Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. lublin 29.05.2016

    Od piątku w Lublinie festiwal "Kontynenty"

    Ideą festiwalu jest zachęcenie publiczności do aktywnego poznawania świata, poszukiwania inspiracji w różnych, nieraz odmiennych kulturach poznawanych w czasie podróży.

  2. ffffgggghhh-082 27.05.2016

    Dzień Dziecka w Warszawie

    Warszawskie instytucje kultury przygotowały szereg atrakcji dla najmłodszych mieszkańców stolicy w Dzień Dziecka.

  3. ministerstwokulturyfratriaSI 25.05.2016

    Nowa polityka muzealna resortu kultury

    Prowadzimy intensywne prace legislacyjne, nadrabiając zaległości, ale też wyznaczając nowe cele legislacyjne - powiedział we wtorek szef MKiDN Piotr Gliński, wskazując m.in. na trwające prace nad tzw. dużą ustawą medialną. Podkreślił też prowadzenie przez resort "nowej polityki muzealnej".

  4. P1030460 24.05.2016

    Oratorium w hołdzie prześladowanym za wiarę

    W Kadzielni zostanie wykonane oratorium, które jest hołdem oddanym prześladowanym chrześcijanom.

  5. maqur 23.05.2016

    Prochy Marqueza wróciły do ojczyzny

    Cartagena to miasto w Kolumbii, w którym Marquez rozpoczął swoją literacką karierę i - jak powiedział jego przyjaciel, Juan Gossain - gdzie "zawsze chciał być".

  6. eer4 20.05.2016

    Konferencja poświęcona R. Bolewsławskiemu

    "Dziś jest postacią niemal zapomnianą i dlatego sylwetkę tego niezwykłego aktora, reżysera i pedagoga przybliża obecna konferencja"

  7. sdminstagramwydkrakow2016 19.05.2016

    Ruszają koncerty promujące idee wolontariatu

    Pod hasłem "Are you ready?" w Krakowie, Zabrzu, Wrocławiu i Warszawie odbędą się koncerty promujące ideę wolontariatu. Wystąpią na nich ambasadorzy Światowych Dni Młodzieży m.in. Arkadiusz "Arkadio" Zbozień, Dariusz Malejonek z formacją Maleo Reggae Rockers i raper Tau.

  8. festi 17.05.2016

    Patriotyczne śpiewanie w Dębicy

    Do 10 czerwca mogą zgłaszać się wykonawcy zainteresowani udziałem w Ogólnopolskim Festiwalu Piosenki Religijnej i Patriotycznej "Polonia Semper Fidelis".

CS131FOTMINI

Czas Stefczyka 131/2016

PDF (5,82 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook