Jedynie prawda jest ciekawa


Powrót kolekcji etnograficznej do Łodzi

13.06.2016

Gliński: powrót kolekcji etnograficznej do Łodzi to wydarzenie bez precedensu.

- Powrót kolekcji etnograficznej utraconej w czasie II wojny do łódzkiego Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego to wydarzenie bez precedensu - podkreślił wicepremier, minister kultury Piotr Gliński. W poniedziałek przekazał placówce ok. 330 zabytków sztuki afrykańskiej.

Zabytki odzyskano z Uniwersytetu w Getyndze. "Powrót do polskich zbiorów kolekcji pozaeuropejskich eksponatów etnograficznych utraconych w wyniku II wojny światowej jest wydarzeniem bez precedensu; odzyskiwaliśmy już wiele dzieł sztuki, ale tego typu kolekcja odzyskana jest po raz pierwszy. Zarówno z uwagi na dziedzinę sztuki, którą jest etnografia, jak i na liczebność kolekcji – łącznie 337 obiektów - wart podkreślenia jest kompletny charakter zbioru. To spójny zbiór sztuki afrykańskiej i południowoafrykańskiej zgromadzony w tym kształcie przed wojną" - mówił minister kultury.

Jak przypomniał dyrektor łódzkiego Muzeum prof. Ryszard Grygiel, zbiór - obejmujący przedmioty sztuki, elementy uzbrojenia, wyroby ze skóry, przedmioty codziennego użytku, stroje, broń, pojemniki i plecionki z rafii, naczynia ceramiczne oraz instrumenty muzyczne - powstawał etapami w latach 30. ubiegłego wieku, z inicjatywy ówczesnego dyrektora Muzeum Etnografii Jana Manugiewicza. Eksponaty pozyskiwano od członków Ligi Morskiej i Kolonialnej oraz polskich podróżników i badaczy.

Kolekcja liczyła ponad 1,3 tys. egzemplarzy, gdy w czasie II wojny światowej uległa rozproszeniu i częściowemu zniszczeniu. We wrześniu 1940 r. zbiory etnograficzne zapakowane w 12 skrzyń władze niemieckie wywiozły do Lipska, gdzie w 1942 r. zostały podzielone i sprzedane czterem niemieckim instytucjom, m.in. Uniwersytetowi w Getyndze.

"Odzyskana kolekcja nie obejmuje całości utraconych zbiorów przedwojennego muzeum. Odtworzenie tej bogatej galerii przedmiotów, które znane są z zachowanej dokumentacji, jest już chyba niemożliwe. Niektóre niemieckie instytucje tłumaczą się, że część z nich uległa zniszczeniu, np. w czasie bombardowania Kolonii. Ale będziemy to jeszcze sprawdzać" - zapowiedział Gliński.

Przedmioty, które po 70 latach wróciły do łódzkiego Muzeum, to część kolekcji, która znalazła się na Uniwersytecie w Getyndze. "Strona polska długo nie miała informacji o miejscu ich przechowywania, dopiero w 2011 r. w Niemczech pojawiły się sygnały o polskim pochodzeniu kolekcji. Równoległe badania prowadzili też polscy naukowcy. Na ich podstawie ministerstwo kultury wystosowało roszczenia do władz uczelni, które - podobnie jak niemiecki resort spraw zagranicznych - odniosły się przychylnie do wniosku strony polskiej" - zaznaczył wicepremier.

Zdaniem Glińskiego, powrót kolekcji etnograficznej do Łodzi jest dowodem na skuteczność działań restytucyjnych prowadzonych przez ministerstwo kultury. "W ostatnich latach z niemieckich zbiorów publicznych do Polski powróciły także inne zagrabione w czasie wojny dzieła sztuki, m.in. obraz Francesco Guardiego +Schody Pałacowe+ - do Muzeum Narodowego w Warszawie, średniowieczny rękopis +Sermone Scripti+ - do Biblioteki Narodowej w Warszawie, czy dwa XVIII-wieczne meble w stylu chińskim - do Pałacu Króla Jana III w Wilanowie" - wymieniał.

Wicepremier zachęcił do poszukiwania zaginionych dzieł sztuki, np. poprzez pobieranie bezpłatnej aplikacji ArtSherlock. Za jej pomocą, wykonując zdjęcie telefonem komórkowym, można w kilka sekund sprawdzić, czy dany obiekt znajduje się w bazie dzieł sztuki utraconych przez Polskę w wyniku II wojny światowej. Jak podkreślił, w bazie danych jest 63 tys. zidentyfikowanych, opisanych i sfotografowanych obiektów.

[fot. PAP/Grzegorz Michałowski]

(PAP)/tp

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook