Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

"Herbert, a ruch myśli"

27.10.2014

"Jedyny programowy cel Pana Cogito to być przyzwoitym" - mówiła Brigitte Gautier podczas konferencji w Bibliotece Narodowej zorganizowanej z okazji 90. rocznicy urodzin poety.

O roli polityki w twórczości Zbigniewa Herberta oraz ironii obecnej w jego wierszach rozmawiali uczestnicy poniedziałkowej dyskusji "Herbert a ruch myśli". Trzydniową konferencję w Bibliotece Narodowej zorganizowano w ramach obchodów 90. rocznicy urodzin poety.

Konferencję zorganizowano w warszawskiej Bibliotece Narodowej - miejscu, w którym znajduje się archiwum poety. Do udziału w niej zaproszono historyków, krytyków literackich i tłumaczy z Polski, Francji, Włoch i Stanów Zjednoczonych. 

Krzysztof Kłosiński wystąpienie pt. "Dykcja Pana Cogito" poświęcił ironii i jej obecności w wierszach Herberta oraz sposobu, w jaki odczytywał je sam artysta. "Kiedy po raz pierwszy usłyszałem Herberta, czytającego swoje wiersze z cyklu +Pan Cogito+, w połowie lat 70., zostałem zaczarowany głosem. (...) Wydaje mi się, że warto wrócić do tego, co zanika - głosu Pana Cogito" - stwierdził Kłosiński. Jego zdaniem, "gdy Herbert czytał swoje wiersze, zdumiewał nie-ekspresywnością". "Nawet jeśli jest wzbudzony, jego głos przybiera brzmienie warkotu. Poza tymi krótkimi momentami, jest nastawiony na artykulację. Nie ma krzyków, podkreślania czegokolwiek" - dodał.

Kłosiński odniósł się także do kwestii ironii w twórczości Herberta, odwołując się do myśli duńskiego filozofa Sorena Kierkegaarda. Przypomniał wiersz "17 września" jako przykład herbertowskiej ironii. "Ironia dotyczy postawy odrzucenia rzeczywistości określonej historycznie. Ironia jest nieodłączną cechą tego głosu" - argumentował, analizując poemat.

O filozoficznym ugruntowaniu poezji i myśli Herberta opowiadała Anna Nasiłowska. Odwołała się do filozofii Edmunda Husserla, Gastona Bachelarda i Romana Ingardena, a także do relacji Herberta z innym poetą - Czesławem Miłoszem, w kontekście ich stosunku do racjonalizmu. "Różnicą między poetami jest stosunek do rozumu i Zachodu. Gdzie Miłosz mówi o wydziedziczeniu, upominając się o powrót gwarantowanej przez naukę metafizyki, gdzie atakuje Zachód, tam rozmija się z dobrze zadomowionym w +zachodniości+ Herbertem, swobodnie operującym tradycją sceptyczną, która rolę rozumu widzi inaczej, niż chciałby to opisać Miłosz" - przekonywała Nasiłowska.

Brigitte Gautier wskazywała na rolę polityki w twórczości poety. "Herbert staje się moralistą. Ocenia historię. Konkretyzacja ta wynika z głębokiego niesmaku, wywołanego panoszeniem się aparatczyków, ich poskromienie Czechów czy Słowaków, czy mordowanie robotników na Wybrzeżu. Pojawienie się Pana Cogito, otwiera konkretyzację filozoficzną. Sam fakt, że ktoś wszystko poddaje wątpliwości, zakrawa na obalenie ustroju. Tym bardziej, że jedyny programowy cel Pana Cogito to być przyzwoitym" - podkreśliła.

Pierwsza odsłona trzydniowego cyklu wykładów zakończyła się odczytem Jacka Kopcińskiego pt. "Solidarność według Herberta, czyli dźwiganie postaci dramatycznej". "Czytając szekspirowskiego +Hamleta+ doszedł Herbert do niezwykle oryginalnej koncepcji dramatu, jako formy intelektualnego
przeżywania rzeczywistości przez bohatera" - zauważył. 

W ramach obchodów rocznicy urodzin Herberta w warszawskiej Bibliotece Narodowej zaplanowano trzydniowe spotkania i debaty, w których udział wezmą m.in. Julia Hartwig, Adam Zagajewski, Andrzej Franaszek, Michał Paweł Markowski, Timothy Garton Ash, Daniel Rotfeld i Tomas Venclova.

Ponadto, 28 października w gmachu Biblioteki Narodowej przy Polu Mokotowskim zostanie otwarta wystawa "Inna perspektywa. Notatki Zbigniewa Herberta z muzeów", którą będzie można oglądać do końca grudnia 2014 r.

ansa/PAP

[fot.antirawarsons.pl]

Słowa kluczowe:

Herbert

,

poeci

,

twórczość

Warto poczytać

  1. PomnikSienkiewiczawOkrzei 18.01.2017

    Odnaleziono nieznaną powieść matki Sienkiewicza

    Ekspert twierdzi, że publikacja "bije na głowę" debiut Elizy Orzeszkowej.

  2. jglksjdhnhygffsz 17.01.2017

    Rusza konkurs literacki "Śląski Shakespeare"

    Rusza kolejna, szósta edycja adresowanego do młodych twórców Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego "Śląski Shakespeare" im. Anny i Piotra Dobrowolskich - ogłosiła we wtorek organizująca to wydarzenie Biblioteka Śląska w Katowicach.

  3. moscow-1935113960720 15.01.2017

    Audioprzewodnik po Moskwie śladami represji wobec Polaków

    Rosyjskie Stowarzyszenie Memoriał, zajmujące się badaniem zbrodni stalinowskich, opracowało spacer po Moskwie śladami represji wobec polskiej ludności w ZSRR. Audioprzewodnik w aplikacji izi.TRAVEL opowiada o dziewięciu takich obiektach w rosyjskiej stolicy.

  4. IMG0170-4t56eac897m800x7ce68a14 14.01.2017

    Remont Wieży Zegarowej Zamku Królewskiego

    Remont Wieży Zegarowej i odtworzenie Ogrodu Dolnego są wśród planów nowego dyrektora Zamku Królewskiego w Warszawie Przemysława Mrozowskiego. "Z Zamkiem jestem związany od blisko 30 lat, poświęciłem mu najwięcej czasu i emocji" - mówi.

  5. drukiulotneSI 10.01.2017

    Druki ulotne jako źródła do badań dziejów Polski

    „Dzięki tym trzem niepozornym pudłom nasza wyobraźnia historyczna o tym, co się działo między 1913 a 1924 rokiem będzie pełniejsza”.

  6. mid-epa05706530 09.01.2017

    Meryl Streep kontra Trump

    Aktorka wykorzystała galę rozdania Złotych Globów do krytyki prezydenta-elekta.

  7. mid-17108016 08.01.2017

    50. rocznica śmierci Zbigniewa Cybulskiego

    Dzięki roli Maćka Chełmickiego był bohaterem narodowym, postacią kultową - pisał o Zbigniewie Cybulskim, polskim Jamesie Deanie, operator Jan Laskowski. Dziś mija 50 lat od tragicznej śmierci jednego z najwybitniejszych aktorów w historii polskiej powojennej kinematografii.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook