Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. tadeusz-rozewicz 30.09.2016

    Różewicz we Wrocławskim Teatrze Współczesnym

    "Nauka chodzenia" - spektakl oparty na fragmentach dramatów, prozy oraz poezji Tadeusza Różewicza to najnowsza produkcja Wrocławskiego Teatru Współczesnego. Premiera przedstawienia odbędzie się 7 października.

  2. adagio 28.09.2016

    Film Wajdy polskim kandydatem do Oscara

    "Powidoki" Andrzeja Wajdy powalczą o statuetkę w kategorii "najlepszy film nieanglojęzyczny".

  3. Zrzut-ekranu-2016-09-25-o-150503 25.09.2016

    Od środy Festiwal "Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci"

    Pokazy filmów, koncerty, warsztaty i spotkania filmowców, muzyków, literatów, historyków i producentów; konkursy, seminaria i wernisaże odbędą się m.in. podczas Festiwalu "Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci" w dniach od 28 września do 1 października w Gdyni.

  4. IMG8079 20.09.2016

    Ponad 800 pomysłów na film historyczny o Polsce

    "Według wstępnej oceny komisji, poziom nadesłanych prac jest wysoki".

  5. mid-16919064 19.09.2016

    Łódzkie instytucje kultury dostaną dofinansowanie z UE

    Minister kultury Piotr Gliński podpisał pięć umów na dofinansowanie placówek kultury - EC1, Muzeum Sztuki, Zespołu Szkół Muzycznych im. Moniuszki oraz Akademii Muzycznej im. Bacewiczów.

  6. sprawiedliwistef1709 17.09.2016

    „Sprawiedliwi zdrajcy". Ukraińcy ratujący Polaków

    Nie wiadomo, ilu Polaków uratowali ich ukraińscy sąsiedzi. Witold Szabłowski, autor "Sprawiedliwych zdrajców" szacuje, że może chodzić o kilka tysięcy osób.

  7. Dywizjon303incolor 16.09.2016

    Legenda przestworzy na planie "Dywizjonu 303"

    Legendarny Hurricane – brytyjski samolot myśliwski, taki jakim latali piloci z Dywizjonu 303 - przyleciał na plan filmu o polskich lotnikach.

  8. opera-szczecin 14.09.2016

    60-lecie Sceny Muzycznej w Szczecinie

    Koncertem z udziałem 100 muzyków z Polski i Niemiec szczecińska Opera na Zamku zainauguruje 25 września nowy sezon artystyczny.

CSdoSI135fotMINI

Czas Stefczyka 135/2016

PDF (7,49 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook