Jedynie prawda jest ciekawa


Ks. Jan Góralik – kapłan, społecznik i męczennik

06.12.2016

Właśnie ukazała się książka opowiadająca historię człowieka, który całe swoje życie poświęcił pracy społecznej i ludziom, za których czuł się odpowiedzialny i którzy mu zaufali. To opowieść także o jego męczeństwie w czasie II wojny światowej. Historię proboszcza Podwilka i dziekana Orawy opisał Łukasz Wiater w publikacji „Ks. Jan Góralik. Kapłan, Społecznik, Męczennik”.

Ks. Jan Góralik , który w 1911 r. przyjął święcenia kapłańskie, pracował na parafiach wsi żywieckich, Krakowa i Podwilka na Orawie. Formę kapłańskiej służby oparł na rozbudzaniu wiary powierzonego mu ludu w przykościelnych stowarzyszeniach. Działalność duszpasterską dopełniał zaangażowaniem społecznym tak, by za rozwojem duchowym szła poprawa materialnych warunków życia wiernych. Rzetelną pracą zdobywał ich zaufanie, a ci powoływali go do organów samorządowych jako swojego przedstawiciela. W końcu, będąc już doświadczonym społecznikiem, ks. Góralik podjął się zaszczepienia na Orawie Stefczykowej idei spółdzielczości.

7 października 1928 r. odbyło się zebranie założycielskie Kasy Stefczyka w Podwilku na Orawie. Przez tę inicjatywę ks. Góralik stał się krzewicielem Stefczykowej idei spółdzielczości w niewielkiej wiosce na pograniczu polsko-czechosłowackim. W jego rodzinnych stronach pierwsza Kasa powstała w Brzeziu, gdy miał 10 lat. Zaś już w dorosłym życiu z funkcjonowaniem podobnej instytucji jako jeszcze młody kapłan mógł zapoznać się podczas posługi w Cięcinie. Powołanie Kasy wiązało się z akcją uświadamiania ludności o potrzebie oszczędzania. Kasa posiadała swoją Radę Nadzorczą, a jej przewodniczącym został wybrany pomysłodawca - ks. Góralik, który sam przygotował statut i deklaracje członkowskie.

Kasa pod kierownictwem kapłana rozwijała się w sposób pomyślny, od samego początku notując zyski. Przeprowadzane audyty nie wykazywały żadnych nieprawidłowości. Środki wypracowane kierowane były na potrzeby wspólnoty: oświatę, obchody 3 maja, czy wreszcie na obronę przeciwlotniczą. „Widząc owocną działalność i pomoc tej instytucji lud tym więcej się przywiązywał do swojego kapłana. Dobrobyt się podniósł” – wspominał później ks. Józef Buroń.

Dzięki sukcesowi Kasy Stefczyka w Podwilku ks. Góralik stał się postacią znaną i szanowaną w całym regionie. Dzięki funduszom z kasy Stefczyka wzniesiono strażnicę przeciwpożarową. Ponadto, jak wspominał Karol Borówka, długoletni komendant miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej, proboszcz miał być założycielem i prezesem jednostki. Inicjatywa ujawniła dalekowzroczność kapłana – w 1932 r. w kościele wybuchł pożar. Dzięki możliwości działania i realnej interwencji strażaków skończył się on jedynie na zniszczeniu organów i balustrady chóru. Straty zostały szybko naprawione, znów dzięki funduszom z Kasy Stefczyka. Ta przyczyniała się również do wzbogacania księgozbioru wiejskiej biblioteki.

1 września 1939 r. z terytorium Słowacji na Orawę wkroczyli żołnierze niemieccy 2 Dywizji Pancernej, 3 Dywizji Górskiej i 4 Dywizji Lekkiej, należących do XXII Korpusu Armijnego dowodzonego przez generała kawalerii Paula Ludwika von Kleista. Ludność była pozbawiona możliwości jakiegokolwiek oporu, wobec czego najeźdźcy łatwo zajęli przygraniczny region, a okupacja rozpoczęła się na tym terenie spokojnie. Sytuacja zmieniła się zasadniczo po wydarzeniach nocy z 1 na 2 września. Wtedy to w okolicy zabudowań plebańskich został śmiertelnie postrzelony jeden z oficerów niemieckich. Fakt ten stał się przyczyną do represji wobec miejscowej ludności. Rankiem Niemcy podpalili kilka domostw i aresztowali około setki chłopów wraz z kapłanami.

Dalsze losy ks. Góralika wyznaczyła trasa transportów do kolejnych obozów jenieckich, a w końcu również koncentracyjnych w Buhenwaldzie i Dachau, gdzie ostatecznie zmarł podczas wycieńczającej pracy 26 października 1942 r. Zachowały się świadectwa postawy kapłana nie użalającego się nad swoim losem, szukającego umocnienia w modlitwie i dodającego otuchy współwięźniom.

***

OPIS DO ZDJĘCIA: Założyciele kasy Stefczyka: na miejscach siedzących Rada Nadzorcza. Od lewej Tomasz Surma z Podsarnia, następnie Podwilczanie, Józef Koziana, Józef Pałdia, Józef Oskwarek, Maria Karpińska, Wojciech Lorencowicz, ks. Jan Góralik, Karol Bazarnik, Marcin Łucka, Franciszek Kowalczyk, Jan Wilczek oraz Józef Chowaniec z Podsarnia. 

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook