Jedynie prawda jest ciekawa


Przyjdź na “Opowieści z Kresów”

17.06.2014

O pierwszym golu w historii polskiej piłki nożnej, Panoramie Racławickiej i Powszechnej Wystawie Krajowej we Lwowie w 1894 r. będzie można posłuchać podczas spotkania "Chwała Galicji" z cyklu "Opowieści z Kresów" w środę w warszawskim Domu Spotkań z Historią.

To, już 85., spotkanie z tego cyklu, autor Tomasz Kuba Kozłowski poświęci największemu przedsięwzięciu gospodarczemu i kulturalnemu końca XIX wieku na ziemiach polskich, jakim była Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie w 1894 roku.

Na obszarze 46 hektarów wzniesiono wtedy 129 pawilonów, w tym rotundę dla powstałej na tę okazję monumentalnej Panoramy Racławickiej. Z myślą o przybywających uruchomiono pierwszy tramwaj elektryczny i kolejkę linową. Uroczyste otwarcie wystawy nastąpiło 5  czerwca 1894 r.  i można ją było zwiedzać przez cztery i pół miesiąca.

"Ta wielka wystawa osiągnięć gospodarczych, naukowych i kulturalnych Galicji była też prezentacją dzieł sztuki i kultury narodu polskiego ze wszystkich, znajdujących się pod zaborami ziem polskich - powiedział PAP Tomasz Kuba Kozłowski. - Specjalnie przyjechał na wystawę cesarz Austro-Węgier Franciszek Józef I, zjeżdżali się goście z najdalszych stron; w sumie wystawę zwiedziło 1 mln 150 tysięcy osób, czyli dziesięciokrotnie więcej niż wynosiła liczba mieszkańców ówczesnego Lwowa".

Specjalnie z okazji wystawy powstała monumentalna Panorama Racławicka Wojciecha Kossaka i Jana Styki, dla której wzniesiono rotundę. "To było cudo. Na świecie panowała wtedy moda na malarskie panoramy o tematyce historycznej, batalistycznej czy religijnej, ale u nas była to pierwsza taka panorama a do tego przedstawiająca ważny fragment insurekcji kościuszkowskiej - zwycięstwo wojsk polskich pod dowództwem gen. Tadeusza Kościuszki nad wojskami rosyjskimi gen. Aleksandra Tormasowa. Był to więc ważny akcent patriotyczny" - mówił Kozłowski.

Oprawę wystawy tworzyły imprezy towarzyszące, m.in. II zlot Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". "Przez dwa dni w lipcu 1894 r. odbywały się wielkie pokazy gimnastyczne +Sokołów+ z całej, będącej pod zaborami, Polski. 14 lipca w przerwie między pokazami gimnastycznymi odbył się pierwszy w historii mecz futbolowy - opowiadał PAP Kozłowski. - Na boisku pojawiły się dwie drużyny +Sokoła+ lwowskiego i +Sokoła+ krakowskiego, bramkę stanowiły dwie tyczki. W szóstej minucie meczu gola strzelił 16-letni Włodzimierz Chomicki, student z lwowskiego seminarium nauczycielskiego. Sędzia Zygmunt Wyrobek, jeden z współzałożycieli +Sokoła+ odgwizdał koniec meczu, no bo już przecież padła bramka. Nie znano wtedy jeszcze wszystkich reguł gry, która przybyła do nas z Anglii, ale ten mecz i tę bramkę należy uznać za pierwsze takie wydarzenia w historii polskiej piłki nożnej" - podkreślił Kozłowski.

"Niestety - zauważył - nie potrafiliśmy tego faktu odpowiednio zapisać w historii, ani wykorzystać go współcześnie. To Ukraińcy podczas ostatnich Mistrzostw Europy promując swoją piłkę nożną powoływali się na gola Chomickiego jako na pierwszy w ich historii strzał na bramkę. A przecież wtedy to nie miało nic wspólnego z Ukrainą".

Spotkanie "Chwała Galicji" z cyklu "Opowieści z Kresów odbędzie się dwukrotnie o godz. 12 i 18 w środę w warszawskim Domu Spotkań z Historią.

PAP, lz 

[fot:  Wikimedia/CC-BY-3.0]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook