Jedynie prawda jest ciekawa

Niezliczone straty kultury w czasie powstania

23.07.2014

Nie da się do końca policzyć ile polska kultura straciła podczas powstania warszawskiego; bo jaką wartość miałaby dla polskiej kultury twórczość Baczyńskiego, gdyby przeżył? Nie potrafimy sobie dzisiaj nawet tego wyobrazić - mówi minister kultury Małgorzata Omilanowska.

Zdaniem Omilanowskiej tego, co stało się z polską kulturą podczas powstania warszawskiego i po jego upadku w Warszawie nie oddaje żadne słowo. "Nawet słowo hekatomba absolutnie nie oddaje istoty rzeczy. Utraciliśmy większość obiektów architektonicznych, a w śródmieściu straty sięgnęły dziewięćdziesięciu procent. Naprawdę trudno policzyć, które z budynków zostały spalone i zniszczone podczas powstania, a które stały się efektem zbrodniczej działalności Sonderkommando, równając Warszawę z ziemią na rozkaz Himmlera" - powiedziała PAP Omilanowska.

Zauważyła jednocześnie, że niektóre obiekty bezsprzecznie przestały istnieć jeszcze w czasie powstańczego zrywu. "Zamek Królewski wyleciał w powietrze wysadzony przez Niemców jeszcze podczas powstania. A potem, ulica po ulicy, wysadzono całe śródmieście, nie licząc się z jego wartością zabytkową. Wręcz przeciwnie - właśnie na niej skupiono swoją agresję, bo miało zniknąć wszystko, co stanowiło o odrębności i tożsamości kulturowej warszawiaków" - zwróciła uwagę minister kultury.

Podczas powstania warszawskiego zginął kwiat inteligencji polskiej m.in. trzej poeci Krzysztof Kamil Baczyński, Zdzisław Stroiński i Tadeusz Gajcy. "Wiemy o śmierci wielu wybitnych polskich artystów, poetów, architektów, malarzy, rzeźbiarzy, którzy szli do powstania albo ginęli od przypadkowych bomb w swoim domu. To są straty, których nikt nie policzy, bo jaką wartość dla polskiej kultury miałaby twórczość Baczyńskiego, gdyby przeżył? Nie potrafimy sobie dzisiaj nawet tego wyobrazić" - oceniła.

Omilanowska zauważyła, że w gruzach Warszawy zginął Marian Lalewicz, jeden z najwybitniejszych architektów dwudziestolecia międzywojennego. "Razem z nim w niebyt odeszła praca jego życia poświęcona dziejom architektury polskiej - była w rękopisie i nie przetrwała wojny. Tego typu straty można liczyć w tysiące" - mówiła.

Małgorzata Omilanowska urodziła się w Warszawie i - jak mówi - "warszawska tożsamość jak najbardziej istnieje". "Ale wcale nie wiąże się wyłącznie z tą częścią społeczności warszawskiej, która może się pochwalić miejscem urodzenia w Warszawie, czy wielopokoleniową tradycją. W tym mieście wielokrotnie doszło do całkowitego przeformowania struktury (...), fale nowych mieszkańców przypływały tu wielokrotnie zgodnie z rytmem rozwoju stolicy. Obserwacja uczy, że ci, którzy przyjeżdżają do tego miasta i zakorzeniają się w nim - potrafią tak samo je kochać i tak samo potrafią się z nim identyfikować jak ci, którzy urodzili się w Warszawie. To nie miejsce urodzenia decyduje o czuciu się mieszkańcem jakiegoś miejsca, ale umiejętność znalezienia się w nim" - stwierdziła.

Zdaniem Omilanowskiej, Warszawa to miasto trudne do pokochania. "Używam takiego porównania: Paryż jest jak piękna kobieta, można się w nim zakochać od pierwszego wejrzenia; Warszawa jest jak kobieta inteligentna - trzeba z nią trochę porozmawiać. Jeżeli ktoś znajdzie na tę rozmowę czas – na pewno ją pokocha, niezależnie od tego, czy mieszka w tym mieście 100, 50, 20 lat, czy parę miesięcy" - powiedziała.

Minister kultury uważa, że każdy człowiek, który identyfikuje się z Warszawą jest warszawiakiem, niezależnie od tego, jak długo tu mieszka. "Jeżeli wpisuje się w to, czym żyje to miasto - to nim jest. I właśnie przez swoją złożoność, tożsamość Warszawy jest pewnie inna, niż w miastach o tradycyjnych strukturach. Ale może dzięki temu - bardziej witalna, dzięki temu - bardziej otwarta na nowości, dzięki temu - bardziej przyjazna kolejnym falom migrantów, którzy na pewno tutaj zawitają. Z otwartymi ramionami będziemy ich witać, jako nowych warszawiaków" – podkreśliła.

PAP, lz

[fot: Wikimedia CC-BY-SA-3.0]

Warto poczytać

  1. 1270jozeefczaspki 12.01.2018

    25 lat temu zmarł Józef Czapski

    25 lat temu, 12 stycznia 1993 roku, zmarł Józef Czapski, malarz, pisarz, żołnierz, więzień Starobielska, jeden z twórców paryskiej "Kultury".

  2. christianity26122017 26.12.2017

    Chrześcijaństwo nie jest mitem, u jego początku leży fakt historyczny

    - Chrześcijaństwo nie jest żadnym mitem ani ideologią, gdyż u jego początku leży wydarzenie życia Chrystusa jako fakt historyczny - napisał w liście na drugi dzień świąt Bożego Narodzenia rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie ks. prof. Wojciech Zyzak.

  3. PilsudskiBierecki 04.12.2017

    Wystawa karykatur Piłsudskiego. "To portret wielkiego człowieka"

    Wystawa "Piłsudski w karykaturze" odwiedziła Gdańsk z okazji 150. rocznicy urodzin Marszałka, która przypada 5 grudnia. Karykatury przedstawiają bardziej i mniej znane epizody z życia jednego z największych Polaków XX wieku.

  4. HouseofCardsFlickr 04.11.2017

    Koniec House of Cards. Stacja nie wyemituje już żadnej serii popularnego serialu

    Firma Netflix, współproducent "House of Cards", poinformowała w piątek wieczorem, że nie będzie uczestniczyła w dalszej produkcji słynnego serialu z udziałem Kevina Spacey z uwagi na oskarżenia o molestowanie przed laty nastoletniego chłopca

  5. konf03112017 03.11.2017

    Konferencja papieska w Łodzi. W 30. rocznicę wizyty Jana Pawła II w tym mieście

    Łódzki Oddział Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy po raz jedenasty zorganizował ogólnopolską konferencję

  6. jastrzab02112017 02.11.2017

    Upamiętniono braci Taraszkiewiczów. Historia miała o nich głucho milczeć

    6 października 2017 roku we Włodawie miała miejsce Gala Roku Jastrzębia, podsumowująca działania upamiętniające braci Taraszkiewiczów i żołnierzy z ich oddziałów

  7. Gintrowskivimeo 20.10.2017

    Brakuje teraz jego głosu i rozsądku. 5 lat temu zmarł Przemysław Gintrowski

    5 lat temu, 20 października 2012 r. zmarł Przemysław Gintrowski - bard, kompozytor i muzyk. Stworzył muzykę filmową m.in. do "Człowieka z żelaza" Andrzeja Wajdy i "Zmienników" Stanisława Barei. Wraz z J. Kaczmarskim i Z. Łapińskim na podstawie utworu Lluisa Llacha skomponowali "Mury".

  8. 11.10.2017

    Przypomnieć o krakowskiej szkole ekonomicznej

    Byli dobrze pojętymi patriotami, Adam Krzyżanowski przez całą drugą wojnę światową działał w konspiracji - tłumaczy w rozmowie ze stefczyk.info dr Marcin Chmielowski, autor filmu o zapomnianych polskich ekonomistach

CS151fotMINI

Czas Stefczyka 151/2018

PDF (5,47 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook