Jedynie prawda jest ciekawa


El Greco wraca do Toledo

23.02.2014

W Toledo odbędzie się największa do tej pory wystawa dzieł El Greco. Obrazy zostaną wystawione w związku z obchodami 400. rocznicy śmierci wybitnego artysty.

Dzieła jednego z najwybitniejszych malarzy manieryzmu Dominikosa Theotokopulosa, nazywanego El Grekiem, wracają do Toledo na wystawę z okazji 400. rocznicy śmierci artysty. Wystawa ta będzie największą jak dotąd prezentacją jego twórczości.

El Greco, urodzony na Krecie ok. 1541 roku, w Toledo żył i tworzył w latach 1577-1614. Dlatego główne wydarzenia rocznicowe tam będą miały miejsce.

Największym ma być wystawa od 14 marca do 14 czerwca. W jej ramach pokazanych zostanie ponad 100 obrazów w Muzeum Świętego Krzyża i w innych znanych toledańskich zabytkach, m.in. w katedrze. "Niemal wszystkie z tych obrazów wyjechały z Toledo na początku XX wieku  - powiedział Gregorio Maranon, przewodniczący fundacji El Greco 2014, która od czterech lat przygotowuje obchody rocznicy.

Sprowadzenie obrazów z wielkich światowych muzeów i prywatnych kolekcji to bardzo kosztowne przedsięwzięcie, ale Maranon nie zdradził wysokości wydatków. Powiedział jedynie, że finansują je głównie prywatni darczyńcy, ponieważ rząd Hiszpanii drastycznie obciął wydatki na kulturę, łatając dziurę budżetową, by wyjść z ostrego kryzysu fiskalnego.

El Greco, wykształcony najpierw w tradycji ikonopisania italo-kreteńskiego (Kreta należała wówczas do Wenecji) i szkołach malarskich Rzymu i Wenecji, gdzie chłonął twórczość mistrzów Zachodu, takich jak Michał Anioł, Tycjan i Tintoretto, do Hiszpanii przyjechał ubiegać się o stanowisko nadwornego malarza Eskurialu. Nie dostawszy go, osiadł w leżącym 70 km na południe od Madrytu Toledo.

Podążał drogą bardzo indywidualną; reinterpretując osiągnięcia genialnych twórców swego czasu i odrzuciwszy renesansową perspektywę stał się "najprawdopodobniej najbardziej nowoczesnym z wielkich malarzy XVI i XVII wieku" - zaznaczył Maranon.

Do obrazów podróżujących na toledańską wystawę należy "Adoracja imienia Jezus" z Galerii Narodowej w Londynie, "Ukrzyżowanie z dwoma fundatorami" z Luwru, słynny "Widok Toledo" (1597) z nowojorskiego Metropolitan, którym zachwycał się pisarz Ernest Hemingway. Przyjedzie też z Prado "Szlachcic z dłonią na piersi" (Przysięga szlachcica), będący być może autoportretem artysty (ok.1580).

W samym Toledo z najgłośniejszych obrazów mistrza pozostał w kościele Santo Tome "Pogrzeb hrabiego Orgaza" (1586-88) uchodzący za najbardziej osobiste dzieło El Greca oraz "Odarcie Chrystusa z szat" (słynne "Expolio") z zakrystii katedry Najświętszej Marii Panny, dla której powstało w latach 1577-1579. Ukazuje ono rzadko w malarstwie zachodnim przedstawianą scenę, jak żołnierze zaczynają zdzierać z Chrystusa tunikę, o którą później będą rzucać losy podczas ukrzyżowania. El Greco w tym szalenie dramatycznym przedstawieniu jednocześnie zawarł echa tradycji bizantyjskiej oraz znajomość sztuki krajów na północ od Alp. Obraz przeszedł ostatnio renowację w Madrycie. Dla konserwatora Rafaela Alonso praca nad tym blisko trzymetrowej wysokości arcydziełem była szalenie emocjonującym zadaniem. Było ono dla niego ukoronowaniem kariery zawodowej, a w swoim dorobku ma konserwacje aż 90 obrazów El Greca. "Nie potrafię wyobrazić sobie twarzy Chrystusa w żaden inny sposób niż tak, jak ją El Greco namalował w +Expolio+" - powiedział po uroczystym zawieszeniu obrazu w długiej wąskiej zakrystii.

W pewnym sensie El Greco "był malarzem zapomnianym, +outsiderem+, którego odkryto na nowo" - mówi szef działu malarstwa XIX wieku w madryckim Prado, Rafael Baron. Tego ponownego odkrycia dokonali dopiero impresjoniści. Czerpali z El Greca inspiracje przedstawiciele kolejnych kierunków - ekspresjoniści, kubiści i abstrakcjoniści. Według Barona najsilniejszy wpływ wywarł on jednak na Pablo Picassa, "od samego początku po kres jego twórczości".  Jak podkreśla szefowa działu malarstwa hiszpańskiego w Prado Leticia Ruiz, El Greco to "malarz dla malarzy". Jego oddziaływanie na sztukę nowoczesną ukazać ma druga z rocznicowych wystaw, prezentowana w Prado od 24 czerwca do 5 października. Znajdzie się na niej 106 obrazów, w tym 25 mistrza z Toledo.

TK,PAP
[Fot. Wikimedia.commons]

Warto poczytać

  1. Chelmowski 17.04.2018

    W swoim domu stworzył regionalne muzeum. Teraz jego dzieła niszczeją

    W tej niewielkiej kaszubskiej miejscowości trudno nie zauważyć przydrożnych kapliczek i drewnianych aniołów. Wyjątkowe muzeum stworzone przez jednego człowieka powstawało czterdzieści lat. Dziś potrzebuje pomocy, by jego dzieła przetrwały

  2. Forman140042018 14.04.2018

    Zmarł reżyser "Lotu nad kukułczym gniazdem". Miał 86 lat

    Nie żyje Milosz Forman, czeski reżyser o światowej sławie, twórca m.in. "Lotu nad kukułczym gniazdem" - powiadomiła w sobotę agencję CTK jego żona, Martina. Laureat Oskara zmarł nagle w piątek, po krótkiej chorobie, w Hartfort w stanie Connecticut w USA. Miał 86 lat

  3. TaniecMarionetek 10.03.2018

    Niziński: Sapkowski jest jak Wiedźmin - do głowy nie przyszłoby mi się z nim mierzyć

    Zapadła prowincja, bezwzględna grupa żołnierzy i tętniąca tajemnicą kraina fantasy - oto najnowsza powieść fantasy na polskim rynku. Autor, Tomasz Niziński, opowiada w wywiadzie o inspiracjach, świecie powieści, zwykłym człowieku w krainie fantasy i klątwie Sapkowskiego

  4. WystawagrafikiPilsudski 03.03.2018

    Ocalona Niepodległa - wyjątkowa wystawa na 100-lecie niepodległości

    2 marca w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie miał miejsce finisaż wystawy Niepodległa 2018 – niecodziennej kolekcji destruktów grafik autorstwa Zdzisława Czermańskiego z okresu 20-lecia międzywojennego, przedstawiających Józefa Piłsudskiego w artystycznym komentarzu Barbary Kasperczak

  5. 1270jozeefczaspki 12.01.2018

    25 lat temu zmarł Józef Czapski

    25 lat temu, 12 stycznia 1993 roku, zmarł Józef Czapski, malarz, pisarz, żołnierz, więzień Starobielska, jeden z twórców paryskiej "Kultury".

  6. christianity26122017 26.12.2017

    Chrześcijaństwo nie jest mitem, u jego początku leży fakt historyczny

    - Chrześcijaństwo nie jest żadnym mitem ani ideologią, gdyż u jego początku leży wydarzenie życia Chrystusa jako fakt historyczny - napisał w liście na drugi dzień świąt Bożego Narodzenia rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie ks. prof. Wojciech Zyzak.

  7. PilsudskiBierecki 04.12.2017

    Wystawa karykatur Piłsudskiego. "To portret wielkiego człowieka"

    Wystawa "Piłsudski w karykaturze" odwiedziła Gdańsk z okazji 150. rocznicy urodzin Marszałka, która przypada 5 grudnia. Karykatury przedstawiają bardziej i mniej znane epizody z życia jednego z największych Polaków XX wieku.

  8. HouseofCardsFlickr 04.11.2017

    Koniec House of Cards. Stacja nie wyemituje już żadnej serii popularnego serialu

    Firma Netflix, współproducent "House of Cards", poinformowała w piątek wieczorem, że nie będzie uczestniczyła w dalszej produkcji słynnego serialu z udziałem Kevina Spacey z uwagi na oskarżenia o molestowanie przed laty nastoletniego chłopca

CS154fotoMINI

Czas Stefczyka 154/2018

PDF (7,35 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook