Jedynie prawda jest ciekawa


Polska fantastyka z sercem po prawej stronie

08.07.2012

Polska fantastyka należy do prawicy. Bo widać tęsknotę za dawną, silną i dumną Rzecząpospolitą - pisze Wojciech Wybranowski na łamach "Rzeczpospolitej".

Mityczne światy pełne dawnych herosów, bogów i stworów mroku, pogonie, porwania i pojedynki na Dzikich Polach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, alternatywne rzeczywistości, kosmiczne utopie, nieodkryte planety pełne maszyn sterujących ludzką podświadomością – to światy, w których tworzeniu prym wiodą autorzy – zdecydowani antykomuniści, wolnorynkowcy, konserwatyści - zauważa autor.

Wśród nich ci najbardziej cenieni przez czytelników, m.in.: Rafał Ziemkiewicz, Tomasz Kołodziejczak, Jarosław Grzędowicz, Andrzej Pilipiuk, Marcin Wolski, Konrad Lewandowski, Marek Oramus, Maciej Parowski czy popularyzator Rzeczypospolitej Sarmackiej – Jacek Komuda.
– Wielu moich przyjaciół pisarzy to rzeczywiście zwolennicy wolnego rynku i zdecydowani antykomuniści. Należymy do pokolenia dzisiejszych 40-latków, zdołaliśmy więc poznać syf i absurdy dogorywającej PRL  – mówi „Rz" Tomasz Kołodziejczak, pisarz science fiction i fantasy, autor m.in. „Kolorów sztandarów", „Czarnego horyzontu" czy „Głowobójców".  I dodaje:
– Na dodatek naczytaliśmy się Lema, Zajdla, Orwella, Dicka, Bradburego. Budowniczym socjalistycznych utopii mówimy nie!

To prawicowe (w szerokim rozumieniu) poglądy i idee zdominowały polską fantastykę. Ważna jest wolność, własność, sprawiedliwość, ale też Bóg, honor, ojczyzna - czytamy w "Rz".
- Czytelnicy fantastyki to głównie ludzie samodzielnie myślący. Program prawicy jest wolnościowy i zdroworozsądkowy – jedno napędza drugie – przekonuje w rozmowie z „Rz" Andrzej Pilipiuk, pisarz fantastyki, znany przede wszystkim z cyklu o Jakubie Wędrowyczu. Wędrowycz, wiejski egzorcysta uzależniony od bimbru domowej roboty, a jednocześnie człowiek, który sprytem bije na głowę przedstawicieli władzy, to dziś jeden z najpopularniejszych bohaterów polskiej fantastyki. Doczekał się nie tylko całego cyklu książek, ale i komiksu, gry karcianej i własnego profilu facebookowego. Z kolei, jak zauważa autor, w utworach Jarosława Grzędowicza („Księga jesiennych demonów", „Pan Lodowego Ogrodu", „Popiół i kurz"), Rafała Ziemkiewicza czy Tomasza Kołodziejczaka bohaterowie często stawiani są w sytuacji, w której muszą radzić sobie sami bez wsparcia jakichkolwiek instytucji, a często wbrew nim. Inaczej niż chcą socjaliści – liczy się w nich człowiek, jego zaradność kreatywność.

Głośna „Królikarnia" Macieja Guzka to pochwała prężnego kapitalizmu i dumy narodowej. Tej ostatniej, podobnie jak i patriotyzmu pełno jest w rozchwytywanych przez czytelników książkach Jacka Komudy (ur. 1972), autora m.in. „Zborowskiego" w cyklu „Samozwaniec". Młodzi ludzie na konwentach fantasy zagrywają się wręcz jego grą „Dzikie Pola" osadzoną w czasach sarmackich - zauważa autor.

- To przeniesienie żywcem do dawnej, prawdziwej Polski. Tej, w której była wolność, ale też Bóg, honor i ojczyzna były nie tylko pustymi słowami – mówi „Rz" Krzysztof, właściciel knajpy w Poznaniu, w której co zimę organizuje nieoficjalne turnieje „Dzikich Pól".

Sam Komuda w rozmowie z „Rz" przyznaje, że jego czytelnicy to ludzie rozmiłowani w polskiej historii i tęskniący za silną Rzecząpospolitą.

– Krytycy są często bezradni wobec moich książek, bo nie wiedzą, czy mój opis rzeczywistości Polski szlacheckiej jest próbą jej uwznioślenia czy zjadliwą krytyką – mówi Komuda. – Ułatwię im życie i powiem, że Rzeczpospolitą kocham razem z jej wadami i zaściankami, z lokalnym patriotyzmem i gwarami, z obskurantyzmem i husarią, pijaństwem i systemem feudalnym. Oczywiście moje spojrzenie na szlachtę polską bywa krytyczne i uszczypliwe, jednak chyba dzisiejsi czytelnicy wyrośli już z Konopnickiej.

Dlaczego rząd dusz w fantastyce pełnią autorzy i czytelnicy o poglądach prawicowych i antysocjalistycznych? - zastanawia się Wybranowski.
– Fantastyka to gatunek bliski prawicy, bo jego autorzy lubią się przyglądać konstrukcji świata i jest bardzo podejrzliwa wobec tych, którzy szykują nam „lepsze jutro" – uważa Piotr Gociek, publicysta „Rzeczpospolitej", którego powieść „Demokrator" ukaże się we wrześniu w księgarniach.

Jak przypomina autor artykułu, miłośnicy polskiej fantastyki mają swoje organizowane jeszcze od lat 80. konwenty, największe z nich to Polcon czy poznański Pyrkon. To miejsca, gdzie nie tylko można spotkać ulubionych autorów fantastów, ale też pobawić się w klimatach znanych z ich powieści. Na przykład z czasów dawnej Rzeczypospolitej.

I choć sami autorzy zastrzegają, że nie można uogólniać, to jednak uczestnicy takich spotkań przyznają, że wśród nich fanów fantasy dominują sympatycy prawicy.

– To proste. Ziemkiewicz, Kołodziejczak nie dają prostych rozwiązań, nie mówią, że państwo wie lepiej. W ich książkach bohater musi wierzyć sam w siebie, we własne siły. To nie ma nic wspólnego z socjalizmem – mówi Janusz K. (24 lata), miłośnik fantastyki i członek Unii Polityki Realnej.

A 26-letni Robert, który na Pyrkon jeździ od trzech lat, dodaje: – Łatwe, piękne i oczywiste jest tylko w TVN 24. Polska fantastyka daje nam do myślenia. A prawica nie wierzy w to, co podane na tacy.

W 2008 roku w jednym ze swoich felietonów Jacek Dukaj, polski pisarz science fiction, autor m.in. takich książek, jak: „Wroniec", „Lód" czy „Król Bólu", pisał, że w fantastyce pojawiają się kolejni młodzi autorzy z wyobraźnią po prawej stronie. I puentował, że dziś „Lewa strona wyobraźni wyschła Polakom do reszty. Ów brak wyobraźni, choć tak widoczny, pod szkłem powiększającym fantastyki stanowi cechę całego prądu myślowego" - podsumowuje Wybranowski.

ansa/Rzeczpospolita

[fot.wikipedia]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook