Jedynie prawda jest ciekawa


Edward Stachura skończyłby dziś 75 lat

18.08.2012

Popularność prozy, poezji i piosenek Edwarda Stachury, którego 75. rocznica urodzin przypada w sobotę, sprawiła, że już za życia stał się legendą. Życie Stachury było życiopisaniem, pisał całym sobą - mówił o nim krytyk literacki Henryk Bereza.

"Edwarda Stachury nie da się czytać obojętnie. Albo się go lubi, albo nie - i to już po przeczytaniu kilku pierwszych zdań jego książek" - powiedział PAP Marek Gałązka, poeta, kompozytor i popularyzator twórczości Edwarda Stachury. "To, co dla mnie jest najistotniejsze i najciekawsze w jego twórczości, to ogromne uwielbienie wolności, niezależności osobistej. To poczucie wolności można znaleźć w niemal każdym jego utworze. Stachura poza tym potrafił znakomicie opowiadać o najprostszych wartościach ważnych w życiu każdego człowieka, o tym, że nie można żyć bez miłości, przyjaźni, wiary i nadziei" - mówił Gałązka.

Stachurę nazywano zbuntowanym trubadurem, polskim Włodzimierzem Wysockim. Urodził się w 1937 r. we Francji, w 1948 r. przyjechał wraz z rodzicami do Polski. Studiował filologię romańską na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, ostatecznie ukończył ją na Uniwersytecie Warszawskim. Zadebiutował w studenckim piśmie "Helikon" (1956). Jego pierwsza książka, tom opowiadań "Jeden dzień", ukazała się w 1962 r., rok później - poemat "Dużo ognia".

Wśród jego dokonań twórczych są liryki i poematy, opowiadania "Falując na wietrze" (1966), powieści jak "Cała jaskrawość" (1969), "Siekierezeda" (1971), "Się" (1977), opowieść poetycka "Wszystko jest poezją" (1975) i dialog poetycko- filozoficzny wyrosły z fascynacji buddyzmem "Fabula rasa. Rzecz o egoizmie" (1979).

Stachura całe swoje życie poświęcił pisaniu. Według krytyka literackiego Henryka Berezy, Stachura pisał całym sobą, wszystko w nim było podporządkowane tworzeniu. Zerwał kontakty ze swoją  rodziną i najbliższymi, motywując to tym, że od tej pory chce ich traktować wyłącznie jako bliźnich, na równi z innymi. Swoją stopniową przemianę opisał w brulionach opatrzonych tytułem: "Miłość czyli życie, śmierć i zmartwychwstanie Michała Kątnego zaśpiewana, wypłakana i w niebo wzięta przez edwarda stachurę".

Pisarz stopniowo przestawał pisać o sobie jako o Edwardzie Stachurze, przekształcając się w późniejszego bohatera "Się" - Michała Kątnego. W "Fabula rasa" narrator opisuje siebie jako "człowieka-nikt". Stachura stworzył przejmujący obraz poczucia egzystencjalnego lęku i odrazy do życia w cywilizacji. Jego bohaterowie - wrażliwi, wyobcowani samotnicy - przeżywają swój los jako "bezustanną ucieczkę przed śmiercią", przyjmując postawę daremnego i bezsilnego buntu. Stachura był człowiekiem skrajności - jego dzienniki dają świadectwo ciągłego miotania się autora pomiędzy wielkim szczęściem a całkowitym załamaniem.

28 maja 1979 r., na dwa miesiące przed samobójstwem, Stachura w dzienniku "Pogodzić się ze światem" wspominał: "Dwa lata temu, na początku 77 straciłem bezboleśnie Wszystko. Wkrótce potem otrzymałem nowe Wszystko. Byłem na wielkiej górze. Trwało to ponad dwa lata. (...) W końcu marca i w pierwszych dniach kwietnia [1979] zaczęły dziać się ze mną niesamowite rzeczy. W trakcie tego najechał na mnie pociąg, czy sama lokomotywa, nie wiem tego dotąd. (...) Znowu utraciłem wszystko, ale tym razem nieopisanie boleśnie. I tak trwa od prawie dwóch miesięcy. Jestem jakby pozbawiony zmysłów. Uczę się smakować to, co widzę, słyszę, dotykam, to, co jem, to, co tu teraz piszę".

Podczas wypadku z pociągiem Stachura stracił cztery palce prawej dłoni, co dla człowieka, który nie rozstawał się z gitarą, było prawdziwym dramatem. W ostatnich miesiącach rozstał się też z ukochaną kobietą. Odebrał sobie życie 24 lipca 1979 r.

PAP/kop
[fot. wikipedia]

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook