Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. cat-mackiewicz 20.11.2014

    Wystawa zdjęć Cata-Mickiewicza w Krakowie

    Blisko 80 zdjęć zrobionych przez Stanisława Cata-Mackiewicza w latach emigracji, będzie można zobaczyć na specjalnej wystawie w Krakowie.

  2. ddsg 19.11.2014

    Spektakl "Jacek Kaczmarski - lekcja historii"

    "Jacek Kaczmarski - lekcja historii" w reżyserii Jacka Bończyka to spektakl nie tylko dla miłośników twórczości Jacka Kaczmarskiego, ale też tych interesujących się historią i malarstwem. Premiera odbędzie się w sobotę w warszawskim teatrze Ateneum.

  3. net-14b15220 18.11.2014

    Alan Rickman: Mam przyjaciół z Polski

    Brytyjski aktor Alan Rickman, który gościł na festiwalu Camerimage w Bydgoszczy, opowiadał w rozmowie z PAP o swoim filmie "A Little Chaos", przyjaźni z Polakami i fascynacji polską kuchnią. Artysta jest kolejnym laureatem nagrody im. Krzysztofa Kieślowskiego.

  4. r 15.11.2014

    Unikatowe dzieło Witkacego w Muzeum Tatrzańskim

    Portret Krystyny i Ludwika Fischerów autorstwa Witkacego został zakupiony za ćwierć miliona zł i po raz pierwszy zaprezentowany w piątek w Muzeum Tatrzańskim – Galerii Sztuki XX wieku w willi Oksza. Obraz przez 89 lat był w rodzinnej kolekcji Fischerów.

  5. MatkaBoskaKodenskaYT 12.11.2014

    Od Podlasia po Rzym

    Niezwykłe losy obrazu Matki Boskiej Kodeńskiej w filmie „Błogosławiona wina”.

  6. 659753 05.11.2014

    Bieg Niepodległości ku pamięci rotmistrza Pileckiego

    Postać rotmistrza Witolda Pileckiego będzie motywem przewodnim XXVI Biegu Niepodległości, w którym 11 listopada weźmie udział 15 tys. biegaczy. Uczestnicy pokonają trasę o długości 10 km. Bieg o godz. 11.11 wystartuje syn rotmistrza Andrzej Pilecki.

  7. ZaduszkiKatynskieSI 04.11.2014

    Zaduszki Katyńskie w tygodniku "Niedziela"

    "Obowiązkiem każdego z nas jest kultywowanie pamięci o tych, którzy polegli w służbie Ojczyźnie i przywracanie jej w świadomości narodowej".

  8. melasi 03.11.2014

    Mela Koteluk w Stodole! Polecamy!

    Artystka pracuje aktualnie nad nowym albumem. Premiera płyty planowana jest na jesień 2014 roku. Pierwszy singiel z nowego albumu, zatytułowany Fastrygi znajduje się od czerwca w czołówce Listy Przebojów Programu 3.

CS113FOTMINI

Czas Stefczyka 113/2014

PDF (4,45 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook