Jedynie prawda jest ciekawa

Film o polskich lotnikach z dywizjonu 303

13.08.2015

Tomasz Magierski chce nakręcić film dokumentalny o trzech lotnikach walczących w Bitwie o Anglię.


Trzech lotników legendarnego dywizjonu 303 portretuje – wykorzystując wspomnienia ich dzieci i archiwalne materiały z Waszyngtonu i Londynu - dokumentalny film pt. „303”, nad którym pracuje Tomasz Magierski.

Robocza kopia filmu została pokazana w Instytucje Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku.

Tomasz Magierski, reżyser, a zarazem producent filmu, koncentruje się głównie na nieznanych powszechnie, wyselekcjonowanych epizodach z dziejów trzech nie żyjących już lotników dywizjonu. Są to: polski dowódca eskadry Witold Urbanowicz, kronikarz jednostki Mirosław Feric, który miał ojca Chorwata, a także brytyjski komendant skrzydła „A” John Kent, z pochodzenia Kanadyjczyk.

Lotników portretują w swych opowieściach ich dzieci. „Znamienne jest to, że ludzie nie mówiący po polsku opowiadają o najbardziej spektakularnej polskiej historii z czasów II wojny światowej nie zakończonej klęską, czy wielką ofiarą krwi” – podkreśla w rozmowie z PAP Magierski.

Film przypomina udział Polaków w rozgrywanej w powietrzu Bitwie o Wielką Brytanię trwającej od lipca do października 1940 roku. Twórca dokumentu sięga po materiały archiwalne z National Archives w Waszyngtonie, Imperial War Museum w Londynie oraz z Instytutu Sikorskiego w Londynie. Używa także fotografii wykonanych przez Urbanowicza, Kenta oraz innych pilotów. Ilustrują one np. śmiertelny wypadek Ferica podczas lotu treningowego.

Reżyser zdobył oryginalne nagrania dźwiękowe pilotów, dotarł do kronik Ferica i relacji jego kolegów. Na ich podstawie zrealizował symulacje komputerowe portretujące szczegółowo walki powietrzne.

Jak przypomina film, Dywizjon Kościuszkowski 303 stał się legendą już w czasie wojny. Starania, aby wstąpić do słynnej jednostki podejmowało także wielu innych polskich lotników. Już po Bitwie o Wielką Brytanię walczyli tam m.in. piloci Franciszek Kornicki oraz zmarły w minionym roku Stanisław Socha.

Także oni przypominają sylwetki trójki głównych bohaterów „303”. Mówią jednocześnie o zmaganiach Polaków, którzy zanim mogli zacząć latać w RAF musieli pokonywać różne przeszkody poczynając od przyspieszonej nauki angielskiego po przełamywanie uprzedzeń Brytyjczyków nie zdających sobie początkowo sprawy z ich kunsztu lotniczego.

Dopiero niezwykłe wyczyny Polaków w powietrznej potyczce z Niemcami przysporzyły im szacunek zarówno brytyjskich lotników jak też tamtejszej społeczności. Zaszczycił ich nawet wizytą król Jerzy VI.

Dane na temat sukcesów bojowych dywizjonu były w warunkach wojennych trudne do zweryfikowania. Początkowo przypisywano mu w czasie Bitwy o Anglię 126 zestrzeleń, później pojawiły się informacje, że jest to liczba zawyżona. Niezależnie od tego dywizjon 303 jest uznawany za jedną z najlepszych powietrznych jednostek alianckich. Legendarny pilot brytyjski Douglas Bader ocenił, że „polskie skrzydła są najskuteczniejsze”.

Podczas działań wojennych w Wielkiej Brytanii zginęło łącznie 2408 polskich lotników i personelu naziemnego. Dokument pokazany w Instytucje Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku nie ogranicza się do portretowania lotniczych wyczynów pilotów. Nawiązuje m.in. do ich rozważań na temat życia w czasie wojny, a także politycznych uwarunkowań, które sprawiły, że bohaterskie wysiłki Polaków nie zostały w pełni docenione.

Mieszkający w Nowym Jorku młody Urbanowicz, także Witold, był niemal nieświadom bohaterskiej przeszłości ojca. Zdał sobie z tego sprawę dopiero kiedy na jego pogrzeb przybyły tysiące ludzi. Wcześniej z ojcem na ten temat nie rozmawiał.

Z kolei ze wspomnień córki Kenta, Alexandry, rodzi się obraz wyalienowania obcokrajowców walczących u boku Brytyjczyków. Stąd tym ściślejsze związki jej ojca z Polakami. Kent dostrzegła zarazem, że jeśli po wojnie wszyscy chcieli o niej najszybciej zapomnieć, teraz odżywa pamięć o tamtych latach. Szczególnie wzruszona była przyjęciem jakie zgotowano jej podczas wizyty w Polsce.

Magierski zwraca uwagę, że w jego dokumencie o dziejach dywizjonu mówią także współcześni, młodzi miłośnicy historii lotnictwa.

„Zależało mi, aby film miał bardzo osobisty charakter, ale nie pomijał kontekstu i faktów historycznych” – wyjaśnia reżyser.

mly/PAP

[fot. wikimedia commons]

Warto poczytać

  1. Gintrowskivimeo 20.10.2017

    Brakuje teraz jego głosu i rozsądku. 5 lat temu zmarł Przemysław Gintrowski

    5 lat temu, 20 października 2012 r. zmarł Przemysław Gintrowski - bard, kompozytor i muzyk. Stworzył muzykę filmową m.in. do "Człowieka z żelaza" Andrzeja Wajdy i "Zmienników" Stanisława Barei. Wraz z J. Kaczmarskim i Z. Łapińskim na podstawie utworu Lluisa Llacha skomponowali "Mury".

  2. Krakowskaszkolaekonomiczna 11.10.2017

    Przypomnieć o krakowskiej szkole ekonomicznej

    Byli dobrze pojętymi patriotami, Adam Krzyżanowski przez całą drugą wojnę światową działał w konspiracji - tłumaczy w rozmowie ze stefczyk.info dr Marcin Chmielowski, autor filmu o zapomnianych polskich ekonomistach

  3. hafner29092018 29.09.2017

    Słynny skandalista na końcu wywinął największy numer. I to już po śmierci!

    Jeszcze cztery lata temu jego majątek wyceniany był na ponad czterdzieści trzy miliony dolarów. Ile z tego przypadnie jego młodszej o 61 lat żonie?

  4. historia26092017 27.09.2017

    Animowany serial idealnie podsumował niemiecką politykę historyczną. To trzeba zobaczyć!

    W jednym z odcinków Family Guy'a internauci odnaleźli niezwykłą scenę, która idealnie podsumowuje niemiecką politykę historyczną.

  5. galabohaterow 06.09.2017

    W Gdańsku specjalna gala uczci czterech bohaterów

    - Gala Bohaterów będzie budować naszą tożsamość narodową i poczucie dumy z naszego kraju – przekonują działacze Towarzystwa Edukacyjnego Lokomotywa i zapraszają na Galę Bohaterów 17 września w Gdańsku. Partnerem wydarzenia jest Fundacja Stefczyka.

CS148fotMINI

Czas Stefczyka 148/2017

PDF (10,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook