Jedynie prawda jest ciekawa


Pamiątki po Janie Nowaku-Jeziorańskim trafiły do Muzeum Emigracji w Gdyni

04.02.2016

O unikalną kolekcję ponad 40 rzeczy osobistych Jana Nowaka-Jeziorańskiego wzbogaciło się Muzeum Emigracji w Gdyni. Wśród pamiątek po legendarnym kurierze Armii Krajowej są zegarek, modlitewnik, portfel, okulary oraz sprzęt filmowy i fotograficzny.

Przekazanie 42 przedmiotów i 137 kopii zdjęć związanych z pracą i życiem Nowaka-Jeziorańskiego odbyło się w czwartek w siedzibie gdyńskiego muzeum. 

Pamiątki zostały udostępnione przez rodzinę Rybickich - senatora PO Sławomira Rybickiego oraz Małgorzatę Rybicką wdowę po Arkadiuszu Rybickim (brat Sławomira, zginął w katastrofie smoleńskiej 10 kwietnia 2010 r. - PAP). 

Wśród przekazanych przedmiotów znalazły się opatrzony osobistymi notatkami modlitewnik, okulary, wizytówki, zegarek na rękę i portfel. Zachowały się również elementy garderoby m.in. wełniany kapelusz i kolekcja kilkunastu krawatów. 

"Jest też szczególny przedmiot, jakim jest magnetofon, na którym Jan Nowak-Jeziorański nagrywał swoją najważniejszą chyba książkę +Kurier Warszawy+, z którego potem jego żona Jadwiga spisywała na maszynie do pisania" - powiedział Rybicki. 

Zdaniem senatora, Muzeum Emigracji to "najwłaściwsze miejsce, aby przypominać życie, działalność i twórczość wybitnego polskiego patrioty, politologa, polityka, dziennikarza, jednego z najwybitniejszych polskich emigrantów". "Był on przecież związany z Gdynią - to w Gdyni organizował siatkę Armii Krajowej, to w Gdyni ukrywał się i to z Gdyni ruszył w swą pierwszą misję do Sztokholmu" - wyjaśnił. 

"Jan Nowak-Jeziorański był dla wielu Polaków, całego naszego pokolenia, dla wielu środowisk opozycji demokratycznej w czasach PRL drogowskazem i światełkiem nadziei. Dodawał nam otuchy. Słuchaliśmy Nowaka-Jeziorańskiego, kiedy wygłaszał swoje stanowisko w ważnych dla Polski momentach. Cieszę się, że te przedmioty będą znakiem pamięci o wielkim Polaku i patriocie; człowieku, który nie tylko jest historią, ale którego wiele myśli jest aktualnych teraz" - dodała Rybicka. 

Ciekawą częścią pamiątek są zdjęcia pochodzące z czasów młodości, okresu II wojny światowej i działalności w polskiej sekcji Radia Wolna Europa i licznych spotkań Nowaka-Jeziorańskiego z wpływowymi osobami w światowej polityce, w tym kilkoma prezydentami USA. 

Wśród ofiarowanych przedmiotów są także aparaty fotograficzne, polaroid oraz projektory filmowe - Nowak-Jeziorański wraz z żoną był bowiem wielkim pasjonatem fotografii, chętnie sam wywoływał klisze, miał również szereg urządzeń do przeglądania slajdów. 

Nowak-Jeziorański zaprzyjaźnił się z rodziną Rybickich podczas swojej pobytu w Gdańsku w 1989 r. związanego z udziałem w obchodach rocznicy Sierpnia'80. 

Jak wyjaśnił wykonawca testamentu kuriera z Warszawy Jacek Taylor, większość dokumentów i pamiątek po sobie Nowak-Jeziorański przekazał Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich we Wrocławiu, a niektóre przedmioty osobiste podarował rodzinie Rybickich. 

Rybicka wyjaśniła, że pozostała, niewielka część pamiątek po Nowaku-Jeziorańskim, w tym przedmioty z garderoby, będzie jeszcze wystawiona 2 kwietnia w Gdańsku na aukcji, z której zysk ma wspierać potrzeby osób autystycznych. 

"Jan Nowak-Jeziorański i piękna karta, jaką zapisało Radio Wolna Europa w polskiej historii od początku byli obecni na naszej wystawie. Przekazane pamiątki dają jednak szansę na poznanie tego niezwykłego człowieka w bardziej osobisty sposób" - zaznaczyła dyrektor Muzeum Emigracji, Karolina Grabowicz-Matyjas. 

Przedmioty przekazane Muzeum Emigracji będą dokładnie opisane i udostępnione publiczności. Część znajdzie się na wystawie stałej placówki - w części poświęconej działalności Radia Wolna Europa i osobie Nowaka-Jeziorańskiego. Inne będzie można zobaczyć na stronie internetowej prezentującej zbiory placówki oraz podczas wystawy czasowej mu poświęconej. Ekspozycja zostanie otwarta 6 lutego. 

Jan Nowak-Jeziorański, właściwie Zdzisław Antoni Jeziorański, urodził się 15 maja 1913 roku w Warszawie. Brał udział w kampanii wrześniowej, potem zaangażował się w działalność konspiracyjną - był członkiem Związku Walki Zbrojnej i żołnierzem Armii Krajowej. Odbył pięć wypraw na trasie Warszawa-Londyn, jako kurier Komendanta Głównego AK i jego łącznik z rządem polskim w Londynie. Walczył w Powstaniu Warszawskim. 

Po wojnie pozostał za granicą, mieszkał w Londynie, Monachium i pod Waszyngtonem. W roku 1952 został szefem utworzonej wówczas polskiej sekcji Radia Wolna Europa. Po odejściu z RWE w 1976 roku przez 20 lat działał w Kongresie Polonii Amerykańskiej, a także jako konsultant Narodowej Rady Bezpieczeństwa USA, odgrywając istotną rolę w przyjęciu Polski do NATO. 

Swoje przeżycia wojenne opisał w słynnej książce pt. "Kurier z Warszawy". Na stałe powrócił do Polski w 2002 roku, a swoje bogate zbiory archiwalne przekazał Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich. Aktywnie włączył się w życie kraju, zaangażował się m.in. w promowanie integracji Polski z Unią Europejską. 

Autor książek m.in. "Kurier z Warszawy", "Wojna w eterze", "Polska z oddali", "W poszukiwaniu nadziei", "Rozmowy o Polsce" i "Fakty, wydarzenia, opinie". Zmarł 20 stycznia 2005 r. w Warszawie. 

Muzeum Emigracji w Gdyni otwarte zostało 16 maja 2015 r. Placówka przybliża historię emigracji z ziem polskich od XIX wieku do czasów współczesnych. 

Mieści się w zaadaptowanym do tego celu Dworcu Morskim i przylegającym do niego Magazynie Tranzytowym powstałym w latach 30. XX wieku na terenie portu w Gdyni. Obiekty te przez lata służyły obsłudze polskiego ruchu emigracyjnego, stąd wypływały m.in. transatlantyki "Piłsudski", "Batory", "Sobieski" i "Chrobry".

PAP

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook