Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. kyks 29.01.2015

    Nie żyje bluesman Jan "Kyks" Skrzek

    Jan "Kyks" Skrzek zmarł w Katowicach, miał 61 lat.

  2. dsddgdf 27.01.2015

    "Autoportret z poetą" w Turku

    W Turku odbyła się wystawa "Autoportret z poetą", która zawiera 26 obrazów olejnych namalowanych przez Krzysztofa Trzaskę z Warszawy, inspirowanych przez piosenki Jacka Kaczmarskiego. Każdy obraz dotyczy konkretnego utworu barda.

  3. zly 26.01.2015

    Będzie "Zły"

    W połowie marca rozpoczną się zdjęcia do „Złego” na motywach powieści Leopolda Tyrmanda. Twórcą filmu jest Xawery Żuławski, reżyser filmu „Wojna polsko-ruska". Plejadzie polskich aktorów będzie asystowało trzy tysiące statystów.

  4. 1024px-BackwallofAcademyofFineArtsinGdansk 25.01.2015

    Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku ma 70 lat

    70. rocznicę powstania obchodzi w tym roku Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku. Z tej okazji przygotowanych zostanie kilkadziesiąt wystaw. Jednym z najważniejszych elementów obchodów jubileuszu uczelni będzie otwarcie w grudniu parteru Wielkiej Zbrojowni.

  5. jutrznia 22.01.2015

    W Warszawie "Jutrznia za Nienarodzonych"

    Nabożeństwo odbędzie się 1 lutego w Katedrze św. Floriana i Św. Michała Archanioła.

  6. smolensk-film-matprasowe 21.01.2015

    Trwają castingi do filmu "Smoleńsk"

    Na planie pojawi się kilkudziesięciu aktorów, ale chętnych jest znacznie więcej.

  7. gerson 20.01.2015

    "Wojciech Gerson i jego szkoła" - wystawa w Szczecinie

    Wystawa zostanie otwarta w środę w Muzeum Narodowym w Szczecinie.

  8. 9b63e6b06fd246c258edeebbdf12ff8d 19.01.2015

    „Nuty nadziei” - koncert na rzecz prześladowanych chrześcijan

    2TM 2,3, Adam Nowak, Jan Trebunia Tutka, Maleo Reggae Rockers, New Life’ m, Mate.o Otremba, Fabryka i projekt „Kto ty jesteś”, a w nim Marika, Lilu i dzieci - to znakomici polscy artyści, którzy zaśpiewają i zagrają dla chrześcijan prześladowanych na Bliskim Wschodzie.

Facebook