Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. herbort 28.07.2014

    16 lat temu zmarł Zbigniew Herbert

    28 lipca 1998 roku w Warszawie odszedł Zbigniew Herbert, jeden z najwybitniejszych polskich poetów.

  2. kaczmarski 24.07.2014

    XI Festiwal Piosenki Poetyckiej im. Jacka Kaczmarskiego

    19 wykonawców z niemal całej Polski weźmie udział w konkursowych przesłuchaniach XI Festiwalu Piosenki Poetyckiej im. Jacka Kaczmarskiego "Nadzieja". Impreza rusza w piątek w Kołobrzegu (Zachodniopomorskie). Potrwa dwa dni.

  3. 800px-KrzysztofKamilBaczynski-tablicapamiatkowa 23.07.2014

    Niezliczone straty kultury w czasie powstania

    Nie da się do końca policzyć ile polska kultura straciła podczas powstania warszawskiego; bo jaką wartość miałaby dla polskiej kultury twórczość Baczyńskiego, gdyby przeżył? Nie potrafimy sobie dzisiaj nawet tego wyobrazić - mówi minister kultury Małgorzata Omilanowska.

  4. 00cce329e477973490c1fde1f0c7f565 22.07.2014

    Nowy film o polskich służbach specjalnych

    Patryk Vega jak pisze portal „wNas.pl” po kilku słabych i kompromitujących komediach ma szansę w dobrym stylu wrócić z filmem dotyczących pracy policji, a dokładnie służb specjalnych. W jego najnowszej produkcji poruszany jest m.in. wątek śmieci Andrzeja Leppera.

  5. kilarsi 17.07.2014

    Żyje z nami swoją muzyką

    82. rocznica urodzin wielkiego Polaka – śp. Wojciecha Kilara. „Bogu więc niech będą dzięki, że żył wśród nas.”

  6. jeff-bauman-2 16.07.2014

    Ofiara zamachu w Bostonie zagra w filmie

    Jeff Bauman, który w czasie ubiegłorocznych zamachów w Bostonie stracił obie nogi zagra w filmie, którego scenariusz powstanie na podstawie książki, którą sam napisał.

  7. hkj 15.07.2014

    Uczciwy i poczciwy Sienkiewicz. Henryk Sienkiewicz

    Polski noblista i jeden z największych pisarzy w historii Polski Henryk Sienkiewicz był spokojnym człowiekiem. Ówczesna prasa brukowa, starała się wiele o poecie pisać, jednak nie mogła doszukać się w jego życie wielkich kontrowersji.

  8. wawelsxcsi 14.07.2014

    Wawel prezentuje swoje nabytki

    Portrety Stefana Batorego i Władysława IV Wazy, późnogotycki kubek, miniatura Orderu Orła Białego z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego - to niektóre nabytki Zamku Królewskiego na Wawelu. Można je będzie od wtorku oglądać na wystawie, która potrwa do końca wakacji.

Facebook