Jedynie prawda jest ciekawa

Nike była jego pomnikiem – zmarł Marian Konieczny

25.07.2017

Rzeźbiarz, profesor i były rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie Marian Konieczny zmarł w wieku 87 lat - poinformował Urząd Miasta Krakowa. Artysta był m.in. twórcą pomnika warszawskiej Nike i dziesiątków innych monumentów w wielu miastach Polski i za granicą. "Rzeźbiarz pracuje w samotności, ale żyje w społeczeństwie i tworzy dla społeczeństwa" – mówił Konieczny podczas uroczystości swoich 80. urodzin.

Marian Konieczny urodził się 13 stycznia 1930 r. w Jasionowie koło Brzozowa, w regionie gdzie stykały się żywioły kultur: polskiej, ukraińskiej, ruskiej i żydowskiej. Jego ojciec Stanisław, był wójtem Jasionowa, człowiekiem "o silnym instynkcie państwowca". Jak podkreślił profesor krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych (ASP) Bogusz Salwiński, Marian Konieczny jako chłopiec "przerabiał historię z autopsji".

W laudacji wygłoszonej na cześć 80 urodzin rzeźbiarza, profesor ASP Bogusz Salwiński ocenił, że "rzeźby Mariana Koniecznego należą do tego typu faktów artystycznych, które bronią się same i nic z nich po upływie czasu nie wietrzeje. Jego rzeźby są rozpoznawalne natychmiast, mają swoją genetyczną tożsamość, przyciągają uwagę magiczną emanacją potężnego witalizmu i energii formy. Są uniwersalną refleksją o losie, sensie i nadziei życia".

"Był świadkiem narodowościowych, etnicznych i religijnych czystek. Był w czasie II wojny światowej świadkiem brunatnego barbarzyństwa i czerwonej nawały" - dodał Salwiński.

Konieczny podczas wojny jako gimnazjalista uczył się na tajnych kompletach. W 1946 r. zdał małą maturę w Brzozowie i jesienią tego samego roku rozpoczął naukę w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Krakowie. W 1948 r. zdał na krakowską ASP. Studiował u Xawerego Dunikowskiego i pod jego kierunkiem obronił dyplom w 1954 r.. W 1958 r. rozpoczął pracę na Wydziale Rzeźby ASP w Krakowie. W 1964 r. wygrał konkurs na projekt pomnika "Bohaterom Warszawy - Nike Warszawska". W 1974 r. został profesorem nadzwyczajnym, a w 1988 r. objął profesurę zwyczajną. W latach 1972 - 1981 był rektorem tej uczelni. Odszedł na emeryturę po 42 latach pracy w ASP.

Prof. Salwiński podkreślał, że choć Marian Konieczny "wszedł w dojrzałe życie w czasie, kiedy nasiliła się radykalizacja postaw destrukcyjnych w sztuce", to nie dał się porwać temu nurtowi. "Nie uprawiał żadnych ekstremizmów estetycznych, pseudobuntów czy kontestacji" – oceniał wykładowca rzeźby na krakowskiej ASP.

Konieczny był twórcą – oprócz pomnika Nike – monumentów: Tadeusza Kościuszki w Filadelfii, Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, Chwały i Męczeństwa w Algierze, Bartosza Głowackiego pod Racławicami, Epitafium Królewskiego w Katedrze w Poznaniu, Jana Pawła II w Licheniu, Fontanny z rzeźbą Apollina w Poznaniu i pomnika konnego Jana Zamoyskiego w Zamościu.

Wybitny twórca, w życiu publicznym zapisał niechlubny okres współpracy z komunistycznym reżimem PRL.

PAP/MBB

Fot. Halibutt/wikimedia.org

Warto poczytać

  1. PilsudskiBierecki 04.12.2017

    Wystawa karykatur Piłsudskiego. "To portret wielkiego człowieka"

    Wystawa "Piłsudski w karykaturze" odwiedziła Gdańsk z okazji 150. rocznicy urodzin Marszałka, która przypada 5 grudnia. Karykatury przedstawiają bardziej i mniej znane epizody z życia jednego z największych Polaków XX wieku.

  2. HouseofCardsFlickr 04.11.2017

    Koniec House of Cards. Stacja nie wyemituje już żadnej serii popularnego serialu

    Firma Netflix, współproducent "House of Cards", poinformowała w piątek wieczorem, że nie będzie uczestniczyła w dalszej produkcji słynnego serialu z udziałem Kevina Spacey z uwagi na oskarżenia o molestowanie przed laty nastoletniego chłopca

  3. konf03112017 03.11.2017

    Konferencja papieska w Łodzi. W 30. rocznicę wizyty Jana Pawła II w tym mieście

    Łódzki Oddział Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy po raz jedenasty zorganizował ogólnopolską konferencję

  4. jastrzab02112017 02.11.2017

    Upamiętniono braci Taraszkiewiczów. Historia miała o nich głucho milczeć

    6 października 2017 roku we Włodawie miała miejsce Gala Roku Jastrzębia, podsumowująca działania upamiętniające braci Taraszkiewiczów i żołnierzy z ich oddziałów

  5. Gintrowskivimeo 20.10.2017

    Brakuje teraz jego głosu i rozsądku. 5 lat temu zmarł Przemysław Gintrowski

    5 lat temu, 20 października 2012 r. zmarł Przemysław Gintrowski - bard, kompozytor i muzyk. Stworzył muzykę filmową m.in. do "Człowieka z żelaza" Andrzeja Wajdy i "Zmienników" Stanisława Barei. Wraz z J. Kaczmarskim i Z. Łapińskim na podstawie utworu Lluisa Llacha skomponowali "Mury".

CS150MINIfot

Czas Stefczyka 150/2017

PDF (4,60 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook