Jedynie prawda jest ciekawa


IPN: Portal z tajnymi dokumentami komunistów

29.11.2016

W pierwszej połowie 2017 r. IPN udostępni na swojej stronie internetowej link do międzynarodowego portalu, w którym znajdą się utajniane przez lata dokumenty nt. współpracy między ZSRR a bezpiekami w krajach dawnego bloku wschodniego.

O dokumentach tych rozmawiali we wtorek w Krakowie przedstawiciele Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb. 

"Zdigitalizowane dokumenty, dotyczące współpracy pomiędzy bezpiekami, publikowane będą przez IPN na odrębnej stronie internetowej. To będą dokumenty dotyczące wielopłaszczyznowych spotkań pomiędzy funkcjonariuszami służb, dzielenia się ich doświadczeniami, dzielenia się dorobkiem operacyjnymi itd." - powiedział PAP zastępca dyrektora Biura Badań Historycznych IPN dr Rafał Leśkiewicz. Jak dodał, link do portalu (jego nazwa jeszcze jest ustalana) IPN zmieści na swojej stronie w pierwszej połowie 2017 r. 

Prezes IPN dr Jarosław Szarek powiedział, że dokumenty pokażą, jak "centrala w Moskwie zręcznie sterowała swymi odpowiednikami w państwach satelickich". Portal - mówił prezes - pokaże "w nowym świetle skalę jeszcze większej zależności państw bloku sowieckiego od Moskwy". 

Podczas spotkania w Krakowie przedstawiciele Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb wymieniali się też informacjami nt. spuścizny cyfrowej komunistycznych bezpiek. 

"W krajach Europy Środkowo-Wschodniej starano się wykorzystywać technologie informatyczne, które miały służyć inwigilacji obywateli" - mówił dr Leskiewicz i dodał: "Ta spuścizna informatyczna do niedawna była w ogóle nieznana - bazy danych komunistycznych służb bezpieczeństwa były w ogóle niedostępne" - zaznaczył. 

Jak wyjaśnił, w Polsce do ubiegłego roku 655 taśm magnetycznych zawierających operacyjne bazy danych SB i służb wojskowych były przechowywane w magazynach niejawnych. IPN podjął starania, by odczytać taśmy, zamienić zapis analogowy na cyfrowy. 

"Blisko połowę spośród tych taśm udało się już odczytać i dotrzeć do danych źródłowych, danych operacyjnych pokazujących zainteresowania SB konkretnymi osobami, konkretnymi wydarzeniami, faktami, i takie same bazy danych lub fragmenty baz danych pokazują także inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej" - powiedział Leśkiewicz. "Dzisiaj po raz pierwszy chcemy o tym dyskutować i wskazać, jakie są możliwości wykorzystania tych baz danych" - dodał. 

Prezes IPN podkreślił, że do 31 marca zakończy się przegląd akt znajdujących się w tzw. zbiorze zastrzeżonym, który - mówił prezes - "przestał faktycznie istnieć na mocy nowelizacji ustawy o IPN przed kilkoma miesiącami". "Najbliższe miesiące pokażą, co jest jeszcze nowego, co było ukrywane przed opinią publiczną" - powiedział Szarek. 

Prezes IPN zwrócił uwagę, że tylko w polskich archiwach jest blisko 100 km akt oraz że IPN, w porównaniu ze swoimi odpowiednikami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, prowadzi w tym momencie najszerszą działalność, wzorowaną na niemieckim Instytucie Gaucka. Spotkanie Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Tajnymi Aktami potrwa w Krakowie do środy. 

Europejska Sieć Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb została założona w grudniu 2008 r. z inicjatywy Pełnomocnika Federalnego do spraw Materiałów Państwowej Służby Bezpieczeństwa NRD, tzw. Instytutu Gaucka. W skład sieci wchodzi siedem krajów Europy Środkowo-Wschodniej: Polska, Bułgaria, Czechosłowacja, Niemcy, Węgry, Rumunia i Słowacja. 

Ideą, która początkowo przyświecała założycielom, było uproszczenie procedur związanych z możliwością prowadzenia badań oraz wymianą dokumentów, jednak z czasem współpraca przybrała bardziej złożony charakter. Działania Sieci mają na celu przede wszystkim zwiększenie świadomości społecznej i politycznej w zakresie rozliczeń z przeszłością. Istotnym elementem tych działań jest aktywność edukacyjna, skierowana zarówno do krajowej, jak i europejskiej publiczności. W 2016 r. rolę przewodniczącego Sieci pełni IPN. 


ak/PAP

[fot. PAP/Jacek Bednarczyk]

Warto poczytać

  1. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  2. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  3. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  4. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  5. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  6. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

  7. szpital05062018 05.06.2018

    Dzień dziecka dla dzieci ze szpitala onkologicznego

    1 czerwca Fundacja Bajkowa Fabryka Nadziei przy wsparciu Fundacji Stefczyka  zorganizowała Dzień Dziecka dla dzieci ze szpitala onkologicznego.

  8. nowyjork01062018 01.06.2018

    Polskie kino w Nowym Jorku

    "Stulecie Odzyskania Niepodległości. Arcydzieła Polskiego Kina Historycznego" to tytuł rocznicowego przeglądu filmów rozpoczynającego się w piątek w Nowym Jorku. Projekcje w Museum of Moving Image (MoMI) zainauguruje "Wołyń" Wojciecha Smarzowskiego.

CS156fotoMINI

Czas Stefczyka 156/2018

PDF (8,87 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook