Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. b31f3e269cb415c0fdbc939147712a99 29.10.2014

    90 urodziny wielkiego artysty Zbigniewa Herberta

    90 lat temu - 29 października 1924 roku - urodził się Zbigniew Herbert, jeden z najważniejszych polskich poetów XX wieku, pisarz o wielkim dorobku, wyjątkowym autorytecie artystycznym i moralnym, o biografii tragicznie uwikłanej w historię XX wieku.

  2. herbertSI 27.10.2014

    "Herbert, a ruch myśli"

    "Jedyny programowy cel Pana Cogito to być przyzwoitym" - mówiła Brigitte Gautier podczas konferencji w Bibliotece Narodowej zorganizowanej z okazji 90. rocznicy urodzin poety.

  3. CZESLAAA 25.10.2014

    „Został ci tylko Wojewódzki. Wyjeżdżaj, może cię Kuba przyjmie!”

    Majewski odpowiada Mozilowi na piosenkę „Nienawidzę cię Polsko”.

  4. e6126e7f5c8036cb54026b01f03e9a22 24.10.2014

    „Maleo”: „Tym bohaterkom taka płyta się po prostu należała”

    TYLKO we "wSieci" trzy premierowe utwory z płyty Panny Wyklęte/Wygnane. Jeszcze w kioskach!

  5. fs 23.10.2014

    Bojkotuj Halloween, idź na Matteo!

    Przebieramy dzieci w kostiumy. Cieszymy się, jak przychodzą do nas do domu i nie chcąc im psuć zabawy dajemy kilka cukierków. Co w ten sposób robimy?

  6. 21.10.2014

    Tylko we wSieci! Relacja z planu filmu "Wołyń"!

    Trzepnie po sercu i głowie. Sponiewiera. Ale remisu nie będzie - zapowiada reżyser w rozmowie z tygodnikiem.

  7. IMG6458 20.10.2014

    Posłuchajcie nowych piosenek „Panien Wygnanych”

    Trzy nowe utwory na płycie CD. W prezencie z tygodnikiem „wSieci”.

  8. Flagoftradeunionsolidarnosc 19.10.2014

    Krótka historia Solidarności

    "Krótka historia Solidarności. 1980-1989" to najnowsza książka wydana przez Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku. Jej autor, Jan Skórzyński, adresuje ją do szerokiej grupy odbiorców, tych, którzy osobiście przeżyli tamte czasy, jak i młodszego pokolenia.

CS112fotMINI

Czas Stefczyka 112/2014

PDF (5,64 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook