Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

Muzeum ikon w Warszawie

30.11.2011

Zbiory współczesnych ikon autorstwa m.in. wybitnych polskich twórców Jerzego Nowosielskiego i Adama Stalony-Dobrzańskiego można oglądać w czynnym od środy Muzeum Ikon w Warszawie. Wkrótce dołączą do nich starsze dzieła sztuki wschodniochrześcijańskiej.

Obok kolekcji współczesnych ikon, w nowo otwartym muzeum przy ul. Lelechowskiej na warszawskiej Ochocie pokazywane są m.in. kopie polichromii i elementy ołtarza wykonane przez Nowosielskiego oraz projekty witraży Stalony-Dobrzańskiego. Niektóre ikony są prezentowane na ikonostasie kaplicy św. Męczennika Archimandryty Grzegorza, która jest częścią muzealnego budynku.

- Muzeum Ikon obecnie wykorzystuje jedynie część powierzchni swojej siedziby. Wraz z zaadaptowaniem całej przestrzeni budynku przy ul. Lelechowskiej kolekcja muzeum będzie się powiększać. Do zbiorów wkrótce dołączą m.in. ikony z XVIII i XIX wieku znajdujące się obecnie w posiadaniu Muzeum Warszawskiej Metropolii Prawosławnej - zapowiedział w rozmowie z PAP dyrektor nowej placówki Michał Bogucki.

Zgodnie z planami, w muzeum będą organizowane ekspozycje czasowe prezentujące ikony i dzieła sztuki wschodniochrześcijańskiej ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Według Boguckiego, w magazynach Muzeum Narodowego znajdują się bardzo rzadko eksponowane, bogate i cenne zbiory ikon - niektóre z nich pochodzą z XV w. - oraz obiekty sztuki wschodniochrześcijańskiej, m.in. tkaniny koptyjskie z IX-X w. i enkolpiony, czyli krzyże noszone na piersi przez dostojników kościelnych.

Wystawom ikon w nowym muzeum będą towarzyszyły wykłady, warsztaty ikonograficzne i zajęcia dla najmłodszych - zapowiedział dyrektor. - Nie chcemy się ograniczać jedynie do eksponowania kolekcji, przestrzeń muzealna będzie jedynie wprowadzeniem w pewną rzeczywistość - wyjaśnił Bogucki.

Ikona w Kościele prawosławnym - jak pisał znawca sztuki ikonograficznej Michael Quenot w książce "Ikona - okno ku wieczności" - jest teologią w kolorach, przekazującą za pomocą obrazu to, co Ewangelia głosi słowami. W odróżnieniu od Kościoła katolickiego, w którym malarstwo sakralne ma znaczenie przede wszystkim estetyczne, wyznawcy Kościoła prawosławnego czczą przedstawienia świętych, stanowiące zmaterializowaną postać boskiej natury.

Malarstwo ikonowe narodziło się prawdopodobnie w późnym antyku w Bizancjum. Wypracowany przed wiekami kanon obejmujący sposoby, w jaki ikonografowie mają przedstawiać święte treści, jest przechowywany w Kościele prawosławnym i obowiązuje do dziś.

Ikony przedstawiają nierealistyczne wizerunki świętych i sceny biblijne. Jak podkreślił Bogucki, najważniejsze i zarazem najtrudniejsze dla ikonografów są twarze, które wykonuje się na końcu. - Twarz wyobrażona na ikonie to tkwiący w nas obraz Boga - mówił. Dodatkową warstwę symboliczną stanowi kolorystyka wykonanych najczęściej na desce obrazów.

Według Boguckiego, twórcy ikon mylnie postrzegający kanon często ograniczali się do powielania wzorców. Według niego, wyznaczonej przed wiekami reguły nie należy jednak traktować jako zespołu przepisów technologicznych, bo za ich pomocą można wszystko namalować: pejzaż i konia w galopie.

Jak przekonywał dyrektor muzeum, w historii zapisali się ci twórcy - m.in. Andriej Rublow i Teofan Grek - którzy rozumieli kanon przede wszystkim jako poszukiwanie jedności pomiędzy warsztatem artystycznym a duchową treścią, którą ikonograf przekazuje za pomocą świętych wyobrażeń. - Technika jest ważna i trzeba się jej nauczyć, bo ona daje możliwość realizacji tego, co znajduje się w duszy czy głowie - tłumaczył Bogucki.

Dyrektor podkreśla, że wartość estetyczna to tylko zewnętrzna warstwa przedstawienia. Według niego, prawdziwą wartość ikony stanowi jej piękno duchowe. - Ikona jest jak magnez. Gdy człowiek zaczyna na nią patrzeć, to nie może oderwać oczu, jego dusza wiąże się z pięknym światem w twarzy przedstawionej na ikonie - mówił.

Nowo otwarte muzeum Ikon jest oddziałem Muzeum Warszawskiej Metropolii Prawosławnej.

PAP
[fot. sxc.hu]

Słowa kluczowe:

ikony

,

zbiory

,

Warszawa

,

muzeum

,

cerkiew

Warto poczytać

  1. hahsfjhgjudk 19.01.2017

    Rafał Wieczyński wyreżyseruje film o rodzinie Ulmów

    Historię rodzin Ulmów i Goldmanów z Markowej (Podkarpackie) zekranizuje Rafał Wieczyński, twórca filmu "Popiełuszko. Wolność jest w nas". Ulmowie ukrywali podczas okupacji Żydów, za co zostali - wraz z dziećmi - zamordowani przez Niemców 24 marca 1944 r.

  2. PomnikSienkiewiczawOkrzei 18.01.2017

    Odnaleziono nieznaną powieść matki Sienkiewicza

    Ekspert twierdzi, że publikacja "bije na głowę" debiut Elizy Orzeszkowej.

  3. jglksjdhnhygffsz 17.01.2017

    Rusza konkurs literacki "Śląski Shakespeare"

    Rusza kolejna, szósta edycja adresowanego do młodych twórców Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego "Śląski Shakespeare" im. Anny i Piotra Dobrowolskich - ogłosiła we wtorek organizująca to wydarzenie Biblioteka Śląska w Katowicach.

  4. moscow-1935113960720 15.01.2017

    Audioprzewodnik po Moskwie śladami represji wobec Polaków

    Rosyjskie Stowarzyszenie Memoriał, zajmujące się badaniem zbrodni stalinowskich, opracowało spacer po Moskwie śladami represji wobec polskiej ludności w ZSRR. Audioprzewodnik w aplikacji izi.TRAVEL opowiada o dziewięciu takich obiektach w rosyjskiej stolicy.

  5. IMG0170-4t56eac897m800x7ce68a14 14.01.2017

    Remont Wieży Zegarowej Zamku Królewskiego

    Remont Wieży Zegarowej i odtworzenie Ogrodu Dolnego są wśród planów nowego dyrektora Zamku Królewskiego w Warszawie Przemysława Mrozowskiego. "Z Zamkiem jestem związany od blisko 30 lat, poświęciłem mu najwięcej czasu i emocji" - mówi.

  6. drukiulotneSI 10.01.2017

    Druki ulotne jako źródła do badań dziejów Polski

    „Dzięki tym trzem niepozornym pudłom nasza wyobraźnia historyczna o tym, co się działo między 1913 a 1924 rokiem będzie pełniejsza”.

  7. Zrzut-ekranu-2017-01-09-o-151037 09.01.2017

    Pośmiertny awans gen. "Gryfa"?

    Szef MON wystąpił do prezydenta Andrzeja Dudy o pośmiertny awansu na stopień generała dywizji dla gen. bryg. Janusza Brochwicz-Lewińskiego ps. Gryf.

  8. mid-epa05706530 09.01.2017

    Meryl Streep kontra Trump

    Aktorka wykorzystała galę rozdania Złotych Globów do krytyki prezydenta-elekta.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook