Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. zlotypociagSI 28.08.2015

    Złoty pociąg istnieje naprawdę!

    Złoty pociąg istnieje. Może nim być zlokalizowany niedawno k. Wałbrzycha historyczny pociąg z okresu II wojny światowej - ocenił generalny Konserwator Zabytków Piotr Żuchowski.

  2. mid-15826131 27.08.2015

    „Złoty pociąg” istnieje

    "W ukrytym pociągu znajdować się mogą niebezpieczne materiały z czasów II wojny światowej."

  3. karolakzawieszaspektakle 26.08.2015

    Teatr Karolaka odwołał spektakle

    Teatr IMKA odwołał plany artystyczne na sezon 2015/2016 - z finansowania warszawskiej sceny wycofała się część sponsorów.

  4. getto1 25.08.2015

    Wystawa "Nieobecni" w Łodzi

    Wystawę "Nieobecni" od wtorku można oglądać w Łodzi. Składają się na nią wielkoformatowe fotografie ukazujące wizerunki mieszkańców Litzmannstadt Ghetto.

  5. turnausingerSI 24.08.2015

    Turnau na Festiwalu "Warszawa Singera"

    Recital Grzegorza Turnaua to występ, który został przygotowany specjalnie na tegoroczną edycję festiwalu. Muzyk przedstawi interpretacje utworów Mordechaja Gebirtiga, poety i pieśniarza żydowskiego.

  6. pileckifilmwkinach2422345 21.08.2015

    „Pilecki” wkrótce w kinach

    Premiera filmu o rotmistrzu Witoldzie Pileckim odbędzie się 25 września.

  7. Faustyna1 20.08.2015

    Urodziny św. s. Faustyny w Krakowie

    Urodzinowa impreza św. siostry Faustyny w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie rozpocznie się w sobotę 22 sierpnia o godz. 18 od modlitwy w kaplicy klasztornej.

  8. chopin 18.08.2015

    Festiwal muzyczny "Chopin i jego Europa"

    Dwoje polskich muzyków wystąpi w środę w warszawskim Studiu Koncertowym Polskiego Radia.

CS122fotMINI

Czas Stefczyka 122/2015

PDF (5,77 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook