmienności religijnej i obyczajowej, a towarzyszyła temu wzajemna fascynacja kulturą i stylem. O tych właśnie zjawiskach, wydarzeniach i związanymi z nimi ludziach opowiada ta ekspozycja" - mówił w środę podczas otwarcia wystawy "600 lat kontaktów polsko-tureckich 1414-2014" zastępca naczelnego dyrektora Archiwów Państwowych Andrzej Biernat.

Ambasador Turcji w Polsce Yusuf Ziya Oezcan podkreśli wagę archiwaliów dla wspólnej historii i przypomniał, że podobna ekspozycja poświęcona stosunkom polsko-tureckim została również otwarta kilka dni wcześniej w stambulskim muzeum Sakip Sabanci z udziałem prezydentów Polski Bronisława Komorowskiego i Turcji Abdullaha Gula.

Zgodnie z "Kronikami" Jana Długosza stosunki dyplomatyczne między Polską a Turcją zostały nawiązane w 1414 r. Polskich posłów, Jakuba Skarbka z Góry i Grzegorza Ormianina, na dwór sułtana tureckiego wysłał król Władysław Jagiełło, który zdecydował się na interwencję dyplomatyczną, by doprowadzić do przerwania ataków tureckich na państwo węgierskie. Poselstwo zakończyło się sukcesem. Sułtan Mehmed I przyjął posłów łaskawie, zgodził się na wypuszczenie jeńców węgierskich i zawarcie rozejmu.

"Tych 600 lat stosunków nie da się oczywiście opowiedzieć w krótkich słowach. W dziale tureckim Archiwum Koronnego Warszawskiego znajduje się 1,5 tys. dokumentów, które na przestrzeni wieków trafiały do Polski z kancelarii osmańskich. Wybraliśmy jedynie część z nich, by zabrać zwiedzających w podróż w czasie. Są to szeroko pojęte traktaty dyplomatyczne, obejmujące także instrukcje dla posłów, spróbujemy pokazać też jak powstawał dokument w kancelarii osmańskiej. W naszych stosunkach zdarzały się oczywiście wojny, przede wszystkim jednak dominował pokój i przedstawimy tych, którzy go pielęgnowali, pośredników w kontaktach dyplomatycznych, posłów, gońców i tłumaczy" - opowiadał komisarz wystawy, dyrektor Archiwum Głównego Akt Dawnych Hubert Wajs.

Wśród prezentowanych dokumentów znalazły się m.in. listy pisane przez żonę sułtana Sulejmana, pochodzącą prawdopodobnie z ówczesnych kresów Rzeczpospolitej Roksolanę do króla Zygmunta Augusta. "Pragniemy także pokazać tych, którzy z Polski do Turcji docierali w tamtych czasach – dyplomatów, kupców czy pielgrzymów. Chcemy również wspomnieć o szeroko rozumianych wpływach kulturalnych, wzajemnym oddziaływaniu. Z języka tureckiego pochodzi m.in. określenie ciemnej maści konia jako +karej+ czy słowo +bazar+. Pokazujemy co robił w Stambule nasz wieszcz Adam Mickiewicz, który tam zresztą zmarł, dlaczego w ziemi tureckiej spoczywa dyktator powstania styczniowego Marian Langiewicz oraz związki poety tureckiego Nazima Hikmeta Borzęckiego z Polską" - mówił Wajs.

Przypomniał także, że po zakończeniu I wojny i odzyskaniu niepodległości Polska parafowała traktat o przyjaźni z Turcją jeszcze przed podpisaniem traktatu pokojowego w Lozannie. Podkreślił, że również obecnie stosunki te są bliskie m.in. tureckie konsorcjum jest jednym z budującym drugą listę metra w Warszawie. Na wystawie znalazły się również m.in. mapy obrazujące zmiany terytorialne dotyczące Rzeczpospolitej i Turcji na przestrzeni wieków oraz dzieje polskiej wsi Adampol koło Stambułu.

Ekspozycji towarzyszy prezentacja zdjęć głównie z okolic miasta Bursa, dawnej stolicy tureckiej, do której było skierowane poselstwo inicjujące polsko-tureckie stosunki dyplomatyczne.

Wystawa "600 lat kontaktów polsko-tureckich 1414-2014" będzie czynna do 29 marca.

PAP, lz

[fot:sxc.hu]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook