Jedynie prawda jest ciekawa


Białystok: Wystawa o "Ince"

28.08.2016

To element obchodzonego "Roku Inki" w Białymstoku.

Zdjęcia, ilustracje z komiksu o sanitariuszce AK Danucie Siedzikównie "Ince", informacje o V i VI brygadach Armii Krajowej, znalazły się na wystawie, którą w niedzielę po południu otwarto w Muzeum Wojska w Białymstoku.

To element obchodzonego "Roku +Inki+" w Białymstoku. Decyzję, by rok 2016 r. był w Białymstoku dedykowany "Ince" podjęła w 2015 r. Rada Miasta.

W niedzielę, w 70. rocznicę rozstrzelania przez funkcjonariuszy UB "Inki" i Feliksa Selmanowicza "Zagończyka", w Gdańsku odbywa się pogrzeb ich szczątków odnalezionych w 2014 r.

"Inka" pochodziła z Białostocczyzny, urodziła 3 września 1928 r. we wsi Guszczewina k. Narewki, w powiecie bielskim (Podlaskie). W Narewce uczczono ją w sobotę podczas mszy, złożono kwiaty pod jej pomnikiem, z grobu babci "Inki" - Anieli Siedzik - pobrano ziemię, którą zawieziono do Gdańska.

Białostocka wystawa pt. "Zachowaliśmy się jak trzeba. V i VI Brygada Wileńska AK na Podlasiu 1944-1952" to kilkanaście tematycznych plansz z kopiami oryginalnych fotografii, ale również prezentowana w gablotach broń używana przez partyzantów. Przed otwarciem wystawy promowano również wydany przez muzeum komiks o "Ince" autorstwa Pauliny Królikowskiej (scenariusz) i Daniela Bauma (autor rysunków). Monika Marciniak przygotowała - po raz pierwszy w Polsce – audiodeskrypcję do komiksu, by mogli go także poznać niewidomi.

Zastępca prezydenta Białegostoku Rafał Rudnicki mówił na konferencji prasowej zapowiadającej wystawę, że władze miasta i włączone w obchody Roku "Inki" placówki, w różny sposób: przez wystawy, komiks, seminaria naukowe, ale też koncert, który odbędzie się w niedzielę wieczorem (na Rynku Kościuszki koncert dedykowany "Ince" zagra grupa De Press) "robią wszystko, aby w świadomości białostoczan" osoba "Inki" "zaistniała, by widzieli kim była Danuta Siedzikówna, co zrobiła w swoim życiu, za co została niesłusznie skazana i rozstrzelana przez komunistyczne władze".

Dyrektor Muzeum Wojska w Białymstoku Robert Sadowski powiedział, że "Inka", była "przedstawicielem tragicznego pokolenia, które wierzyło mimo wszystko w niepodległość ojczyzny, w to, że Polska będzie samodzielna i niezależna i zapłaciła za to najwyższą cenę". Dodał, że "Inka" jest przedstawicielem ponad "dwustu tysięcy żołnierzy, którzy podjęli wówczas nierówną walkę" i wystawa jest też także o tym. Obok postaci Danuty Siedzikówny "Inki" prezentowane są m.in. takie postacie jak: Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka", Zdzisław Badocha "Żelazny", Henryk Wieliczko "Lufa", Władysław Łukasik "Młot" czy Kazimierz Kamieński "Huzar".

Autorka wystawy Natalia Filinowicz podkreśla, że wystawa jest "opowieścią o ludziach, którzy walczyli o wolną i niepodległą Polskę". "O ludziach, których losy najczęściej kończyły się właśnie tragicznie i o ludziach, którzy poświęcili swoje życie", bo wolna Polska była dla nich "ważniejsza niż ich los". Uważa, że może to być inspirujące dla młodych ludzi.

"Inka" była sanitariuszką 5. Wileńskiej Brygady AK. W 1943 r. w wieku 15 lat złożyła przysięgę AK i odbyła szkolenie sanitarne. W czerwcu 1945 r. została aresztowana przez NKWD-UB za współpracę z antykomunistycznym podziemiem. Z konwoju uwolnił ją patrol AK Stanisława Wołoncieja "Konusa", podkomendnego mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki". "Inka" znów działała jako sanitariuszka oraz łączniczka, uczestnicząc w akcjach przeciw NKWD i UB.

W lipcu 1946 r. została wysłana do Gdańska po zaopatrzenie medyczne. W nocy z 19 na 20 lipca została aresztowana przez funkcjonariuszy UB w jednym z mieszkań konspiracyjnych w Gdańsku Wrzeszczu.

"Inkę" osadzono w więzieniu w Gdańsku. Po śledztwie, podczas którego próbowano wydobyć od niej informacje o działalności oddziału "Łupaszki", została skazana na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy. Obrońca z urzędu zwrócił się do prezydenta Bolesława Bieruta o skorzystanie z przysługującego mu prawa łaski. Pod listem nie było podpisu Siedzikówny. Bierut odpowiedział odmownie.

Do krewnych "Inki" dotarł gryps, w którym sanitariuszka napisała: "Jest mi smutno, że muszę umierać. Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba". Wyrok wykonano 28 sierpnia 1946 r. w gdańskim więzieniu.

W 2014 r. zespół IPN pod kierownictwem prof. Krzysztofa Szwagrzyka (obecnie wiceprezesa IPN), podczas prac na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku, odnalazł i ekshumował szczątki młodej kobiety z przestrzeloną czaszką. 1 marca 2015 r., w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych IPN ogłosił, że badania genetyczne potwierdziły, iż są to szczątki Danuty Siedzikówny "Inki".

W Białymstoku ma powstać pomnik upamiętniający "Inkę". Projekt został zgłoszony do realizacji w ramach budżetu obywatelskiego. Miasto ogłosiło konkurs rzeźbiarski na projekt pomnika.

[fot. PAP/Tomasz Waszczuk]

(PAP)/ems

Warto poczytać

  1. feta10072018 10.07.2018

    Najlepsze teatry plenerowe i uliczne. W Gdańsku rozpoczyna się festiwal "Feta"

    Ponad 60 spektakli w wykonaniu 20 polskich i zagranicznych zespołów obejrzeć będzie można na rozpoczynającym się w czwartek w Gdańsku XXII Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Plenerowych i Ulicznych Feta.

  2. literatura03072018 03.07.2018

    "Najprawdziwszy biały kruk". Odnaleziono skarb polskiej poezji średniowiecznej

    To to najprawdziwszy biały kruk, niezwykłe cymelium - tak o nieznanym wcześniej, pełnym, drukowanym tekście "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" z 1542 roku mówi jego znalazca, prof. Wiesław Wydra. Dotąd nie była znana kompletna wersja utworu.

  3. sapkowski20062018 20.06.2018

    Twórca sagi "Wiedźmin" kończy dzisiaj 70 lat

    Andrzej Sapkowski, twórca serii powieści o wiedźminie Geralcie, kończy w czwartek 70 lat. Jak zapowiedział pisarz na niedawnym spotkaniu z czytelnikami, nie wyklucza napisania kolejnego tomu cyklu z tym że byłby to prequel.

  4. romanklosowski11062018 11.06.2018

    Nie żyje aktor Roman Kłosowski

    Nie żyje Roman Kłosowski, aktor filmowy i teatralny, znany głównie z roli Romana Maliniaka z serialu TV "Czterdziestolatek". O śmierci artysty poinformował w poniedziałek ZASP - Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmów, Radia i Telewizji. Aktor miał 89 lat.

  5. beksinski08062018 08.06.2018

    Duże zainteresowanie muzeum polskiego artysty

    Przeszło 350 tys. osób odwiedziło istniejącą od sześciu lat Galerię Zdzisława Beksińskiego w Sanoku (Podkarpackie). Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się odtworzona tam pracownia artysty.

  6. kino08062018 08.06.2018

    Odrodzenie polskiego kina? Na ekrany wchodzi "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego

    Porównywana do "Casablanki", zachwycająca rolami aktorskimi, okrzykiwana arcydziełem - nagrodzona w Cannes za reżyserię, wyczekiwana w Polsce "Zimna wojna" Pawła Pawlikowskiego z Joanną Kulig i Tomaszem Kotem wchodzi w piątek do kin.

  7. barbarawachowicz07062018 07.06.2018

    W wieku 80 lat odeszła od nas Barbara Wachowicz-Napiórkowska

    Nie żyje pisarka, autorka spektakli, wystaw, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych pamięci wielkich Polaków - Barbara Wachowicz-Napiórkowska. O śmierci 81-letniej Wachowicz poinformowała na Twitterze prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

  8. zoodd07062018 07.06.2018

    Fundacja Stefczyka na dniu dziecka w gdańskim zoo

    W dn. 2.06.2018r. w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym odbył się coroczny Festyn Mundurowy Dzień Dziecka, którego organizatorem były: Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa Pomorskiego i Biuro Organizacyjne Zespół.

CS157fotoMINI

Czas Stefczyka 157/2018

PDF (9,17 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook