Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. IMG6458 20.10.2014

    Posłuchajcie nowych piosenek „Panien Wygnanych”

    Trzy nowe utwory na płycie CD. W prezencie z tygodnikiem „wSieci”.

  2. Flagoftradeunionsolidarnosc 19.10.2014

    Krótka historia Solidarności

    "Krótka historia Solidarności. 1980-1989" to najnowsza książka wydana przez Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku. Jej autor, Jan Skórzyński, adresuje ją do szerokiej grupy odbiorców, tych, którzy osobiście przeżyli tamte czasy, jak i młodszego pokolenia.

  3. 2Tm23Facebook 16.10.2014

    Czadowy koncert 2Tm2,3 w Lublinie

    Po pierwszych trzech niezwykle udanych koncertach 2Tm 2,3 zagra jeszcze raz czadowo w Lublinie! W niedzielę 26 października.

  4. oltarz 15.10.2014

    Zdewastowano obraz Matki Boskiej

    Nieznany sprawca zdewastował otoczony kultem obraz Matki Boskiej Skoczowskiej, znajdujący się w bocznym ołtarzu kościoła p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła.

  5. 232 14.10.2014

    W Morawicy stanął pierwszy pomnik Janusza Kurtyki

    „Służba Ojczyźnie ma niekiedy swoją wielką cenę, zaś obowiązkiem państwa jest pamięć o tych, którzy w imię tej służby oddali życie.”

  6. 101513328179386315843647101284828661322729n 13.10.2014

    Ale Meksyk w Gdańsku!

    „Ale Meksyk!” to nawiązanie do amerykańskiego stylu stand-up comedy. Na występ składają się anegdoty, ilustrowane niepowtarzalnymi zdjęciami opowieści o przygodach i podróżach, nawiązania do bieżących wydarzeń.

  7. PavelLandovský2011 11.10.2014

    Legenda czeskiego filmu i opozycji nie żyje

    Pavel Landovsky - czeski aktor, dramaturg i dysydent w okresie rządów komunistycznych, zmarł w piątek w wieku 78 lat na zawał serca - poinformowały w sobotę czeskie media. Był bliskim przyjacielem byłego prezydenta Vaclava Havla.

  8. przybylska 09.10.2014

    „Piękną i młodą aktorkę opłakuje cała Polska”

    Rodzina, przyjaciele, fani, mieszkańcy Trójmiasta pożegnali śp. Annę Przybylską.

CS112fotMINI

Czas Stefczyka 112/2014

PDF (5,63 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook