Jedynie prawda jest ciekawa


Film o polskich lotnikach z dywizjonu 303

13.08.2015

Tomasz Magierski chce nakręcić film dokumentalny o trzech lotnikach walczących w Bitwie o Anglię.


Trzech lotników legendarnego dywizjonu 303 portretuje – wykorzystując wspomnienia ich dzieci i archiwalne materiały z Waszyngtonu i Londynu - dokumentalny film pt. „303”, nad którym pracuje Tomasz Magierski.

Robocza kopia filmu została pokazana w Instytucje Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku.

Tomasz Magierski, reżyser, a zarazem producent filmu, koncentruje się głównie na nieznanych powszechnie, wyselekcjonowanych epizodach z dziejów trzech nie żyjących już lotników dywizjonu. Są to: polski dowódca eskadry Witold Urbanowicz, kronikarz jednostki Mirosław Feric, który miał ojca Chorwata, a także brytyjski komendant skrzydła „A” John Kent, z pochodzenia Kanadyjczyk.

Lotników portretują w swych opowieściach ich dzieci. „Znamienne jest to, że ludzie nie mówiący po polsku opowiadają o najbardziej spektakularnej polskiej historii z czasów II wojny światowej nie zakończonej klęską, czy wielką ofiarą krwi” – podkreśla w rozmowie z PAP Magierski.

Film przypomina udział Polaków w rozgrywanej w powietrzu Bitwie o Wielką Brytanię trwającej od lipca do października 1940 roku. Twórca dokumentu sięga po materiały archiwalne z National Archives w Waszyngtonie, Imperial War Museum w Londynie oraz z Instytutu Sikorskiego w Londynie. Używa także fotografii wykonanych przez Urbanowicza, Kenta oraz innych pilotów. Ilustrują one np. śmiertelny wypadek Ferica podczas lotu treningowego.

Reżyser zdobył oryginalne nagrania dźwiękowe pilotów, dotarł do kronik Ferica i relacji jego kolegów. Na ich podstawie zrealizował symulacje komputerowe portretujące szczegółowo walki powietrzne.

Jak przypomina film, Dywizjon Kościuszkowski 303 stał się legendą już w czasie wojny. Starania, aby wstąpić do słynnej jednostki podejmowało także wielu innych polskich lotników. Już po Bitwie o Wielką Brytanię walczyli tam m.in. piloci Franciszek Kornicki oraz zmarły w minionym roku Stanisław Socha.

Także oni przypominają sylwetki trójki głównych bohaterów „303”. Mówią jednocześnie o zmaganiach Polaków, którzy zanim mogli zacząć latać w RAF musieli pokonywać różne przeszkody poczynając od przyspieszonej nauki angielskiego po przełamywanie uprzedzeń Brytyjczyków nie zdających sobie początkowo sprawy z ich kunsztu lotniczego.

Dopiero niezwykłe wyczyny Polaków w powietrznej potyczce z Niemcami przysporzyły im szacunek zarówno brytyjskich lotników jak też tamtejszej społeczności. Zaszczycił ich nawet wizytą król Jerzy VI.

Dane na temat sukcesów bojowych dywizjonu były w warunkach wojennych trudne do zweryfikowania. Początkowo przypisywano mu w czasie Bitwy o Anglię 126 zestrzeleń, później pojawiły się informacje, że jest to liczba zawyżona. Niezależnie od tego dywizjon 303 jest uznawany za jedną z najlepszych powietrznych jednostek alianckich. Legendarny pilot brytyjski Douglas Bader ocenił, że „polskie skrzydła są najskuteczniejsze”.

Podczas działań wojennych w Wielkiej Brytanii zginęło łącznie 2408 polskich lotników i personelu naziemnego. Dokument pokazany w Instytucje Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku nie ogranicza się do portretowania lotniczych wyczynów pilotów. Nawiązuje m.in. do ich rozważań na temat życia w czasie wojny, a także politycznych uwarunkowań, które sprawiły, że bohaterskie wysiłki Polaków nie zostały w pełni docenione.

Mieszkający w Nowym Jorku młody Urbanowicz, także Witold, był niemal nieświadom bohaterskiej przeszłości ojca. Zdał sobie z tego sprawę dopiero kiedy na jego pogrzeb przybyły tysiące ludzi. Wcześniej z ojcem na ten temat nie rozmawiał.

Z kolei ze wspomnień córki Kenta, Alexandry, rodzi się obraz wyalienowania obcokrajowców walczących u boku Brytyjczyków. Stąd tym ściślejsze związki jej ojca z Polakami. Kent dostrzegła zarazem, że jeśli po wojnie wszyscy chcieli o niej najszybciej zapomnieć, teraz odżywa pamięć o tamtych latach. Szczególnie wzruszona była przyjęciem jakie zgotowano jej podczas wizyty w Polsce.

Magierski zwraca uwagę, że w jego dokumencie o dziejach dywizjonu mówią także współcześni, młodzi miłośnicy historii lotnictwa.

„Zależało mi, aby film miał bardzo osobisty charakter, ale nie pomijał kontekstu i faktów historycznych” – wyjaśnia reżyser.

mly/PAP

[fot. wikimedia commons]

Warto poczytać

  1. Chelmowski 17.04.2018

    W swoim domu stworzył regionalne muzeum. Teraz jego dzieła niszczeją

    W tej niewielkiej kaszubskiej miejscowości trudno nie zauważyć przydrożnych kapliczek i drewnianych aniołów. Wyjątkowe muzeum stworzone przez jednego człowieka powstawało czterdzieści lat. Dziś potrzebuje pomocy, by jego dzieła przetrwały

  2. Forman140042018 14.04.2018

    Zmarł reżyser "Lotu nad kukułczym gniazdem". Miał 86 lat

    Nie żyje Milosz Forman, czeski reżyser o światowej sławie, twórca m.in. "Lotu nad kukułczym gniazdem" - powiadomiła w sobotę agencję CTK jego żona, Martina. Laureat Oskara zmarł nagle w piątek, po krótkiej chorobie, w Hartfort w stanie Connecticut w USA. Miał 86 lat

  3. TaniecMarionetek 10.03.2018

    Niziński: Sapkowski jest jak Wiedźmin - do głowy nie przyszłoby mi się z nim mierzyć

    Zapadła prowincja, bezwzględna grupa żołnierzy i tętniąca tajemnicą kraina fantasy - oto najnowsza powieść fantasy na polskim rynku. Autor, Tomasz Niziński, opowiada w wywiadzie o inspiracjach, świecie powieści, zwykłym człowieku w krainie fantasy i klątwie Sapkowskiego

  4. WystawagrafikiPilsudski 03.03.2018

    Ocalona Niepodległa - wyjątkowa wystawa na 100-lecie niepodległości

    2 marca w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie miał miejsce finisaż wystawy Niepodległa 2018 – niecodziennej kolekcji destruktów grafik autorstwa Zdzisława Czermańskiego z okresu 20-lecia międzywojennego, przedstawiających Józefa Piłsudskiego w artystycznym komentarzu Barbary Kasperczak

  5. 1270jozeefczaspki 12.01.2018

    25 lat temu zmarł Józef Czapski

    25 lat temu, 12 stycznia 1993 roku, zmarł Józef Czapski, malarz, pisarz, żołnierz, więzień Starobielska, jeden z twórców paryskiej "Kultury".

  6. christianity26122017 26.12.2017

    Chrześcijaństwo nie jest mitem, u jego początku leży fakt historyczny

    - Chrześcijaństwo nie jest żadnym mitem ani ideologią, gdyż u jego początku leży wydarzenie życia Chrystusa jako fakt historyczny - napisał w liście na drugi dzień świąt Bożego Narodzenia rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie ks. prof. Wojciech Zyzak.

  7. PilsudskiBierecki 04.12.2017

    Wystawa karykatur Piłsudskiego. "To portret wielkiego człowieka"

    Wystawa "Piłsudski w karykaturze" odwiedziła Gdańsk z okazji 150. rocznicy urodzin Marszałka, która przypada 5 grudnia. Karykatury przedstawiają bardziej i mniej znane epizody z życia jednego z największych Polaków XX wieku.

  8. HouseofCardsFlickr 04.11.2017

    Koniec House of Cards. Stacja nie wyemituje już żadnej serii popularnego serialu

    Firma Netflix, współproducent "House of Cards", poinformowała w piątek wieczorem, że nie będzie uczestniczyła w dalszej produkcji słynnego serialu z udziałem Kevina Spacey z uwagi na oskarżenia o molestowanie przed laty nastoletniego chłopca

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook