Jedynie prawda jest ciekawa

Gorące tematy:

90 urodziny wielkiego artysty Zbigniewa Herberta

29.10.2014

90 lat temu - 29 października 1924 roku - urodził się Zbigniew Herbert, jeden z najważniejszych polskich poetów XX wieku, pisarz o wielkim dorobku, wyjątkowym autorytecie artystycznym i moralnym, o biografii tragicznie uwikłanej w historię XX wieku.

Zbigniew Herbert to jeden z najważniejszych polskich poetów XX wieku, twórca cyklu poetyckiego „Pan Cogito”, eseista, dramatopisarz i autor słuchowisk. Od końca lat 60. wymieniany był jako jeden z głównych kandydatów do literackiej Nagrody Nobla.

W latach 80. był jednym z głównych poetów związanych z polską opozycją antykomunistyczną. Jego wiersze popularyzowali bardowie: Przemysław Gintrowski i Jacek Kaczmarski. Herbert żartobliwie nazywał samego siebie „tekściarzem Gintrowskiego”.

Od 1986 roku mieszkał w Paryżu, współpracując z Zeszytami Literackimi. Po powrocie do Polski w 1991 roku, poświęcał się działalności społecznej oraz komentowaniu wydarzeń politycznych. Do końca życia intensywnie pracował - jego ostatni tom, „Epilog burzy”, ukazał się kilka miesięcy przed śmiercią poety w 1998 roku.

Do najsłynniejszych prac Herberta należą tomy poezji: „Struna światła” (1956), „Studium przedmiotu” (1961) i „Pan Cogito” (1974). Ponadto książki eseistyczne: „Barbarzyńca w ogrodzie” (1962) i „Martwa natura z wędzidłem” (1993). Jest Kawalerem Orderu Orła Białego, laureatem Nagrody Fundacji im. Kościelskich, Nagrody im. Herdera, Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego, Nagrody Jerozolimskiej i nagrody Złotego Mikrofonu.

Z okazji rocznicy urodzin artysty, w warszawskiej Bibliotece Narodowej zorganizowana została wystawa "Inna perspektywa. Notatki Zbigniewa Herberta z muzeów".

Na wystawę, otwartą we wtorek w filii Biblioteki Narodowej przy stołecznym Polu Mokotowskim, składa się 30 szkiców, jakie poeta wykonał podczas wizyt w europejskich muzeach i galeriach w latach 1958-98. Przerysowując wybrane przez siebie fragmenty obrazów i rzeźb, jak przekonują organizatorzy wystawy, Herbert "wprowadza nas bocznymi drzwiami do świata dawnych mistrzów".

"Język poetycki jest językiem innej perspektywy; to, czego nie da się wyrazić w sposób jasny, klarowny i racjonalny, da się wyrazić za jego pomocą" - powiedział Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej, odwołując się do tytułu wystawy. "To, co wiąże się ze Zbigniewem Herbertem jest tym, co łączy nas z kulturą europejską, światową. Herbert w dużym stopniu był przewodnikiem po wszystkim tym, co najciekawsze, najbardziej godne w kulturze europejskiej; często otwierał nam oczy na rzeczy oczywiste, ale także na to, co ukryte. Ta wystawa prezentuje również inne spojrzenie na zabytki. W tym labiryncie tekstów i rysunków zobaczyć można elementy, które pamięta się z dzieł doskonale znanych, ale elementy, które z pewnością nie są pierwszoplanowe" - podkreślił podczas wtorkowego otwarcia wystawy.

Wśród eksponowanych dzieł znalazły się m.in. szkice fragmentów takich prac jak "Alegoria malarstwa" Jana Vermeera, tryptyk "Narodziny, Ukrzyżowanie i Zmartwychwstanie" Hansa Memlinga, "Chrystus dźwigający krzyż" Hieronymusa Boscha, "Złożenie do grobu" Caravaggia, "Archanioł Rafał opuszczający Tobiasza" Rembrandta, "Kobiecy akt ze zgiętymi nogami" Egona Schiele czy rzeźby głowy bogini mądrości Ateny i Wenus z Willendorfu.

"Herbert rzadko przerysowywał te miejsca, które uznaje się za punkty centralne dzieła, czy to ustalane przez artystę, epokę czy sztukę interpretacji. Szukał swojej własnej drogi. Postanowiliśmy wyłowić te rysunki, odnaleźć skąd pochodzą szkicowane przez niego elementy, z jakich dzieł. Ostatnim elementem pracy było znalezienie wśród utworów Herberta fragmentów, które mogłoby stanowić ekwiwalent tego, co robi on z malarstwem: poszukać tych fragmentów, które nie kojarzą nam się z Herbertem. Poczytać jego teksty w taki sposób, jak on czytał malarstwo" - powiedział PAP kurator wystawy Łukasz Wojtysko.

Szkicom towarzyszą fragmenty notatek i utworów Herberta. "Czy nie w tym tkwi filozofia malarza, owa pulsująca i bolesna konieczność przyciągania świata, aby poznać go w najdrobniejszym szczególe, a potem odpychanie go, aby zrozumieć w całości, w relacji z innymi przedmiotami" - zastanawia się poeta w notatkach nad pracami Vermeera.

Jak podkreślił Wojtysko, spośród 5 tysięcy szkiców na wystawie znalazło się 28 rysunków i dwie mapy, sporządzone przez poetę, podczas podróży. Wystawę otwiera dwukrotnie przerysowany "List miłosny" Jana Vermeera, który Herbert oglądał w amsterdamskim Rijksmuseum w 1976 r. "Raz przerysował tylko kotarę z pierwszego planu. Za drugim razem przerysował twarze postaci, znajdujące się wewnątrz obrazu. Tym gestem pokazuje jak ważna jest kotara w obrazie, przedstawiającym nie tylko wnętrze budynku ale także wnętrze bohaterów" - tłumaczy kurator.

Ekspozycja została otwarta w ramach obchodów 90. rocznicy urodzin poety. Od 27 do 29 października w Pałacu Rzeczypospolitej - głównym gmachu Biblioteki Narodowej trwają spotkania i debaty herbertowskie.

Wystawę "Inna perspektywa. Notatki Zbigniewa Herberta z muzeów" oglądać będzie można do końca grudnia.

PAP, lz

[fot. bookhaven.stanford.edu]

Słowa kluczowe:

Herbert

,

rocznica urodzin

Warto poczytać

  1. hahsfjhgjudk 19.01.2017

    Rafał Wieczyński wyreżyseruje film o rodzinie Ulmów

    Historię rodzin Ulmów i Goldmanów z Markowej (Podkarpackie) zekranizuje Rafał Wieczyński, twórca filmu "Popiełuszko. Wolność jest w nas". Ulmowie ukrywali podczas okupacji Żydów, za co zostali - wraz z dziećmi - zamordowani przez Niemców 24 marca 1944 r.

  2. PomnikSienkiewiczawOkrzei 18.01.2017

    Odnaleziono nieznaną powieść matki Sienkiewicza

    Ekspert twierdzi, że publikacja "bije na głowę" debiut Elizy Orzeszkowej.

  3. jglksjdhnhygffsz 17.01.2017

    Rusza konkurs literacki "Śląski Shakespeare"

    Rusza kolejna, szósta edycja adresowanego do młodych twórców Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego "Śląski Shakespeare" im. Anny i Piotra Dobrowolskich - ogłosiła we wtorek organizująca to wydarzenie Biblioteka Śląska w Katowicach.

  4. moscow-1935113960720 15.01.2017

    Audioprzewodnik po Moskwie śladami represji wobec Polaków

    Rosyjskie Stowarzyszenie Memoriał, zajmujące się badaniem zbrodni stalinowskich, opracowało spacer po Moskwie śladami represji wobec polskiej ludności w ZSRR. Audioprzewodnik w aplikacji izi.TRAVEL opowiada o dziewięciu takich obiektach w rosyjskiej stolicy.

  5. IMG0170-4t56eac897m800x7ce68a14 14.01.2017

    Remont Wieży Zegarowej Zamku Królewskiego

    Remont Wieży Zegarowej i odtworzenie Ogrodu Dolnego są wśród planów nowego dyrektora Zamku Królewskiego w Warszawie Przemysława Mrozowskiego. "Z Zamkiem jestem związany od blisko 30 lat, poświęciłem mu najwięcej czasu i emocji" - mówi.

  6. drukiulotneSI 10.01.2017

    Druki ulotne jako źródła do badań dziejów Polski

    „Dzięki tym trzem niepozornym pudłom nasza wyobraźnia historyczna o tym, co się działo między 1913 a 1924 rokiem będzie pełniejsza”.

  7. Zrzut-ekranu-2017-01-09-o-151037 09.01.2017

    Pośmiertny awans gen. "Gryfa"?

    Szef MON wystąpił do prezydenta Andrzeja Dudy o pośmiertny awansu na stopień generała dywizji dla gen. bryg. Janusza Brochwicz-Lewińskiego ps. Gryf.

  8. mid-epa05706530 09.01.2017

    Meryl Streep kontra Trump

    Aktorka wykorzystała galę rozdania Złotych Globów do krytyki prezydenta-elekta.

CS139fotoMINI

Czas Stefczyka 139/2017

PDF (4,73 MB)

pobierz najnowszy numer
archiwum numerów

Facebook