Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

IPN: Portal z tajnymi dokumentami komunistów

29.11.2016
mid-16b29111
IPN: Portal z tajnymi dokumentami komunistów

W pierwszej połowie 2017 r. IPN udostępni na swojej stronie internetowej link do międzynarodowego portalu, w którym znajdą się utajniane przez lata dokumenty nt. współpracy między ZSRR a bezpiekami w krajach dawnego bloku wschodniego.

O dokumentach tych rozmawiali we wtorek w Krakowie przedstawiciele Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb. 

"Zdigitalizowane dokumenty, dotyczące współpracy pomiędzy bezpiekami, publikowane będą przez IPN na odrębnej stronie internetowej. To będą dokumenty dotyczące wielopłaszczyznowych spotkań pomiędzy funkcjonariuszami służb, dzielenia się ich doświadczeniami, dzielenia się dorobkiem operacyjnymi itd." - powiedział PAP zastępca dyrektora Biura Badań Historycznych IPN dr Rafał Leśkiewicz. Jak dodał, link do portalu (jego nazwa jeszcze jest ustalana) IPN zmieści na swojej stronie w pierwszej połowie 2017 r. 

Prezes IPN dr Jarosław Szarek powiedział, że dokumenty pokażą, jak "centrala w Moskwie zręcznie sterowała swymi odpowiednikami w państwach satelickich". Portal - mówił prezes - pokaże "w nowym świetle skalę jeszcze większej zależności państw bloku sowieckiego od Moskwy". 

Podczas spotkania w Krakowie przedstawiciele Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb wymieniali się też informacjami nt. spuścizny cyfrowej komunistycznych bezpiek. 

"W krajach Europy Środkowo-Wschodniej starano się wykorzystywać technologie informatyczne, które miały służyć inwigilacji obywateli" - mówił dr Leskiewicz i dodał: "Ta spuścizna informatyczna do niedawna była w ogóle nieznana - bazy danych komunistycznych służb bezpieczeństwa były w ogóle niedostępne" - zaznaczył. 

Jak wyjaśnił, w Polsce do ubiegłego roku 655 taśm magnetycznych zawierających operacyjne bazy danych SB i służb wojskowych były przechowywane w magazynach niejawnych. IPN podjął starania, by odczytać taśmy, zamienić zapis analogowy na cyfrowy. 

"Blisko połowę spośród tych taśm udało się już odczytać i dotrzeć do danych źródłowych, danych operacyjnych pokazujących zainteresowania SB konkretnymi osobami, konkretnymi wydarzeniami, faktami, i takie same bazy danych lub fragmenty baz danych pokazują także inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej" - powiedział Leśkiewicz. "Dzisiaj po raz pierwszy chcemy o tym dyskutować i wskazać, jakie są możliwości wykorzystania tych baz danych" - dodał. 

Prezes IPN podkreślił, że do 31 marca zakończy się przegląd akt znajdujących się w tzw. zbiorze zastrzeżonym, który - mówił prezes - "przestał faktycznie istnieć na mocy nowelizacji ustawy o IPN przed kilkoma miesiącami". "Najbliższe miesiące pokażą, co jest jeszcze nowego, co było ukrywane przed opinią publiczną" - powiedział Szarek. 

Prezes IPN zwrócił uwagę, że tylko w polskich archiwach jest blisko 100 km akt oraz że IPN, w porównaniu ze swoimi odpowiednikami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, prowadzi w tym momencie najszerszą działalność, wzorowaną na niemieckim Instytucie Gaucka. Spotkanie Europejskiej Sieci Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Tajnymi Aktami potrwa w Krakowie do środy. 

Europejska Sieć Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb została założona w grudniu 2008 r. z inicjatywy Pełnomocnika Federalnego do spraw Materiałów Państwowej Służby Bezpieczeństwa NRD, tzw. Instytutu Gaucka. W skład sieci wchodzi siedem krajów Europy Środkowo-Wschodniej: Polska, Bułgaria, Czechosłowacja, Niemcy, Węgry, Rumunia i Słowacja. 

Ideą, która początkowo przyświecała założycielom, było uproszczenie procedur związanych z możliwością prowadzenia badań oraz wymianą dokumentów, jednak z czasem współpraca przybrała bardziej złożony charakter. Działania Sieci mają na celu przede wszystkim zwiększenie świadomości społecznej i politycznej w zakresie rozliczeń z przeszłością. Istotnym elementem tych działań jest aktywność edukacyjna, skierowana zarówno do krajowej, jak i europejskiej publiczności. W 2016 r. rolę przewodniczącego Sieci pełni IPN. 


ak/PAP

[fot. PAP/Jacek Bednarczyk]

Warto poczytać

  1. PomnikSienkiewiczawOkrzei 18.01.2017

    Odnaleziono nieznaną powieść matki Sienkiewicza

    Ekspert twierdzi, że publikacja "bije na głowę" debiut Elizy Orzeszkowej.

  2. jglksjdhnhygffsz 17.01.2017

    Rusza konkurs literacki "Śląski Shakespeare"

    Rusza kolejna, szósta edycja adresowanego do młodych twórców Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego "Śląski Shakespeare" im. Anny i Piotra Dobrowolskich - ogłosiła we wtorek organizująca to wydarzenie Biblioteka Śląska w Katowicach.

  3. moscow-1935113960720 15.01.2017

    Audioprzewodnik po Moskwie śladami represji wobec Polaków

    Rosyjskie Stowarzyszenie Memoriał, zajmujące się badaniem zbrodni stalinowskich, opracowało spacer po Moskwie śladami represji wobec polskiej ludności w ZSRR. Audioprzewodnik w aplikacji izi.TRAVEL opowiada o dziewięciu takich obiektach w rosyjskiej stolicy.

  4. IMG0170-4t56eac897m800x7ce68a14 14.01.2017

    Remont Wieży Zegarowej Zamku Królewskiego

    Remont Wieży Zegarowej i odtworzenie Ogrodu Dolnego są wśród planów nowego dyrektora Zamku Królewskiego w Warszawie Przemysława Mrozowskiego. "Z Zamkiem jestem związany od blisko 30 lat, poświęciłem mu najwięcej czasu i emocji" - mówi.

  5. drukiulotneSI 10.01.2017

    Druki ulotne jako źródła do badań dziejów Polski

    „Dzięki tym trzem niepozornym pudłom nasza wyobraźnia historyczna o tym, co się działo między 1913 a 1924 rokiem będzie pełniejsza”.

  6. Zrzut-ekranu-2017-01-09-o-151037 09.01.2017

    Pośmiertny awans gen. "Gryfa"?

    Szef MON wystąpił do prezydenta Andrzeja Dudy o pośmiertny awansu na stopień generała dywizji dla gen. bryg. Janusza Brochwicz-Lewińskiego ps. Gryf.

  7. mid-epa05706530 09.01.2017

    Meryl Streep kontra Trump

    Aktorka wykorzystała galę rozdania Złotych Globów do krytyki prezydenta-elekta.

  8. mid-17108016 08.01.2017

    50. rocznica śmierci Zbigniewa Cybulskiego

    Dzięki roli Maćka Chełmickiego był bohaterem narodowym, postacią kultową - pisał o Zbigniewie Cybulskim, polskim Jamesie Deanie, operator Jan Laskowski. Dziś mija 50 lat od tragicznej śmierci jednego z najwybitniejszych aktorów w historii polskiej powojennej kinematografii.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook