Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. mid-17219129 19.02.2017

    Nie żyje Danuta Szaflarska

    Szóstego lutego 2017 roku legendarna aktorka skończyła 102 lata.

  2. wyklety 16.02.2017

    "Wyklęty" w kinach od 10 marca

    W filmie wystąpili także m.in. Hanna Świętnicka, Marcin Kwaśny, Piotr Cyrwus, Olgierd Łukaszewicz, Leszek Teleszyński, Jarosław Witaszczyk, Robert Wrzosek i Ignacy Gogolewski.

  3. da-vinci 14.02.2017

    "Dama z Gronostajem" na Nocy Muzeów

    "Dama z gronostajem" to najcenniejszy obraz znajdujący się w polskich zbiorach, jedyny autorstwa Leonarda da Vinci.

  4. KrzysztofPenderecki20080706 13.02.2017

    Penderecki uhonorowany nagrodą Grammy

    Kompozytor Krzysztof Penderecki otrzymał nagrodę fonograficzną Grammy w kategorii "Muzyka chóralna" za album "Penderecki Conducts Penderecki".

  5. tomasz 11.02.2017

    "Labirynt" - nowa wystawa zdjęć Tomasza Tyndyka

    "Labirynt" to debiutancki projekt aktora TR Warszawa i fotografa. Wystawa jest zbiorem fotografii teatralnych. Zdjęcia są czarno-białe, wykonywane techniką analogową. Obrazy są prezentowane w półmroku - dla oddania atmosfery panującej podczas spektakli.

  6. bd6dd09ceda2e5ea2d6ec57c0c00dbbc 08.02.2017

    Komisja Kultury za upamiętnieniem ks. Blachnickiego

    "Poświęcił całe swoje życie dobru ojczyzny" - napisano w projekcie uchwały.

  7. BukowinaTatrzanska 07.02.2017

    Karnawał w Bukowinie Tatrzańskiej

    Podczas Karnawału rywalizować będą najlepsze grupy kolędnicze.

  8. dwnld2059640437 06.02.2017

    Prezydent złożył życzenia urodzinowe tenorowi W. Ochmanowi

    - Pragnę (...) podziękować za wszystkie wzruszenia i przeżycia estetyczne, których doświadczamy dzięki pana wielkiemu kunsztowi i licznym talentom - napisał prezydent Andrzej Duda.

CS140fotMINI

Czas Stefczyka 140/2017

PDF (4,49 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook