Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. gsfsfsfsfsf 02.09.2014

    „Czas honoru” trafi do kin?

    Dywagacje związane z ewentualną kinową wersją serialu pojawiają się od jakiegoś czasu. Warto jednak zadać pytanie czy jest sens kręcić film oparty o serial? - pyta portal „wNas.pl”.

  2. piano 29.08.2014

    "Chopin i jego Europa"

    Gradka dla melomanów. Koncerty na fortepian Fryderyka Chopina i Ludwiga van Beethovena wykonają Orkiestra Osiemnastego Wieku oraz Dang Thai Son i Nelson Goerner podczas zakończenia 10. edycja festiwalu "Chopin i jego Europa".

  3. Nowy-obraz-mapy-bitowej 28.08.2014

    Wypożycz książkę o Janie Pawle II z dowozem do domu

    Mobilna Biblioteka to nowa oferta Instytutu Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie. Od 1 września br. wszystkie osoby starsze, chore lub niepełnosprawne będą mogły skorzystać z darmowego dowozu książek o Janie Pawle II.

  4. af 27.08.2014

    Powstał mural upamiętniający majora Władysława Raginisa

    W Wiźnie (Podlaskie) powstaje mural upamiętniający majora Władysława Raginisa, dowódcę tego odcinka obrony we wrześniu 1939 roku. Będzie to odwzorowanie, niepublikowanego dotąd, zdjęcia Raginisa z 1938 roku.

  5. 640px-Cortázar 26.08.2014

    100 lat temu urodził się Julio Cortazar

    Jeden z najpopularniejszych prozaików XX wieku, urodził się 26 sierpnia 1914 r. w Brukseli.

  6. EkierPAPRafalGuz 25.08.2014

    Ostatnia droga prof. Jana Ekiera

    Na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie spoczął prof. Jan Ekier, pianista, kompozytor, pedagog, chopinolog.

  7. deep 22.08.2014

    42 lata towarzyszy nam "Made in Japan"

    „Deep Purple” nagrał 42 lata temu swoją najsłynniejszą płytę. Na krążku „Made in Japan" znalazł się m.in. taki przebój jak „Smoke on the water”.

  8. Boleslaw-ok-stef 21.08.2014

    Wystawa oryginalnych szkiców Jana Matejki

    Przygotowane na potrzeby stworzenia pocztu królów Polski rysunki mistrza będzie można obejrzeć w Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

Facebook