Jedynie prawda jest ciekawa


El Greco wraca do Toledo

23.02.2014

W Toledo odbędzie się największa do tej pory wystawa dzieł El Greco. Obrazy zostaną wystawione w związku z obchodami 400. rocznicy śmierci wybitnego artysty.

Dzieła jednego z najwybitniejszych malarzy manieryzmu Dominikosa Theotokopulosa, nazywanego El Grekiem, wracają do Toledo na wystawę z okazji 400. rocznicy śmierci artysty. Wystawa ta będzie największą jak dotąd prezentacją jego twórczości.

El Greco, urodzony na Krecie ok. 1541 roku, w Toledo żył i tworzył w latach 1577-1614. Dlatego główne wydarzenia rocznicowe tam będą miały miejsce.

Największym ma być wystawa od 14 marca do 14 czerwca. W jej ramach pokazanych zostanie ponad 100 obrazów w Muzeum Świętego Krzyża i w innych znanych toledańskich zabytkach, m.in. w katedrze. "Niemal wszystkie z tych obrazów wyjechały z Toledo na początku XX wieku  - powiedział Gregorio Maranon, przewodniczący fundacji El Greco 2014, która od czterech lat przygotowuje obchody rocznicy.

Sprowadzenie obrazów z wielkich światowych muzeów i prywatnych kolekcji to bardzo kosztowne przedsięwzięcie, ale Maranon nie zdradził wysokości wydatków. Powiedział jedynie, że finansują je głównie prywatni darczyńcy, ponieważ rząd Hiszpanii drastycznie obciął wydatki na kulturę, łatając dziurę budżetową, by wyjść z ostrego kryzysu fiskalnego.

El Greco, wykształcony najpierw w tradycji ikonopisania italo-kreteńskiego (Kreta należała wówczas do Wenecji) i szkołach malarskich Rzymu i Wenecji, gdzie chłonął twórczość mistrzów Zachodu, takich jak Michał Anioł, Tycjan i Tintoretto, do Hiszpanii przyjechał ubiegać się o stanowisko nadwornego malarza Eskurialu. Nie dostawszy go, osiadł w leżącym 70 km na południe od Madrytu Toledo.

Podążał drogą bardzo indywidualną; reinterpretując osiągnięcia genialnych twórców swego czasu i odrzuciwszy renesansową perspektywę stał się "najprawdopodobniej najbardziej nowoczesnym z wielkich malarzy XVI i XVII wieku" - zaznaczył Maranon.

Do obrazów podróżujących na toledańską wystawę należy "Adoracja imienia Jezus" z Galerii Narodowej w Londynie, "Ukrzyżowanie z dwoma fundatorami" z Luwru, słynny "Widok Toledo" (1597) z nowojorskiego Metropolitan, którym zachwycał się pisarz Ernest Hemingway. Przyjedzie też z Prado "Szlachcic z dłonią na piersi" (Przysięga szlachcica), będący być może autoportretem artysty (ok.1580).

W samym Toledo z najgłośniejszych obrazów mistrza pozostał w kościele Santo Tome "Pogrzeb hrabiego Orgaza" (1586-88) uchodzący za najbardziej osobiste dzieło El Greca oraz "Odarcie Chrystusa z szat" (słynne "Expolio") z zakrystii katedry Najświętszej Marii Panny, dla której powstało w latach 1577-1579. Ukazuje ono rzadko w malarstwie zachodnim przedstawianą scenę, jak żołnierze zaczynają zdzierać z Chrystusa tunikę, o którą później będą rzucać losy podczas ukrzyżowania. El Greco w tym szalenie dramatycznym przedstawieniu jednocześnie zawarł echa tradycji bizantyjskiej oraz znajomość sztuki krajów na północ od Alp. Obraz przeszedł ostatnio renowację w Madrycie. Dla konserwatora Rafaela Alonso praca nad tym blisko trzymetrowej wysokości arcydziełem była szalenie emocjonującym zadaniem. Było ono dla niego ukoronowaniem kariery zawodowej, a w swoim dorobku ma konserwacje aż 90 obrazów El Greca. "Nie potrafię wyobrazić sobie twarzy Chrystusa w żaden inny sposób niż tak, jak ją El Greco namalował w +Expolio+" - powiedział po uroczystym zawieszeniu obrazu w długiej wąskiej zakrystii.

W pewnym sensie El Greco "był malarzem zapomnianym, +outsiderem+, którego odkryto na nowo" - mówi szef działu malarstwa XIX wieku w madryckim Prado, Rafael Baron. Tego ponownego odkrycia dokonali dopiero impresjoniści. Czerpali z El Greca inspiracje przedstawiciele kolejnych kierunków - ekspresjoniści, kubiści i abstrakcjoniści. Według Barona najsilniejszy wpływ wywarł on jednak na Pablo Picassa, "od samego początku po kres jego twórczości".  Jak podkreśla szefowa działu malarstwa hiszpańskiego w Prado Leticia Ruiz, El Greco to "malarz dla malarzy". Jego oddziaływanie na sztukę nowoczesną ukazać ma druga z rocznicowych wystaw, prezentowana w Prado od 24 czerwca do 5 października. Znajdzie się na niej 106 obrazów, w tym 25 mistrza z Toledo.

TK,PAP
[Fot. Wikimedia.commons]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook