Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Przydrożne kapliczki na Warmii

11.05.2013

Murowane i drewniane przydrożne kapliczki, stojące na skrzyżowaniach dróg, ale także w polu czy w lesie to charakterystyczne dla Warmii miejsca kultu. Szczególną rolę pełnią w maju, gdy na nabożeństwach licznie spotykają się przy nich mieszkańcy wsi.

W opracowaniu "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wydane przez samorząd województwa warmińsko-mazurskiego autorzy wskazali, że zadaniem "liczne występujących na Warmii kapliczek i krzyży przydrożnych była ochrona podróżnych przed złymi mocami. Kapliczki ustawiano na rozstajach dróg. Były one też wotum dziękczynnym za doznane łaski i miejscem, gdzie można było najskuteczniej poprosić o pomoc i opiekę.
Szczególnie widoczne jest to w okresie majowych nabożeństw, gdy przy kapliczkach zbierają się duże grupy wiernych ze wsi nie tylko starszych ale także młodzieży, by odmawiać litanię do Matki Boskiej. Spod kapliczek wyruszają także procesje wiernych pielgrzymujących do Sanktuariów Maryjnych na przykład do Gietrzwałdu czy Świętej Lipki - powiedziała PAP etnograf Elżbieta Kaczmarek z Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Kapliczki miały też funkcję świecką. Znajdujące się na nich dzwony ogłaszały alarmy, zebrania i informowały o śmierci.  
O kapliczki jako miejsca kultu dbają sami mieszkańcy wsi. To najczęściej kobiety i dziewczynki na wiosnę sadzą kwiaty przed kapliczkami albo ustawiają świeże, cięte kwiaty. Stroją kapliczki także we wstążki.
Kapliczki mają różnorodne formy. Typu skrzynkowego są zawieszone na drzewie, na krzyżu czy na ścianie domu. Kapliczki słupkowe mają formę słupka czy kolumienki z umieszczoną na wierzchu postacią świętego. Są także kapliczki domkowe - murowane bądź drewniane nakryte daszkami z dachówki lub gontów.
I to te ostatnie są najbardziej powszechne. Na Warmii występują one bardzo licznie  zarówno przy drogach jak i we wsiach, niekiedy w jednej miejscowości znajduje się kilka takich kapliczek. Na przykład w Worytach koło Gietrzwałdu jest ich aż dziewięć.
Kapliczki wznoszono także wśród pól i lasów. Dlatego trudno ustalić dokładnie jaka jest ich liczba, niektóre bowiem z nich mogą wciąż czekać na odkrycie przez etnografów. Na Warmii doliczono się ok. 3 tysięcy kapliczek.
Z opracowania "Dziedzictwo kulturowe Warmii, Mazur i Powiśla" wynika, że zdarzało się iż obok kapliczek mieszkańcy wsi stawiali także drewniane krzyże z Pasją lub przedstawieniem Arma Christi (symbole Męki Pańskiej PAP)). Jednak obecnie krzyże można spotkać sporadycznie, głównie dlatego, że wykonane z mało trwałego materiału  jakim jest drewno, uległy zniszczeniu.
PAP/run
fot. sxc.hu

Warto poczytać

  1. witkacy 18.09.2014

    75 lat temu zmarł Witkacy

    18 września 1939 roku - Witkacy, autor "Nienasycenia", "Szewców" i setek obrazów, jeden z największych indywidualistów 20-lecia międzywojennego popełnił samobójstwo w małej kresowej wiosce. Miejsce jego pochówku pozostaje nieznane.

  2. hemar 16.09.2014

    Hemar - "Poeta Przeklęty"

    "Poeta przeklęty" - taki tytuł nosi spektakl o powojennej, emigracyjnej twórczości Mariana Hemara. Jego poezja zostanie przypomniana w środę w Teatrze im. Stefana Żeromskiego w Kielcach.

  3. okladka-600 15.09.2014

    Powstał komiks "Wrzesień pułkownika Maczka"

    Rzeszowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej wydał komiks "Wrzesień pułkownika Maczka". Jego autorami są rysownik Tomasz Bereźnicki i scenarzysta Sławomir Zajączkowski.

  4. tuwomm 13.09.2014

    120 lat temu urodził się Julian Tuwim

    Jeden z najpopularniejszych polskich poetów całe życie wstydził się swojej twarzy, cierpiał na depresję, zmagał się ze swoją polsko-żydowską tożsamością. 120 lat temu – 13 września 1894 roku - urodził się Julian Tuwim, autor m.in. "Balu w Operze" i "Kwiatów Polskich" .

  5. fff 11.09.2014

    Rusza Festiwal "Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci"

    "Marzyli tylko o wolnej Polsce", "Nie da się zabić tego miasta", "Major i dziewczyna" - m.in. takie historie obejrzy publiczność podczas 6. edycji Festiwalu Filmów Dokumentalnych "Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci", która w dniach 11-13 września odbędzie się w Gdyni.

  6. net-14910059 10.09.2014

    Wystawa o masonerii w Muzeum Narodowym

    Wizję świata kształtowaną przez masonerię prezentują twórcy wystawy "Masoneria Pro Publico Bono". Ekspozycję, która przeprowadza widza przez kolejne stopnie masońskiego wtajemniczenia, oglądać można od czwartku w warszawskim Muzeum Narodowym.

  7. 153fefe9dbd37e 09.09.2014

    Koncerty z muzyką okupowanej Warszawy

    Muzyka okupowanej Warszawy - dzieła zarówno grane, jak i komponowane w czasie wojny - zabrzmi na trzech koncertach w stołecznej Filharmonii Narodowej. Zostaną przypomniane m.in. utwory z repertuaru duetu fortepianowego Panufnika i Lutosławskiego.

  8. PaulSimonStingzagraja6490927 08.09.2014

    Paul Simon i Sting wystąpią w duecie w Krakowie

    Występ w hali Kraków Arena rozpocznie ich europejską trasę.

Facebook