Jedynie prawda jest ciekawa

Nike była jego pomnikiem – zmarł Marian Konieczny

25.07.2017
06ZMARLRZEZBIARZKONIECZNYSI25072017
Nike była jego pomnikiem – zmarł Marian Konieczny

Rzeźbiarz, profesor i były rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie Marian Konieczny zmarł w wieku 87 lat - poinformował Urząd Miasta Krakowa. Artysta był m.in. twórcą pomnika warszawskiej Nike i dziesiątków innych monumentów w wielu miastach Polski i za granicą. "Rzeźbiarz pracuje w samotności, ale żyje w społeczeństwie i tworzy dla społeczeństwa" – mówił Konieczny podczas uroczystości swoich 80. urodzin.

Marian Konieczny urodził się 13 stycznia 1930 r. w Jasionowie koło Brzozowa, w regionie gdzie stykały się żywioły kultur: polskiej, ukraińskiej, ruskiej i żydowskiej. Jego ojciec Stanisław, był wójtem Jasionowa, człowiekiem "o silnym instynkcie państwowca". Jak podkreślił profesor krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych (ASP) Bogusz Salwiński, Marian Konieczny jako chłopiec "przerabiał historię z autopsji".

W laudacji wygłoszonej na cześć 80 urodzin rzeźbiarza, profesor ASP Bogusz Salwiński ocenił, że "rzeźby Mariana Koniecznego należą do tego typu faktów artystycznych, które bronią się same i nic z nich po upływie czasu nie wietrzeje. Jego rzeźby są rozpoznawalne natychmiast, mają swoją genetyczną tożsamość, przyciągają uwagę magiczną emanacją potężnego witalizmu i energii formy. Są uniwersalną refleksją o losie, sensie i nadziei życia".

"Był świadkiem narodowościowych, etnicznych i religijnych czystek. Był w czasie II wojny światowej świadkiem brunatnego barbarzyństwa i czerwonej nawały" - dodał Salwiński.

Konieczny podczas wojny jako gimnazjalista uczył się na tajnych kompletach. W 1946 r. zdał małą maturę w Brzozowie i jesienią tego samego roku rozpoczął naukę w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Krakowie. W 1948 r. zdał na krakowską ASP. Studiował u Xawerego Dunikowskiego i pod jego kierunkiem obronił dyplom w 1954 r.. W 1958 r. rozpoczął pracę na Wydziale Rzeźby ASP w Krakowie. W 1964 r. wygrał konkurs na projekt pomnika "Bohaterom Warszawy - Nike Warszawska". W 1974 r. został profesorem nadzwyczajnym, a w 1988 r. objął profesurę zwyczajną. W latach 1972 - 1981 był rektorem tej uczelni. Odszedł na emeryturę po 42 latach pracy w ASP.

Prof. Salwiński podkreślał, że choć Marian Konieczny "wszedł w dojrzałe życie w czasie, kiedy nasiliła się radykalizacja postaw destrukcyjnych w sztuce", to nie dał się porwać temu nurtowi. "Nie uprawiał żadnych ekstremizmów estetycznych, pseudobuntów czy kontestacji" – oceniał wykładowca rzeźby na krakowskiej ASP.

Konieczny był twórcą – oprócz pomnika Nike – monumentów: Tadeusza Kościuszki w Filadelfii, Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, Chwały i Męczeństwa w Algierze, Bartosza Głowackiego pod Racławicami, Epitafium Królewskiego w Katedrze w Poznaniu, Jana Pawła II w Licheniu, Fontanny z rzeźbą Apollina w Poznaniu i pomnika konnego Jana Zamoyskiego w Zamościu.

Wybitny twórca, w życiu publicznym zapisał niechlubny okres współpracy z komunistycznym reżimem PRL.

PAP/MBB

Fot. Halibutt/wikimedia.org

CS146fotMINI

Czas Stefczyka 146/2017

PDF (9,21 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook