Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. reccccitaaaleSI 31.07.2015

    Koncerty fortepianowe Konrada Biniendy w Grodzisku

    Konrad Binienda jest młodym pianistą o dużej wrażliwości i charyzmie muzycznej. W 2012 roku uzyskał stopień magistra na wydziale fortepianu Wyższej Szkoły Muzycznej New England Conservatory w Bostonie w klasie Prof. Wha Kyung Byun

  2. Kossak1 29.07.2015

    Obraz Kossaka w Cieszynie

    Odzyskany niedawno autoportret Juliusza Kossaka w ten weekend będzie można zobaczyć w cieszyńskim muzeum.

  3. koncert1 28.07.2015

    Koncert z muzyką z "Czasu Honoru"

    31 lipca, o godz. 20 na Placu Krasińskich odbędzie się koncert z muzyką z "Czasu Honoru". Udział wezmą aktorzy z tego serialu.

  4. przystanek 27.07.2015

    Setki młodych na Przystanku Jezus

    Młodzi ewangelizatorzy będą zanieść Zmartwychwstałego Jezusa na pola odbywającego się równolegle Przystanku Woodstock.

  5. musimysi 23.07.2015

    Wkrótce WATAHA 2015!

    Jan Pietrzak, Cezary Gmyz i Marek Pyza będą m.in. gośćmi tegorocznego Zlotu Młodzieży Patriotycznej. WATAHA 2015 potrwa od 24 do 26 lipca w Chmnielnie k. Kartuz (ul. Raduńska).

  6. DIORAMASI 21.07.2015

    Interaktywnie przed rocznicą Powstania

    Do niecodziennego przedsięwzięcia, związanego ze zbliżającą się rocznicą Powstania Warszawskiego, dojdzie w najbliższą niedzielę w stołecznym Parku im. Stefana Żeromskiego!

  7. ulmowiebezdotacjiSI 16.07.2015

    Film o Polakach ratujących Żydów bez dotacji

    PISF nie chce finansować filmu dokumentalnego o rodzinie Ulmów. „Zdziwiło nas uzasadnienie. To skrajnie nieprofesjonalne i dyletanckie zapisy ekspertów”.

  8. grunwald-rekonstrukcja-fundacja 15.07.2015

    Grunwald gotów na rekonstrukcję bitwy

    W sobotę odbędzie się inscenizacja bitwy z okazji 605 rocznicy.

Facebook