Jedynie prawda jest ciekawa


"Dama" wróciła w niepogorszonym stanie

23.03.2012

- Eksperci podkreślili, że stan zachowania obrazu choć stabilny, należy określić jako osłabiony, co tyczy się szczególnie uszkodzonej części drewnianego podobrazia oraz niektórych mocno spękanych partii warstwy malarskiej. Komisja uznała, że należy przeprowadzić dalsze badania, dotyczące struktury obiektu, szczególnie dające informacje o wytrzymałości 4 mm deski, na której obraz jest namalowany, oraz przemalowanego tła - brzmi komunikat.

Piątkowy "Dziennik Polski" powołując się na prof. Grażynę Korpal, dziekan Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki krakowskiej ASP podał, że na słynnym dziele, w prawym górnym rogu pojawiły się dwie kolejne mikrorysy, których nie było przed podróżami. Nie zagrażają one bezpieczeństwu dzieła, ale świadczą o tym, że deska, na której artysta malował, ulega odkształceniom. Fachowo takie zarysowania nazywa się krakelurami.

Komisja konserwatorska, która miała ocenić stan zachowania dzieła po zagranicznych podróżach i wypowiedzieć się co do ewentualnych dalszych badań, zebrała się w Muzeum Narodowym w czwartek.

W spotkaniu uczestniczyło czworo ekspertów: prof. Grażyna Korpal z ASP w Krakowie, prof. Maria Lubryczyńska z ASP w Warszawie, prof. Bogumiła Rouba z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Torunia i prof. Roman Kozłowski z PAN w Krakowie. Obecni byli także przedstawiciele Fundacji Książąt Czartoryskich, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i wojewódzki konserwator zabytków.

Podczas komisji zaprezentowany został raport z zagranicznych podróży dzieła i dokumentacja aktualnego stanu jego zachowania, opracowana przez konserwatorów i naukowców MNK.  Przedstawiono również propozycję kolejnych badań, których celem jest jeszcze dokładniejsze rozpoznanie struktury obiektu i udoskonalenie strategii jego ochrony .

- Stan obrazu jest niepogorszony. Badania, które wykonaliśmy nie potwierdziły żadnych zmian - powiedział przewodniczący komisji konserwatorskiej Janusz Czop, główny konserwator MNK. Dodał, że dla każdego obiektu normalne są "procesy zmęczeniowe i starzeniowe. - Nasze badania nie potwierdziły zmian, natomiast eksperci są świadomi, tak samo jak my, konserwatorzy, że takie zmiany na poziomie mikro mogły zajść - mówił Czop.

Jak wyjaśnił podczas badań korzystano z materiałów fotograficznych i analiz, zrobionych wcześniej i porównano je ze zdjęciami wykonanymi obecnie. - Na większości bardzo newralgicznych punktów nie znaleźliśmy zmian - powiedział Czop. Zaznaczył, że nigdy dotąd nie przeprowadzono tak dokładnych badań, bo nie było takich możliwości technicznych. Dodał, że w "dwóch punktach są możliwe jakieś mikrozmiany.

- To jest niewidoczne gołym okiem. Nie jest tak, że można jednoznacznie stwierdzić, że są to nowe rzeczy, które właśnie powstały. Potrzebne są dalsze badania struktury, które co prawda nie wyjaśnią, co się działo, ale będziemy mieć materiał porównawczy na przyszłość - zaznaczył.

Czop wyjaśnił, że stan obrazu stabilny, ale "osłabiony" o czym mowa w komunikacie wynika z dramatycznej historii dzieła i tego, że w przeszłości był on przewożony i przechowywany  w rożnych warunkach.  

Raport przedstawiony w czwartek potwierdził, że zarówno podczas transportów na ostatnie wystawy zagraniczne w Madrycie, Berlinie i Londynie, jak i podczas ekspozycji "Dama z gronostajem" była odpowiednio zabezpieczona.

Jak podkreśla dyrektor Muzeum Narodowego Zofia Gołubiew dokumentacja aktualnego stanu zachowania dzieła została wykonana przy pomocy najnowocześniejszych, nieinwazyjnych metod badawczych. "Ważny
jest również fakt, iż są to pierwsze badania wykonane przez polskich specjalistów od blisko 60 lat" - napisano w komunikacie.

Uczestniczący w czwartkowej komisji eksperci jednogłośnie stwierdzili, że Muzeum Narodowe w Krakowie wywiązało się ze wszystkich zobowiązań, których się podjęło, związanych z podróżami obrazu, równocześnie rekomendując wykonanie dodatkowych badań we współpracy z polskim specjalistami i zagranicznymi konsultantami.

- Muzeum jest gotowe badania takie przeprowadzić i, wspólnie z Fundacją Książąt Czartoryskich, opublikować, lecz uzależnia to od decyzji właściciela obrazu, czyli Fundacji, oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego - napisano w piątkowym komunikacie.  

Prowadzeniu badań sprzeciwia się Adam Karol Czartoryski, fundator i prezydent Fundacji Książąt Czartoryskich. W wydanym w poniedziałek oświadczeniu napisał, że "zszokowały nas" informacje, iż obraz "poddany został +badaniom+ przez Muzeum Narodowe w Krakowie, pomimo naszego wyraźnego sprzeciwu wobec podejmowania tego rodzaju operacji przed zorganizowaniem poważnego projektu badawczego nad tym dziełem przez naszą Fundację i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego".

Wciąż nie ma ostatecznej decyzji, gdzie i dokładnie od kiedy obraz będzie pokazywany. Pod uwagę brane są dwa miejsca jego prezentacji: Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach i Arsenał Muzeum Książąt Czartoryskich.  Miejscem stałego eksponowania "Damy z gronostajem" jest Pałac Książąt Czartoryskich - obecnie remontowany.

Obraz został namalowany przez Leonarda da Vinci ok. 1490 r. w technice olejnej, z użyciem tempery, na desce orzechowej. Portret przedstawia Cecylię Gallerani, kochankę księcia Ludovico Sforzy. Obraz został zakupiony przez księcia Adama Jerzego Czartoryskiego ok. 1800 r. i trafił do rąk jego matki, księżnej Izabeli z Flemingów.

PAP
fot.wikipedia.org

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook