Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. Zrzut-ekranu-2016-08-29-o-135848 29.08.2016

    "Smoleńsk" będzie pokazany na festiwalu w Gdyni

    "Smoleńsk” Antoniego Krauze zostanie zaprezentowany widzom na specjalnym pozakonkursowym pokazie.

  2. mid-16827067 28.08.2016

    Białystok: Wystawa o "Ince"

    To element obchodzonego "Roku Inki" w Białymstoku.

  3. OrlyRewersu3963036 25.08.2016

    Zmarł Krzysztof Ptak, wybitny operator filmowy

    Nie żyje Krzysztof Ptak, jeden z najwybitniejszych polskich operatorów filmowych - podała Szkoła Filmowa w Łodzi.

  4. 421b958ebfc9469785c77bcc5f9027f6roj 23.08.2016

    Minister kultury upomina się o "Historię Roja"

    "Ze zdumieniem i rozczarowaniem przyjąłem informację o niedopuszczeniu filmu (...) do konkursu w ramach 41. edycji Festiwalu Filmowego w Gdyni".

  5. żelazowa-fortepian-1 20.08.2016

    "Chopin i jego Europa" w Żelazowej Woli

    W niedzielne popołudnie organizatorzy festiwalu zapraszają do Żelazowej Woli, gdzie w domu urodzenia Fryderyka Chopina zagra znakomita młoda pianistka związana z XVII Konkursem Chopinowskim.

  6. mid-16818225 19.08.2016

    Prawosławne święto na Grabarce

    Na Świętej Górze Grabarce k. Siemiatycz (Podlaskie) odbywają się w piątek główne obchody prawosławnego Święta Przemienienia Pańskiego.

  7. Zrzut-ekranu-2016-08-18-o-155324 18.08.2016

    XIII edycja Festiwalu Kultury Żydowskiej "Warszawa Singera"

    Koncerty, spektakle, spotkania literackie, filmowe i kulinarne oraz warsztaty dla dzieci to niektóre z wydarzeń zaplanowanych w ramach XIII edycji Festiwalu Kultury Żydowskiej "Warszawa Singera"

  8. rajdrusofilowSI 16.08.2016

    Rusza XVI Międzynarodowy Motocyklowy Rajd Katyński

    „Pojedziemy szlakiem zbrodni komunistycznych. Odwiedzimy Ziemię Świętą, Ziemię przesiąkniętą Polską Krwią – Katyń, Smoleńsk, Kuropaty, Bykownię, Wołyń, Ponary i wiele innych miejsc bliskich polskim sercom".

CS134fotMINI

Czas Stefczyka 134/2016

PDF (7,11 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook