Jedynie prawda jest ciekawa


Indonezyjski reżyser o przemianach w Azji

19.11.2016

O tym, jak pod wpływem globalizacji zmienia się kino Azji, o radykalizmie religijnym jako największym wyzwaniu, przed jakim stoi Indonezja, o "trudnej miłości" do Dżakarty i o swoim kolejnym filmie mówi w wywiadzie udzielonym PAP indonezyjski reżyser Joko Anwar.

Film Anwara "Zapis moich zmysłów" jest pokazywany podczas trwającej w Warszawie 10. edycji Festiwalu Filmowego Pięć Smaków. Przegląd kina azjatyckiego rozpoczął się w środę i zakończy się 23 listopada. Obraz Anwara będzie można obejrzeć w poniedziałek w Kinotece. 

"To film o dwóch zwyczajnych ludziach. Ona pracuje w salonie kosmetycznym, a on przygotowuje napisy do pirackich filmów DVD. Spotykają się w Dżakarcie i zostają kochankami. W burzliwym okresie wyborów prezydenckich zostają wplątani w polityczną sieć oszustw i z pewnego powodu są ścigani" - opowiada reżyser. 

Jak tłumaczy, w 2014 roku, gdy rozgrywa się akcja "Zapisu moich zmysłów", Indonezja musiała wybrać, w którą stronę ma podążać: drogą tolerancji czy wręcz przeciwnie. W wyborach zwyciężyła ta pierwsza opcja, a nowym szefem państwa został były gubernator Dżakarty, Joko Widodo, którego Anwar opisuje jako bardziej tolerancyjnego kandydata. Pokonał byłego generała Prabowo Subianto.

Wybory sprzed dwóch lat podzieliły społeczeństwo, a skutki tych podziałów są odczuwalne do dziś. "Wiele osób nadal kontestuje wynik głosowania" - mówi. "Brudne kampanie i kłamstwa", których pełna jest indonezyjska polityka, "sprawiają, że ludzie nie myślą logicznie" - uważa.

Anwar ubolewa, że w Indonezji obecnie coraz większym poparciem cieszą się ruchy prawicowe i "coraz głośniej słuchać głos ekstremistów religijnych". Według reżysera właśnie radykalizm religijny jest najpoważniejszym wyzwaniem, przed jakim stoi jego kraj. Temu tematowi poświęci swój następny film, który, jak zapowiada, zostanie zrealizowany w przyszłym roku. Na razie trwają prace nad scenariuszem. 

Źródeł radykalizmu Anwar upatruje się m.in. w globalizacji. "W erze internetu i mediów społecznościowych świat jest coraz bardziej wzajemnie powiązany. Dzięki temu ludzie wiedzą, jak żyją inni i porównują swoje życie do życia innych. Frustracja pojawia się, gdy ludzie odnoszą wrażenie, iż inni mają więcej. Zastanawiają się, czy jest coś, czego mogliby się trzymać i zazwyczaj okazuje się, że chodzi o to, co jest z nimi od urodzenia - o religię czy rasę. Nikomu nie wolno im tego odebrać ani tego obrażać. Gdy ktoś próbuje to zrobić, nawołują do tego, by go zabić. To moja teoria" - mówi. 

Jak dodaje, dzięki internetowi ludzie zdają sobie też sprawę z różnic między stylem życia w ich kraju i w innych częściach świata. U niektórych osób materiały, z którymi mają do czynienia w sieci, mogą wręcz wywołać szok kulturowy, który prowadzi do poczucia zagubienia i czasami do radykalizacji. "Muszą się trzymać tego, co znają najlepiej, tego, co może ich chronić przed nieznanym. Najlepsza do tego jest religia" - kontynuuje. 

Swój stosunek do Dżakarty, która jest jednym z drugoplanowych bohaterów filmu pokazywanego w Warszawie, nazywa "trudną miłością". "Byłem w wielu miastach, ale nie widziałem jeszcze miasta pełnego tylu kontrastów co Dżakarta. Wielkie, nowoczesne centrum handlowe sąsiaduje z gigantycznymi slumsami, a meczet z dzielnicą czerwonych latarni. Sztuka i tandeta, biedni i bogaci, ludzie otwarci i ludzie nietolerancyjni. W pewnym sensie to bardzo poetyckie. Za każdym razem, gdy jestem w Dżakarcie, nienawidzę tego miasta. Gdy je opuszczam, tęsknię za nim" - wyznaje. 

Pytany o to, czy można w ogóle mówić o kinie azjatyckim, odpowiada, że filmy z tego regionu świata mają pewne wspólne cechy, ale przyznaje, że trudno wyrazić słowami, o jakie cechy chodzi. "Być może o portretowanie relacji rodzinnych" - zastanawia się. 

Według Anwara coraz trudniej jest stwierdzić, z którego kraju Azji pochodzi dany film i wymienić cechy charakterystyczne dla kina z danego państwa. Również do tego przyczynia się globalizacja, a także szeroki dostępu do serwisów streamingowych, takich jak Netflix, które są dostępne prawie wszędzie na świecie i umożliwiają dostęp do kinematografii z całego globu. 

"Istnieje relacja między tym, jakie filmy z innych krajów filmowiec ogląda a kulturą, z którą ma na co dzień do czynienia. To tworzy jedyne w swoim rodzaju połączenie. Filmowiec ma swój głos, ale to nie jest już taki głos jak kiedyś" - dodaje. 

Jednak Anwar nie żałuje, że dochodzi do tych zmian, gdyż według niego takie "kino narodowe" wcale nie jest czymś pożądanym. "Myślę, że wszyscy jesteśmy obywatelami świata i niezależnie od tego, jak naiwnie i banalnie to brzmi, trzeba właśnie w taki sposób zacząć o sobie myśleć, zamiast traktować siebie jedynie jako obywatela danego kraju. W końcu na całym świecie mamy do czynienia z podobnymi wyzwaniami" – przekonuje. 


ak/PAP 

[fot. Twitter/@jokoanwar]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook