Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. 30.09.2014

    „Anglicy na pokładzie – książka o drobnych konfliktach"

    Z okazji Międzynarodowego Dnia Tłumacza, SKOK Ubezpieczenia oraz wydawnictwo Wiatr od Morza zorgnizowały premierę książki „Anglicy na pokładzie”.

  2. net-epa04421158 28.09.2014

    Film "Polacy w oczach świata". Zaskakujący goście

    Naród polski ukazany poprzez sukcesy jego przedstawicieli – tak dokument "Polacy w oczach świata" określa autorka Hanna Luiza Ceglińska-Leśnodorska. W filmie, który jesienią trafi do kin, o wybitnych Polakach mówią m.in. Barack Obama, Dalajlama XIV i Steven Spielberg.

  3. jazz05 26.09.2014

    Rusza Jazz Camping Kalatówki

    Zbigniew Namysłowski, Leszek Możdżer, Jerzy Bartz wystąpią w Tatrach XVIII na Jazz Camping Kalatówki.

  4. 143865517522694 25.09.2014

    Laureaci Oscara na festiwalu w Krakowie

    80 wydarzeń, w tym cztery wielkie koncerty znalazły się w programie rozpoczynającego się w czwartek 7. Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie. Gośćmi imprezy będą kompozytorzy, laureaci Oscara: Hans Zimmer, Elliot Goldenthal, Gustavo Santaolalla i Dario Marianelli.

  5. jhssi 23.09.2014

    Zabłyśnie "Jesus Christ Superstar"

    Nowy sezon artystyczny w Teatrze Muzycznym w Łodzi zainauguruje premiera musicalu "Jesus Christ Superstar". Przedstawienie, które opowiada o ostatnim tygodniu życia Jezusa Chrystusa, odbędzie się w pierwszą sobotę października.

  6. s 23.09.2014

    Witraż „Bóg Ojciec” znów zachwyca

    Słynny witraż "Bóg Ojciec" w kościele franciszkanów w Krakowie został kompleksowo wyremontowany. W tym tygodniu dzieło Wyspiańskiego jest montowane, a od soboty powinno być widoczne w pełnej okazałości.

  7. ANODA1944 22.09.2014

    IV edycja nagrody im. Rodowicza "Anody" - zgłoszenia do 31.10

    Osoby wyróżniające się zaangażowaniem na rzecz innych oraz postawą stanowiącą przykład dla młodego pokolenia można do końca października zgłaszać do IV edycji nagrody ustanowionej przez Muzeum Powstania Warszawskiego.

  8. net-14920260 21.09.2014

    Film o Zbigniewie Relidze podbił serca widzów

    Film Łukasza Palkowskiego "Bogowie" został nagrodzony Złotymi Lwami dla najlepszego polskiego filmu na zakończonym 39. festiwalu w Gdyni. Za najlepszych aktorów uznano Zofię Wichłacz i Tomasza Kota, za reżysera - Władysława Pasikowskiego za film "Jack Strong".

CS111MINIfot

Czas Stefczyka 111/2014

PDF (5,41 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook